Η έκκληση για βοήθεια ήρθε στις αρχές Μαΐου: ένα κρουαζιερόπλοιο ανοιχτά του Πράσινου Ακρωτηρίου είχε ακινητοποιηθεί, με επιβάτες που θεωρούνταν ύποπτοι για μόλυνση από ένα θανατηφόρο στέλεχος χανταϊού, το οποίο σκοτώνει περίπου έναν στους τρεις ασθενείς.
Το πλοίο είχε προσεγγίσει αρκετά απομακρυσμένα νησιά και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χρειαζόταν απαντήσεις. Θα μπορούσε ένα ερευνητικό κέντρο βιοϊατρικής στη Σενεγάλη, σε απόσταση μίας ώρας με το αεροπλάνο, να υποστηρίξει μια ομάδα που συνέλεγε δείγματα από ύποπτα κρούσματα στο πλοίο;
Το αεροπλάνο προσγειώθηκε στη Σενεγάλη τις πρώτες πρωινές ώρες της 5ης Μαΐου. Στο Ινστιτούτο Παστέρ του Ντακάρ, οι επιστήμονες εργάστηκαν όλη τη νύχτα, χρησιμοποιώντας εξελιγμένο εργαστηριακό εξοπλισμό και ισχυρούς υπολογιστές για να δώσουν αποτελέσματα που ανέμεναν υγειονομικοί αξιωματούχοι σε όλο τον κόσμο.
Μέσα σε 24 ώρες, είχαν παραγάγει ένα μερικό γονιδίωμα που έδειχνε ότι η ασθένεια που επηρέαζε τους επιβάτες — τα περιστατικά πέντε και έξι — ήταν το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού, που είναι γνωστό ότι μεταδίδεται μέσω στενής ανθρώπινης επαφής. Εργαστήρια στη Νότια Αφρική και την Ελβετία κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα την ίδια ημέρα.
Ο ΠΟΥ ανακοίνωσε τα ευρήματα σε συνέντευξη Τύπου. Ο ρόλος του εργαστηρίου της Δυτικής Αφρικής δεν είχε περιγραφεί πιο πριν με λεπτομέρεια και δείχνει πώς τα παγκόσμια ερευνητικά δίκτυα μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό επιδημιών.
«Είναι κρίσιμο να υπάρχει, σε διαφορετικά μέρη του κόσμου, η δυνατότητα και η ικανότητα ανίχνευσης αυτών των διαφορετικών παθογόνων», δήλωσε ο δρ Μούσα Μοϊζ Ντιαν, ιολόγος στο Ινστιτούτο Παστέρ.
«Είναι πραγματικά σημαντικό τόσο για τη διαχείριση των κλινικών περιστατικών όσο και για την ιχνηλάτηση επαφών, που είναι πραγματικά καθοριστική».
ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΞΑΡΣΗΣ, ΚΑΘΕ ΩΡΑ ΜΕΤΡΑΕΙ
Το Ινστιτούτο Παστέρ, ένα διεθνές ίδρυμα με έδρα τη Γαλλία, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην αντιμετώπιση επιδημιών στην υποσαχάρια Αφρική.
Το κέντρο του στη Σενεγάλη υποστήριξε περίπου 20 χώρες κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 και συνέβαλε στις αντιδράσεις απέναντι στον ιό Marburg στη Γουινέα και τον Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό — μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης ενός «rapid test».
Για να εξετάσει δείγματα από τους ασθενείς στο πλοίο στο Πράσινο Ακρωτήριο, ο ΠΟΥ συγκέντρωσε προμήθειες από το εργαστήριο και ναύλωσε αεροπλάνο για να μεταφέρει ομάδα στο αρχιπέλαγος και πάλι πίσω στη Σενεγάλη με τα δείγματα. Τα δείγματα συσκευάστηκαν τριπλά — σε δοκιμαστικούς σωλήνες, μέσα σε πλαστικό και σφραγισμένα σε χάρτινο κουτί με προειδοποιητικά σήματα.
Μέχρι τις 3 το πρωί, η ομάδα στο Ντακάρ βρισκόταν σε πλήρη δράση, γνωρίζοντας ότι κάθε ώρα μετρούσε.
