Η ιρανική επίθεση στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κατάρ προκάλεσε ζημιές που θέτουν εκτός λειτουργίας περίπου το 17% της εξαγωγικής ικανότητας υγροποιημένου φυσικού αερίου της χώρας για διάστημα τριών έως πέντε ετών, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της QatarEnergy, Σαάντ αλ-Κάαμπι. Η εξέλιξη απειλεί να αναταράξει τις ροές εφοδιασμού προς την Ευρώπη και την Ασία, ενώ μεταφράζεται σε εκτιμώμενες απώλειες εσόδων 20 δισ. δολαρίων ετησίως.
Οι ζημιές αφορούν δύο από τα 14 τρένα LNG του Κατάρ, καθώς και μία από τις δύο μονάδες gas-to-liquids (GTL), με αποτέλεσμα να τίθενται εκτός παραγωγής 12,8 εκατ. τόνοι LNG ετησίως. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της QatarEnergy, η πλήρης αποκατάσταση θα χρειαστεί από τρία έως πέντε χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα σταματήσουν οι εχθροπραξίες.
Η κρατική εταιρεία ενέργειας του Κατάρ αναμένεται να επικαλεστεί force majeure σε μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας LNG, με τις επιπτώσεις να αγγίζουν αγορές όπως η Ιταλία, το Βέλγιο, η Νότια Κορέα και η Κίνα. Το πλήγμα έρχεται σε μια στιγμή που η Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη σε κάθε νέα αναστάτωση στην αγορά φυσικού αερίου, ενώ η Ασία εξακολουθεί να απορροφά τεράστιους όγκους LNG.
Ο Σαάντ αλ-Κάαμπι περιέγραψε την επίθεση ως πρωτοφανή, λέγοντας ότι δεν θα μπορούσε να φανταστεί πως το Κατάρ και η περιοχή θα βρίσκονταν αντιμέτωποι με τέτοιο χτύπημα, ειδικά μέσα στον Ραμαζάνι. Όπως τόνισε, για να ξαναρχίσει η παραγωγή, θα πρέπει πρώτα να σταματήσουν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στο LNG. Σύμφωνα με το Reuters, οι εξαγωγές συμπυκνωμάτων του Κατάρ αναμένεται να μειωθούν κατά περίπου 24%, το LPG κατά 13%, το ήλιο κατά 14%, ενώ νάφθα και θείο θα υποχωρήσουν κατά 6%. Πρόκειται για υλικά και καύσιμα που τροφοδοτούν κρίσιμες αλυσίδες παραγωγής, από την εστίαση στην Ινδία έως τη βιομηχανία ημιαγωγών στη Νότια Κορέα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διεθνής εταιρική έκθεση στις πληγείσες μονάδες. Η ExxonMobil συμμετέχει στα δύο κατεστραμμένα τρένα LNG, ενώ η Shell είναι εταίρος στη μονάδα GTL που υπέστη ζημιές και, σύμφωνα με την ίδια πηγή, θα χρειαστεί έως και έναν χρόνο για να επισκευαστεί.
Το χτύπημα εντάσσεται στη νέα, επικίνδυνη φάση της σύγκρουσης στην περιοχή, καθώς η Τεχεράνη επιτέθηκε σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του Κόλπου μετά τα ισραηλινά πλήγματα στις δικές της υποδομές φυσικού αερίου. Η αγορά αντέδρασε άμεσα, με τις τιμές ενέργειας να ενισχύονται από τους φόβους για παρατεταμένη αποσταθεροποίηση στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Για το Κατάρ, το πλήγμα είναι διπλό: οικονομικό και γεωπολιτικό. Από τη μία, η απώλεια 12,8 εκατ. τόνων ετησίως περιορίζει σοβαρά την εξαγωγική του ισχύ. Από την άλλη, πλήττει την εικόνα της χώρας ως ασφαλούς ενεργειακού κόμβου σε μια από τις πιο κρίσιμες περιοχές του πλανήτη. Όπως είπε ο επικεφαλής της QatarEnergy, η κλίμακα της ζημιάς γυρίζει την περιοχή «10 έως 20 χρόνια πίσω».
Για τις διεθνείς αγορές, το μήνυμα είναι σαφές: όταν στο στόχαστρο μπαίνουν υποδομές LNG του Κατάρ, οι επιπτώσεις δεν μένουν στον Κόλπο. Φτάνουν άμεσα στην Ευρώπη, την Ασία και τελικά στους λογαριασμούς ενέργειας, στις βιομηχανίες και στις εφοδιαστικές αλυσίδες σε όλο τον κόσμο.
