Παρά το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προσφέρει ασφάλιση πολιτικού κινδύνου και συνοδεία από το Πολεμικό Ναυτικό για τα δεξαμενόπλοια που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, η θαλάσσια αυτή οδός παραμένει μία από τις πιο δύσκολες στον κόσμο ως προς την αποτελεσματική προστασία της, σύμφωνα με ανάλυση του Axios.
Τα Στενά αποτελούν ένα από τα πιο κρίσιμα ενεργειακά περάσματα του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 25% των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου. Στο στενότερο σημείο τους έχουν πλάτος περίπου 21 ναυτικά μίλια. Ωστόσο, οι πραγματικές λωρίδες ναυσιπλοΐας είναι πολύ πιο περιορισμένες, με αποτέλεσμα η κίνηση των πλοίων να συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένους και προβλέψιμους διαδρόμους. Αυτό επιτρέπει στο Iran να παρακολουθεί εύκολα τη διέλευση των πλοίων και, εφόσον το επιθυμεί, να τα στοχοποιεί.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν ήδη βυθίσει εννέα ιρανικά πολεμικά πλοία και ότι συνεχίζονται οι επιχειρήσεις για την εξουδετέρωση του υπόλοιπου στόλου του Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, η Τεχεράνη δεν χρειάζεται έναν μεγάλο συμβατικό στόλο για να μετατρέψει τη διέλευση από τα Στενά σε μια επικίνδυνη επιχείρηση.
Το Ιράν διαθέτει σημαντικό γεωγραφικό πλεονέκτημα, καθώς εκτείνεται κατά μήκος της βόρειας ακτογραμμής των Στενών. Η θέση αυτή του επιτρέπει να παρακολουθεί στενά τη ναυσιπλοΐα και να παρεμβαίνει εύκολα, είτε περιορίζοντας τη θαλάσσια κυκλοφορία είτε πραγματοποιώντας επιθέσεις εναντίον πλοίων.
Από τις παράκτιες θέσεις του, το Ιράν μπορεί να εκτοξεύσει πυραύλους από την ξηρά ή να χρησιμοποιήσει ταχύπλοα επιθετικά σκάφη, τα οποία μπορούν να κινηθούν με ελάχιστη προειδοποίηση. Αντίθετα, οι αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις υποχρεώνονται να επιχειρούν από μεγαλύτερες αποστάσεις, γεγονός που δυσκολεύει την άμεση αντίδρασή τους.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters στα τέλη Φεβρουαρίου, το Ιράν βρισκόταν κοντά στην ολοκλήρωση συμφωνίας με την Κίνα για την απόκτηση αντιπλοϊκών πυραύλων κρουζ. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά την ικανότητά του να απειλεί τα πολεμικά πλοία των ΗΠΑ στην περιοχή. Ωστόσο, μέχρι στιγμής παραμένει άγνωστο σε ποιο στάδιο βρίσκεται η συγκεκριμένη συμφωνία.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τα Στενά για ορισμένα πλοία, προειδοποιώντας ότι θα υπάρξουν αντίποινα εάν πλοία από συγκεκριμένες χώρες — μεταξύ των οποίων το Ισραήλ και η ΗΠΑ — επιχειρήσουν να περάσουν από την περιοχή.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ήδη επηρεάσει την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η διακοπή της ναυσιπλοΐας έχει ωθήσει την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά από το 2022.
Παράλληλα, αναλυτές προειδοποιούν ότι τυχόν περαιτέρω κλιμάκωση — όπως μια ιρανική επίθεση εναντίον εμπορικού πλοίου — θα μπορούσε ουσιαστικά να κλείσει το θαλάσσιο πέρασμα για όλα τα πλοία. Ένα τέτοιο σενάριο θα είχε ως αποτέλεσμα ακόμη μεγαλύτερη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
