Η Ελλάδα περιλαμβάνεται στη δεύτερη ομάδα κρατών-μελών των οποίων τα εθνικά αμυντικά σχέδια εγκρίθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Security Action for Europe (SAFE), ανοίγοντας τον δρόμο για σημαντική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση προς το Συμβούλιο για την έγκριση χρηματοδοτικής συνδρομής προς την Ελλάδα, την Εσθονία, την Ιταλία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Σλοβακία και τη Φινλανδία, έπειτα από αυστηρή αξιολόγηση των «Εθνικών Σχεδίων Αμυντικών Επενδύσεων» που κατέθεσαν τα κράτη στο πλαίσιο του SAFE.
Με την απόφαση αυτή, ανοίγει ουσιαστικά ο δρόμος για την εκταμίευση του πρώτου κύματος χαμηλότοκων, μακροπρόθεσμων δανείων, τα οποία θα επιτρέψουν στις συμμετέχουσες χώρες να επιταχύνουν την αναβάθμιση των ενόπλων δυνάμεών τους και να προχωρήσουν στην προμήθεια σύγχρονου αμυντικού εξοπλισμού. Παράλληλα, το πλαίσιο SAFE ενισχύει την ενσωμάτωση της Ουκρανίας στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα ασφάλειας, διασφαλίζοντας ότι η ευρωπαϊκή στήριξη παραμένει ευέλικτη και μακροπρόθεσμα βιώσιμη.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα επίπεδα χρηματοδότησης για κάθε χώρα είχαν καθοριστεί προσωρινά από τον Σεπτέμβριο, βάσει των αρχών της αλληλεγγύης και της διαφάνειας. Οι οκτώ χώρες της δεύτερης αυτής ομάδας αναμένεται να λάβουν συνολικά περίπου 74 δισ. ευρώ, μετά την υπογραφή των σχετικών δανειακών συμφωνιών. Τα κονδύλια αυτά εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν κρίσιμες στρατηγικές δυνατότητες σε τομείς υψηλής προτεραιότητας.
Τα επόμενα βήματα
Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της ΕΕ έχει προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για να εγκρίνει τις απαραίτητες εκτελεστικές αποφάσεις. Αμέσως μετά, η Επιτροπή θα προχωρήσει στην οριστικοποίηση των δανειακών συμφωνιών, με τις πρώτες εκταμιεύσεις να αναμένονται τον Μάρτιο του 2026. Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται η αξιολόγηση των αμυντικών σχεδίων των υπόλοιπων κρατών-μελών.
Το πλαίσιο SAFE
Ο Κανονισμός SAFE εγκρίθηκε στις 27 Μαΐου 2025 και αποτελεί βασικό πυλώνα του πακέτου Readiness 2030, μιας φιλόδοξης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την ενίσχυση των αμυντικών επενδύσεων. Μέσω του SAFE, τα κράτη-μέλη μπορούν να προχωρήσουν σε μαζική αύξηση των αμυντικών δαπανών τους, κυρίως μέσω κοινών προμηθειών από την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Η πρωτοβουλία στοχεύει στη βελτίωση της διαλειτουργικότητας, στη μείωση του κόστους και στη διασφάλιση προβλεψιμότητας για τη δημιουργία μιας ισχυρής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης. Στο σχήμα μπορούν να συμμετέχουν και η Ουκρανία, καθώς και χώρες της ΕΖΕΣ/ΕΟΧ, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα συμμετοχής υποψήφιων και υπό ένταξη χωρών, καθώς και κρατών που έχουν συνάψει Συμφωνίες Ασφάλειας και Άμυνας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