Το πακέτο άνοιξε σε εξειδικευμένο εργαστήριο βιοπεριορισμού και αδρανοποιήθηκε από εκπαιδευμένη ομάδα, η οποία προετοίμασε τα δείγματα για εξέταση. Στη συνέχεια, σταγονίδια αναλύθηκαν με μηχανήματα αλληλούχισης ικανά να χαρτογραφήσουν το γονιδίωμα του ιού.
Τα αποτελέσματα στάλθηκαν στον ΠΟΥ νωρίς στις 6 Μαΐου, επιβεβαιώνοντας τα ευρήματα της Νότιας Αφρικής και της Ελβετίας, που είχαν λάβει δείγματα από άλλους ασθενείς.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Μέχρι τις 8 Μαΐου, το πλήρες γονιδίωμα είχε χαρτογραφηθεί. Εργαστήρια σε όλο τον κόσμο συνέκριναν τις αλληλουχίες για να εντοπίσουν μεταλλάξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο συμπεριφοράς του ιού.
Το πόσο γρήγορα μπορούσε να εξαπλωθεί ήταν κρίσιμο ερώτημα. Το πλοίο είχε προσεγγίσει απομακρυσμένα νησιά του Ατλαντικού και τρεις επιβάτες είχαν πεθάνει, μεταξύ των οποίων ένας που ταξίδευε μέσω Γιοχάνεσμπουργκ. Περίπου 150 άτομα από 23 χώρες βρίσκονταν στο MV Hondius, ένα κρουαζιερόπλοιο εξερευνητικών ταξιδιών.
Ευτυχώς, δεν εντοπίστηκαν σημαντικές μεταλλάξεις σε σύγκριση με το ξέσπασμα του 2018–19 στην Αργεντινή.
«Η αλληλούχιση είναι ο τρόπος για να κατανοήσουμε τη δύναμη της μετάδοσης», δήλωσε ο Ντιαν.
Οι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ενδέχεται να εμφανιστούν περισσότερα κρούσματα παγκοσμίως λόγω της μακράς περιόδου επώασης του ιού, η οποία μπορεί να φτάσει έως και έξι εβδομάδες. Παραμένουν ερωτήματα, συμπεριλαμβανομένου του πού και πότε ξεκίνησαν οι πρώτες μολύνσεις — κάτι κρίσιμο για την αποτροπή περαιτέρω εξάπλωσης πέρα από ενδημικές περιοχές.
«Το πιο σημαντικό τώρα είναι να γνωρίζουμε ποιο είναι το παράθυρο έκθεσης στη Λατινική Αμερική», δήλωσε ο Ντιαν.
ΠΕΡΙΚΟΠΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ
Η έξαρση του χανταϊού, που ακολούθησε μια ταχέως εξαπλούμενη κρίση Έμπολα στην κεντρική Αφρική, έχει αναδείξει τον ρόλο των παγκόσμιων εργαστηριακών δικτύων, πολλά από τα οποία, συμπεριλαμβανομένου του Ινστιτούτου Παστέρ, έχουν πρόσφατα χάσει χρηματοδότηση για την πρόληψη πανδημιών.
Ένα παράδειγμα είναι η απόφαση των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ να τερματίσουν τη χρηματοδότηση του δικτύου Centers for Research in Emerging Infectious Diseases, μιας παγκόσμιας πρωτοβουλίας που περιλαμβάνει κέντρο στη Δυτική Αφρική. Ένα πιλοτικό πρόγραμμα για το πώς ο χανταϊός μολύνει ανθρώπους επίσης ακυρώθηκε.
Το Υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ δήλωσε ότι παραμένει προσηλωμένο στην αντιμετώπιση παγκόσμιων απειλών από μολυσματικές ασθένειες. Οι ισχυρισμοί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρονται από την παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια «δεν αντανακλούν την πραγματικότητα της συνεχιζόμενης εμπλοκής και υποστήριξής μας διεθνώς», ανέφερε εκπρόσωπος.
(Πηγή: Reuters)
