Τη δυσαρέσκειά του για την πορεία των διαπραγματεύσεων με το Ιράν εξέφρασε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, δηλώνοντας ότι δεν αποδέχεται «καμία ανοχή» σε εμπλουτισμό ουρανίου αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης εάν οι συνομιλίες αποτύχουν.
Ενώ το Ομάν, που μεσολαβεί στις έμμεσες διαπραγματεύσεις, διαβεβαίωσε πως έχει εξασφαλίσει δέσμευση για σημαντική πρόοδο από ιρανικής πλευράς, στην προσπάθειά του να αποφύγει το ξέσπασμα νέου πολέμου στην περιοχή.
Ο αμερικανός πρόεδρος είπε σε δημοσιογράφους ότι δεν είναι «ακριβώς ευτυχής» για «τον τρόπο που διαπραγματεύονται οι Ιρανοί», την επομένη του τρίτου κύκλου έμμεσων συνομιλιών στη Γενεύη με μεσολάβηση του Ομάν.
Ωστόσο «δεν έχουμε λάβει οριστική απόφαση» για νέους ενδεχόμενους βομβαρδισμούς, πρόσθεσε, με φόντο την πελώρια ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών μέσων στην περιοχή, τη μεγαλύτερη των τελευταίων δεκαετιών, και τις ανησυχίες για ανάφλεξη της περιφέρειας σε περίπτωση επίθεσης των ΗΠΑ.
Ο επικεφαλής της διπλωματίας του Ομάν, ο Μπαντρ Αλμπουσάιντι, μεσολαβητής στις έμμεσες συνομιλίες, έκανε λόγο χθες για σημαντική πρόοδο σ’ αυτές, υποστηρίζοντας πως η Τεχεράνη δέχεται πλέον να μην αποθηκεύει εμπλουτισμένο ουράνιο.
«Αυτό είναι κάτι εντελώς καινούργιο, που κάνει αληθινά τη διένεξη για τον εμπλουτισμό λιγότερο σημαντική, διότι πλέον λέμε πως δεν θα γίνεται αποθήκευση», είπε στο αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS News.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι «το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικά όπλα», επισημαίνοντας ωστόσο ότι οι επαφές θα συνεχιστούν. «Δεν είμαι ικανοποιημένος μαζί τους, αλλά αναμένονται περαιτέρω συνομιλίες την Παρασκευή. Θέλω να κάνω μια συμφωνία μαζί τους», δήλωσε πριν από την αναχώρησή του για το Τέξας.
Αεροπλανοφόρα
Με φόντο τη συνεχιζόμενη άνοδο των εντάσεων, οι ΗΠΑ παρότρυναν χθες το διπλωματικό προσωπικό τους στην πρεσβεία τους στην Ιερουσαλήμ που δεν κρίνεται απόλυτα απαραίτητο να φύγει από το Ισραήλ —τον πιο στενό σύμμαχο της Ουάσιγκτον κι ορκισμένο εχθρό του Ιράν— λόγω των «κινδύνων για την ασφάλειά» του.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο Μάρκο Ρούμπιο, αναμένεται μεθαύριο Δευτέρα στο Ισραήλ —που έπληξε με πυραύλους το Ιράν τον Ιούνιο, στο πλαίσιο του πολέμου 12 ημερών που ξέσπασε με έναυσμα ισραηλινή επίθεση ευρείας κλίμακας—, ανακοίνωσαν οι υπηρεσίες του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Η Ουάσιγκτον ενέγραψε χθες το Ιράν σε ακόμη μια μαύρη λίστα της, αυτή των χωρών που κάνουν «άδικες φυλακίσεις», αξιώνοντας όσοι αμερικανοί πολίτες βρίσκονται στην Ισλαμική Δημοκρατία να «φύγουν αμέσως».
Στο κέντρο της Τεχεράνης, αν και τόνισε πως θα προτιμούσε να αποφευχθεί ο πόλεμος και πως θα ήθελε να αρθούν οι διεθνείς κυρώσεις που προκαλούν ασφυξία στην ιρανική οικονομία, ο Χαμίντ Μπεϊρανβάντ, υπάλληλος, 42 ετών, έκρινε πως «δεν πρέπει να γίνει καμιά παραχώρηση» στους Αμερικανούς.
Κατηγορώντας την Τεχεράνη —η οποία το αρνείται— πως επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, οι ΗΠΑ απαιτούν πλήρη τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου. Το Ιράν το απορρίπτει, θυμίζοντας πως είναι δικαίωμά του, στο πλαίσιο του πολιτικού πυρηνικού προγράμματός του.
Η Ουάσιγκτον προβάλει επίσης πιεστικά την αξίωση να επιβληθούν περιορισμοί στο ιρανικό πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων, κάτι που η Τεχεράνη αρνείται να συζητήσει καν.
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί κάλεσε χθες την αμερικανική κυβέρνηση να αποφύγει να προβάλει «υπερβολικές απαιτήσεις», ώστε να κλειστεί συμφωνία, μετριάζοντας την αισιοδοξία που επεδείκνυε την προηγουμένη, μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη, τις πιο «εντατικές» από την έναρξη του τρέχοντος κύκλου έμμεσων διαπραγματεύσεων.
Τι μεταδίδει το CBS για τη στάση της Τεχεράνης
Σύμφωνα με το CBS, το Ιράν έχει συμφωνήσει σε μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου και στην παράδοση των αποθεμάτων που έχει εμπλουτίσει μέχρι σήμερα. Το αμερικανικό μέσο, επικαλούμενο πηγή από το Ομάν – το οποίο λειτουργεί ως άμεσος μεσολαβητής στις συνομιλίες που διεξάγονται στη Γενεύη – αναφέρει επίσης ότι η Τεχεράνη αποδέχεται εκ νέου την παρουσία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας για τη διενέργεια ελέγχων.
Οι πληροφορίες αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι εξετάζει και το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων.
Κίνδυνος «ταχείας» επιδείνωσης
Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ δήλωσε πολύ «ανήσυχος για τον κίνδυνο περιφερειακής στρατιωτικής κλιμάκωσης».
Η Κίνα εξέδωσε οδηγία προς τους υπηκόους της που βρίσκονται στο έδαφος του Ιράν να φύγουν «το συντομότερο δυνατό».
Η Βρετανία ανακοίνωσε μέτρα για την προστασία του διπλωματικού προσωπικού της μπροστά στον κίνδυνο «ταχείας» επιδείνωσης της κατάστασης.
Η Γερμανία εξέδωσε «κατεπείγουσα» οδηγία προς τους δικούς τους υπηκόους να αποφεύγουν τα ταξίδια στο Ισραήλ.
Και η Turkish Airlines, ο τουρκικός αερομεταφορέας, ανακοίνωσε πως ακύρωσε χθεσινοβραδινές πτήσεις της με προορισμό την Τεχεράνη από την Κωνσταντινούπολη.
Ο ιρανός ΥΠΕΞ Αραγτσί μίλαγε προχθές για «καλές προόδους» στις συνομιλίες.
Νέος κύκλος διαπραγματεύσεων αναμένεται να γίνει «πολύ σύντομα», έπειτα από συνομιλίες μεταξύ «τεχνικών ομάδων» μεθαύριο Δευτέρα στη Βιένη, με τη συμβολή «ειδικών» του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), πρόσθεσε.
Χθες ο ομανός ομόλογός του Αλμπουσάιντι διαβεβαίωσε πως η «ειρήνη» είναι πολύ κοντά, έπειτα από συνάντησή του στην Ουάσιγκτον με τον αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έδωσε τη 19η Φεβρουαρίου τελεσίγραφο «10 ως 15 ημερών» προτού αποφασίσει αν είναι εφικτή η σύναψη συμφωνίας ή θα διατάξει στρατιωτική επιχείρηση.
Οι δυο πλευρές —που δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις από το 1979— ξανάρχισαν συνομιλίες στα τέλη της περασμένης χρονιάς. Είχαν διακοπεί όταν εξαπολύθηκε ο πόλεμος 12 ημερών του Ισραήλ, στον οποίο ενεπλάκησαν για μια μέρα —βομβαρδίζοντας τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις κλειδιά— και οι ΗΠΑ.
Η κλιμάκωση της έντασης ακολουθεί την αιματηρή καταστολή τον Ιανουάριο ογκωδών διαδηλώσεων Ιρανών, τους οποίους υποσχέθηκε «να βοηθήσει» ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ.
