Σε μια εξέλιξη που ενδέχεται να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, το Ιράν φέρεται να αποδέχθηκε πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων, δημιουργώντας μια συγκρατημένη αισιοδοξία και περιορίζοντας –έστω προσωρινά– τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Η συμφωνία, που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα εύθραυστη, φαίνεται πως επιτεύχθηκε μετά από πυρετώδεις διπλωματικές επαφές των τελευταίων ωρών, με το Πακιστάν να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο ως διαμεσολαβητής μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Όπως μεταδίδει το BBC, οι διαβουλεύσεις συνεχίζονταν μέχρι την τελευταία στιγμή με ταχύτατους ρυθμούς, ενώ το Πακιστάν λειτουργούσε ως ενδιάμεσος, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών. Σύμφωνα με ανώνυμη πηγή που επικαλείται το βρετανικό δίκτυο, στις συνομιλίες συμμετείχε «ένας πολύ μικρός κύκλος» αξιωματούχων, με το κλίμα να περιγράφεται ως «σοβαρό και συγκρατημένο, αλλά με την ελπίδα ότι θα υπάρξει παύση των εχθροπραξιών».
Ο ρόλος του Πακιστάν
Το Πακιστάν φαίνεται να επιλέχθηκε ως διαμεσολαβητής λόγω της ιδιαίτερης γεωπολιτικής του θέσης. Διατηρεί διαχρονικά στενές σχέσεις με το Ιράν –με το οποίο μοιράζεται κοινά σύνορα και χαρακτηρίζει τη σχέση «αδελφική»– ενώ ταυτόχρονα έχει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το BBC σημειώνει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αναφερθεί στον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, ως τον «αγαπημένο» του στρατάρχη, δηλώνοντας παράλληλα ότι γνωρίζει το Ιράν «καλύτερα από τους περισσότερους».
Η επίτευξη της συμφωνίας δεν ήταν δεδομένη, καθώς οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών επιβάρυναν σημαντικά το κλίμα.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η επίθεση του Ισραήλ κατά του Ιράν, αλλά και οι επιθέσεις του Ιράν στη Σαουδική Αραβία, όξυναν περαιτέρω την ένταση και δημιούργησαν πρόσθετα εμπόδια στις διπλωματικές προσπάθειες.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, ανέφερε στο κοινοβούλιο ότι μέχρι πρόσφατα υπήρχε αισιοδοξία για θετική έκβαση των συνομιλιών, επισημαίνοντας ωστόσο πως η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά κρίσιμη.
Από την πλευρά του, ο στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ υιοθέτησε αυστηρό τόνο, τονίζοντας ότι οι επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας υπονομεύουν τις προσπάθειες ειρηνικής επίλυσης. Αναλυτές εκτιμούν ότι η στάση αυτή ενδέχεται να εντείνει την πίεση προς το Ιράν, ιδίως λόγω της αμυντικής συμφωνίας που διατηρεί το Πακιστάν με τη Σαουδική Αραβία, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει ενεργοποιηθεί.
Οι τελευταίες ώρες πριν τη συμφωνία
Λίγο μετά τα μεσάνυχτα στο Πακιστάν, ο πρωθυπουργός της χώρας ανέφερε σε ανάρτησή του στο X ότι «οι διπλωματικές προσπάθειες προχωρούν σταθερά, δυναμικά και ισχυρά, με τη δυνατότητα να οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα στο άμεσο μέλλον».
Παράλληλα, κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να παρατείνει την προθεσμία κατά δύο εβδομάδες, ενώ ζήτησε και από το Ιράν να διατηρήσει ανοιχτό το Στενό του Ορμούζ για το ίδιο χρονικό διάστημα.
Σύμφωνα με το BBC, λίγο πριν τις 05:00 το πρωί ανακοινώθηκε τελικά η επίτευξη της εκεχειρίας, ενώ το Πακιστάν απηύθυνε πρόσκληση προς τις δύο πλευρές για συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ στις 10 Απριλίου, με στόχο μια πιο μόνιμη συμφωνία.
Εύθραυστη ισορροπία
Παρά τη συμφωνία για προσωρινή παύση των εχθροπραξιών, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Όπως επισημαίνει το BBC, η έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών και οι βαθιά ριζωμένες θέσεις τους καθιστούν αβέβαιο το μέλλον των διαπραγματεύσεων.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι αν θα καταφέρουν να βρουν κοινό έδαφος στις επόμενες συνομιλίες ή αν η εκεχειρία θα αποδειχθεί απλώς μια σύντομη ανάπαυλα σε μια ευρύτερη σύγκρουση.
