Το κεντρώο κόμμα D66 του Ρομπ Γέτεν σημείωσε τεράστια κέρδη στις ολλανδικές εκλογές, γεγονός που πιθανότατα του δίνει το προβάδισμα στον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης, καθώς το κόμμα του ακροδεξιού ηγέτη Γκέερτ Βίλντερς έχασε την υποστήριξη που είχε λάβει στις εκλογές του 2023.

Με καταμετρημένο το 98% των ψήφων, το D66 και το Κόμμα της Ελευθερίας (PVV) του Βίλντερς προβλέπεται να λάβουν από 26 έδρες στην κάτω βουλή των 150 εδρών του κοινοβουλίου.

Advertisement
Advertisement

Το D66 διατηρεί ένα οριακό προβάδισμα 2.300 ψήφων από το σύνολο των περίπου 10 εκατομμυρίων ψήφων.

Η καταμέτρηση αναμένεται να συνεχιστεί σήμερα.

Πρακτικά λοιοπόν αν και τα δύο κόμματα έχουν τον ίδιο αριθμό εδρών, το πρώτο καταγράφει κέρδη, το δεύτερο απώλειες ενώ ο Βίλντερς δεν έχει πιθανότητες να συμμετάσχει σε μια κυβέρνηση ή να έχει πρωτοβουλία κινήσεων αφού όλα τα άλλα κόμματα δηλώνουν πως δεν θα συνεργαστούν μαζί του.

Το D66 σημείωσε τα μεγαλύτερα κέρδη και σχεδόν τριπλασίασε τις έδρες του, ενώ το κόμμα του Βίλντερς υπέστη απότομη πτώση από το ρεκόρ των εκλογώντ του 2023.

Advertisement

Τα πρώτα exit polls και αρχικά αποτελέσματα έδειχναν μια οριακή νίκη για το προοδευτικό D66, με το κόμμα του Βίλντερς να βρίσκεται στη δεύτερη θέση. Αλλά η καταμέτρηση ψήφων έδειξε μια ελαφρώς ισχυρότερη εμφάνιση για το αντιισλαμικό λαϊκιστικό κόμμα.

Η μετατόπιση τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης είναι απίθανο να αλλάξει τη σύνθεση του επόμενου κυβερνητικού συνασπισμού.

Όλα τα μεγάλα κυρίαρχα κόμματα έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο να κυβερνήσουν με τον Βίλντερς, αφού ανέτρεψε τον τελευταίο συνασπισμό με επικεφαλής το PVV, και έτσι δεν έχει πιθανότητα να ηγηθεί μιας κυβέρνησης πλειοψηφίας με την συμβολή άλλων κομμάτων.

Advertisement

Αντιθέτως, το αποτέλεσμα φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο για τον ηγέτη του D66, Ρομπ Γέτεν, να σχηματίσει κυβέρνηση ως ο νεότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της Ολλανδίας αλλά και ο πρώτος ανοιχτά ομοφιλόφιλος. Μάλιστα σχεδιάζει τον γάμο του τον Αργεντίνο παίκτη του χόκεϊ επί χόρτου Νικολάς Κίναν, με τον οποίο διατηρεί δεσμό από το 2022.

Ωστόσο, ο Βίλντερς νωρίς την Πέμπτη επέμεινε ότι θα αναλάβει την ηγεσία εάν το PVV τελικά νικήσει. «Όσο δεν είναι 100% σαφές, το D66 δεν μπορεί να αναλάβει την ηγεσία. Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να το αποτρέψουμε αυτό», δήλωσε σε μια ανάρτηση στο X. Ο Βίλντερς το βράδυ της Τετάρτης είχε δηλώσει απογοητευμένος που το κόμμα του έχασε έδρες και ήταν απίθανο να συμμετάσχει στην επόμενη κυβέρνηση.

Το D66 πανηγυρίζει

Advertisement

Κατά τις πρώτες ανακοινώσεις αποτελεσμάτων ξέσπασαν ζητωκραυγές και συνθήματα για τους υποστηρικτές του D66. «Ναι, μπορούμε» φώναζαν ψηφοφόροι καθώς κυμάτιζαν ολλανδικές σημαίες. «Δείξαμε όχι μόνο στην Ολλανδία, αλλά και στον κόσμο ότι είναι δυνατό να νικήσουμε τα λαϊκιστικά και ακροδεξιά κινήματα», είπε ο Γέτεν στο πλήθος. «Εκατομμύρια Ολλανδοί γύρισαν σελίδα σήμερα και αποχαιρέτησαν την πολιτική της αρνητικότητας, του μίσους, του ατελείωτου ‘όχι, δεν μπορούμε’».

Η δημοτικότητα του 38χρονου Γέτεν αυξήθηκε τον τελευταίο μήνα, καθώς έκανε προεκλογική εκστρατεία με την υπόσχεση να λύσει την έλλειψη στέγης, να επενδύσει στην εκπαίδευση και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα μετανάστευσης.

Ο Βίλνερς, ένας από τους μακροβιότερους λαϊκιστές ηγέτες της Ευρώπης, είναι γνωστός για την αντιισλαμική του στάση και ζει υπό συνεχή προστασία λόγω απειλών κατά της ζωής του. Είχε προτείνει την απόρριψη όλων των αιτημάτων ασύλου – κάτι που θα παραβίαζε τις συνθήκες της ΕΕ – την αποστολή ανδρών Ουκρανών προσφύγων πίσω στην Ουκρανία και τη διακοπή της αναπτυξιακής βοήθειας προκειμένου να χρηματοδοτηθεί η ενέργεια και η υγειονομική περίθαλψη.

Advertisement

Ο Βίλντερς οδήγησε το κόμμα του σε μια εκπληκτική πρώτη θέση στις εκλογές του 2023 και σχημάτισε έναν συντηρητικό συνασπισμό, αν και οι εταίροι του αρνήθηκαν να τον υποστηρίξουν ως πρωθυπουργό. Ανέτρεψε την κυβέρνηση τον Ιούνιο λόγω της άρνησής της να υιοθετήσει τα σκληροπυρηνικά μέτρα του.

Advertisement

Δύσκολε συζητήσειες για σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού

Οι ολλανδικές εκλογές θεωρήθηκαν ως μια δοκιμασία για το αν η ακροδεξιά μπορεί να επεκτείνει την εμβέλειά της ή αν έχει φτάσει στο αποκορύφωμά της σε χώρες της Ευρώπης. Το αποτέλεσμα μπορεί να υποδηλώνει ότι υπάρχουν όρια στη διαρκή απήχησή της.

Με 76 έδρες που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού στο ολλανδικό κοινοβούλιο, θα απαιτηθούν τουλάχιστον τέσσερα κόμματα.

Advertisement

Ένα σενάριο είναι μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει το D66, τους συντηρητικούς Χριστιανοδημοκράτες, το κεντροδεξιό VVD και το Κόμμα των Πρασίνων-Εργατών.

Ωστόσο, η οικοδόμηση σταθερών συνασπισμών είναι δύσκολη και οι συνομιλίες αναμένεται να διαρκέσουν μήνες.