Τουλάχιστον 36 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις μαζικές διαδηλώσεις των τελευταίων 10 ημερών στο Ιράν και πάνω από 2.000 έχουν συλληφθεί, σύμφωνα με οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι δυνάμεις ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των παραστρατιωτικών Basij και των Φρουρών της Επανάστασης, έχουν κάνει εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων, πλαστικών σφαιρών και πραγματικών πυρών ακόμη και στην είσοδο νοσοκομείου της Τεχεράνης όπου προσπάθησαν να συλλάβουν τραυματισμένους διαδηλωτές.
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων ISNA «για να διαλυθεί το πλήθος, χρησιμοποιήθηκαν δακρυγόνα σε δρομάκι πλάι στο νοσοκομείο Σίνα, στο κέντρο της πρωτεύουσας» ενώ βίντεο από τη ρίψη δακρυγόνων κυκλοφορούν ήδη σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης.
«Το φυσικό αντανακλαστικό των διαδηλωτών ήταν να απομακρυνθούν» από το αέριο και «εξαιτίας του γεγονότος αυτού, μέρος των ουσιών κατευθύνθηκε στο νοσοκομείο», πρόσθεσε το ISNA, επικαλούμενο ανακοίνωση της σχολής ιατρικών επιστημών της Τεχεράνης.
Ιράν όπως Βενεζουέλα;
Οι μαζικές διαδηλώσεις που συγκλονίζουν το Ιράν εδώ και δέκα ημέρες έρχονται σε μια επικίνδυνη για την παγκόσμια σταθερότητα εποχή, καθώς ο «παγκόσμιος σερίφης« Ντόναλντ Τραμ έχει απειλήσει την Τεχεράνη με επέμβαση αλά Βενεζουέλας εάν ανοίξει πυρ κατά διαδηλωτών.
Ετσι πριν από λίγο με ανακοίνωση του στο υπουργικό συμβούλιο, ο πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν, διέταξε τις δυνάμεις ασφαλείας θα σταματήσουν τις επιθέσεις κατά των διαδηλωτών.
Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν, οι δηλώσεις του οποίου είναι μάλλον μετριοπαθείς αφότου ξεκίνησε το κίνημα αμφισβήτησης, διέταξε σήμερα τις δυνάμεις ασφαλείας να μην λάβουν «κανένα μέτρο ασφαλείας απέναντι σε διαδηλωτές και πρόσωπα που συμμετέχουν σε συγκεντρώσεις».
Κάνει πίσω η Τεχεράνη
Ωστόσο, όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Mehr, «όσοι φέρουν πυροβόλα όπλα, μαχαίρια και ματσέτες και επιτίθενται σε αστυνομικά τμήματα και στρατιωτικές εγκαταστάσεις είναι ταραξίες, και πρέπει να ξεχωρίσουμε τους διαδηλωτές από τους ταραξίες», είπε ο πρόεδρος στο υπουργικό συμβούλιο.
Την ίδια ώρα πάντως, αρχηγός του ιρανικού στρατού Αμίρ Χαταμί ύψωσε τον τόνο απέναντι στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ, μετά τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα επέμβει στρατιωτικά στο Ιράν αν σκοτωθούν διαδηλωτές, και μετά την «υποστήριξη» που προσέφερε στους διαδηλωτές ο Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Το Ιράν θεωρεί «απειλή» τις δηλώσεις αυτές και «δεν θα ανεχθεί αυτό να συνεχιστεί χωρίς να απαντήσει», δήλωσε ο Αμίρ Χαταμί, που δεν είναι πάντως ο κορυφαίος στρατιωτικός της χώρας.
«Αν ο εχθρός διαπράξει ένα λάθος, θα απαντήσουμε με περισσότερη αποφασιστικότητα» απ’ ό,τι κατά τη διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών τον Ιούνιο εναντίον του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών, απείλησε από την πλευρά του.
Συνεχίζονται οι απεργίες
Νέα απεργία πραγματοποιήθηκε εκεί χθες, Τρίτη, με διαδηλωτές να συγκεντρώνονται για να φωνάξουν “Ελευθερία! Ελευθερία!” προτού διαλυθούν από τα δακρυγόνα που χρησιμοποίησαν οι δυνάμεις ασφαλείας.
Ο σταθμός του μετρό στο Μεγάλο Παζάρι δεν λειτουργεί μέχρι νεωτέρας, όπως μετέδωσε σήμερα το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Διαδηλώσεις πραγματοποιούνται σε τουλάχιστον 45 πόλεις, κυρίως μικρές και μεσαίες, και κυρίως στο δυτικό τμήμα της χώρας, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου με βάση τις επίσημες ανακοινώσεις και τα ΜΜΕ
Σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων από την Τεχεράνη, φονικές τοπικές συγκρούσεις αναφέρθηκαν τις τελευταίες ημέρες. Είναι η περίπτωση κυρίως του Μαλεκσαχί, μιας πόλης περίπου 20.000 κατοίκων με σημαντικό κουρδικό πληθυσμό.
Αφότου ξεκίνησε το κίνημα διαμαρτυρίας, τουλάχιστον 27 διαδηλωτές «έχουν σκοτωθεί από πυρά ή άλλες μορφές βίας που ασκήθηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας σε οκτώ επαρχίες», ανέφερε την Τρίτη η μη κυβερνητική οργάνωση Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ιράν (Iran Human Rights -IHR). Σύμφωνα με τη ΜΚΟ που εδρεύει στη Νορβηγία, τουλάχιστον 1.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.
Τα ιρανικά ΜΜΕ, που αναπαράγουν επίσημες ανακοινώσεις, μιλούν για 13 νεκρούς, μεταξύ των οποίων μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, αφότου ξεκίνησαν οι διαδηλώσεις.
Πρόκληση για τον Χαμενεΐ
Το κίνημα αμφισβήτησης, που είχε αρχικά σχέση με την αύξηση του κόστους ζωής, είναι το πιο σημαντικό έπειτα από εκείνο που ξέσπασε στα τέλη του 2022 με τον θάνατο υπό αστυνομική κράτηση της Μαχσά Αμινί, που είχε συλληφθεί επειδή δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της.
Χωρίς να συγκρίνεται μέχρι τώρα με την κινητοποίηση “Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία” του 2022-2023, αποτελεί μια σημαντική πρόκληση για τον 86χρονο ανώτατο ηγέτη Αλι Χαμενεΐ ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1989, την ώρα που η χώρα έχει αποδυναμωθεί από τον πόλεμο με το Ισραήλ, τον Ιούνιο, και την επαναφορά των κυρώσεων του ΟΗΕ σε σχέση με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Η κατάρρευση της οικονομίας
Οι ιρανοί κατέβηκαν στους δρόμους στις 28 Δεκεμβρίου, και γρήγορα, στις κινητοποιήσεις προστέθηκαν φοιτητές, καταστηματάρχες και εργαζόμενοι σε 27 από τις 31 επαρχίες του Ιράν. Από οικονομικές διεκδικήσεις, τα συνθήματα άρχισαν να αποκτούν πολιτικό χαρακτήρα, με φωνές όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» να ακούγονται στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης.