Η Διεθνής Ημέρα Κοριτσιού, που τιμάται κάθε χρόνο στις 11 Οκτωβρίου, δεν είναι μια ακόμη συμβολική επέτειος στο ημερολόγιο των Ηνωμένων Εθνών. Είναι μια υπενθύμιση ότι εκατομμύρια κορίτσια εξακολουθούν να μεγαλώνουν σε έναν κόσμο όπου το φύλο τους μπορεί να καθορίσει την πρόσβασή τους στην εκπαίδευση, την ασφάλεια, την υγεία, ακόμη και το δικαίωμά τους να αποφασίζουν για τη ζωή τους.
Η ημέρα καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 19 Δεκεμβρίου 2011 και γιορτάστηκε για πρώτη φορά το 2012.
Τα 370 εκατομμύρια θύματα που συγκλονίζουν
Σύμφωνα με έκθεση της UNICEF το 2024, περισσότερα από 370 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες παγκοσμίως, περίπου μία στις οκτώ, έχουν υποστεί βιασμό ή σεξουαλική επίθεση με σωματική επαφή πριν συμπληρώσουν τα 18 τους χρόνια. Εάν συνυπολογιστούν μορφές σεξουαλικής βίας χωρίς σωματική επαφή, ο αριθμός φτάνει τα 650 εκατομμύρια, περίπου μία στις πέντε.
Τα στοιχεία δεν αποτελούν ετήσια καταγραφή περιστατικών, αλλά εκτιμήσεις για εμπειρίες βίας κατά την παιδική ηλικία.
Παιδικοί γάμοι: Όταν η παιδική ηλικία τελειώνει πρόωρα
Σε περιοχές της Αφρικής και της Ασίας, κορίτσια παντρεύονται πριν ενηλικιωθούν. Η φτώχεια, οι παραδοσιακές αντιλήψεις, οι ένοπλες συγκρούσεις και η έλλειψη πρόσβασης στην εκπαίδευση συντηρούν το φαινόμενο. Ένας γάμος σε μικρή ηλικία μπορεί να σημαίνει εγκατάλειψη του σχολείου, πρόωρη εγκυμοσύνη, οικονομική εξάρτηση και αυξημένο κίνδυνο ενδοοικογενειακής βίας.
Η εκπαίδευση ως δικαίωμα και όχι ως προνόμιο
Σε πολλές χώρες η πρόσβαση ενός κοριτσιού στο σχολείο θεωρείται λιγότερο σημαντική από εκείνη ενός αγοριού. Στο Αφγανιστάν, οι περιορισμοί των Ταλιμπάν στη δευτεροβάθμια και ανώτερη εκπαίδευση άαποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αποκλεισμού. Η εκπαίδευση συνδέεται με οικονομική αυτονομία, καλύτερη υγεία και συμμετοχή στη δημόσια ζωή.
Ελλάδα: Ένα στα πέντε παιδιά έχει βιώσει σεξουαλική κακοποίηση
Σύμφωνα με στοιχεία που έχει παρουσιάσει η UNICEF Ελλάδας, επικαλούμενη την έρευνα BECAN, ένα στα πέντε παιδιά στην Ελλάδα έχει βιώσει κάποιο περιστατικό σεξουαλικής κακοποίησης, ενώ εννέα στις δέκα περιπτώσεις εκτιμάται ότι παραμένουν χωρίς διάγνωση, προστασία και αντιμετώπιση. Πρόκειται για ευρήματα παλαιότερης έρευνας, όχι για ετήσια καταγραφή του 2026. Αφορούν κορίτσια και αγόρια και αναδεικνύουν το πρόβλημα της υποαναφοράς.
Τα ελληνόπουλα, το σχολείο και οι νέες μορφές βίας
Ο εκφοβισμός στο σχολείο, τα σεξιστικά σχόλια, η διασπορά προσωπικών φωτογραφιών χωρίς συναίνεση, οι απειλές μέσω κοινωνικών δικτύων και η ψυχολογική πίεση αποτελούν σοβαρούς κινδύνους. Η τεχνολογία δημιουργεί δυνατότητες επικοινωνίας, αλλά και νέους τρόπους παρενόχλησης. Η πρόληψη και η έγκαιρη παρέμβαση είναι κρίσιμες.
Ελληνίδες στην επιστήμη: Πρόοδος, αλλά όχι ακόμη ισότητα
Σύμφωνα με την έκθεση Education and Training Monitor 2025 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2023 οι γυναίκες αποτελούσαν το 32,7% των φοιτητών στους τομείς STEM στην Ελλάδα, έναντι 32,2% στην ΕΕ. Στους τομείς πληροφορικής και επικοινωνιών η συμμετοχή τους στην Ελλάδα έφτανε το 28,9%, έναντι 20,3% στην ΕΕ. Παρά την πρόοδο, η ισότιμη εκπροσώπηση παραμένει ζητούμενο.
Τα κορίτσια που φτάνουν μόνα τους στην Ελλάδα
Τα ασυνόδευτα κορίτσια που φτάνουν ως πρόσφυγες ή μετανάστριες αντιμετωπίζουν πρόσθετους κινδύνους. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 εφαρμόζεται στην Ελλάδα το Εθνικό Σύστημα Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, με στόχο την προστασία και εκπροσώπησή τους. Η πρόσβαση στην εκπαίδευση και η ψυχολογική υποστήριξη παραμένουν καθοριστικές.
Μια ημέρα που πρέπει να διαρκεί όλο τον χρόνο
Η Διεθνής Ημέρα Κοριτσιού αφορά και την Ελλάδα: τις οικογένειες, τα σχολεία και τους θεσμούς. Η προστασία δεν εξαντλείται στην τιμωρία του δράστη. Αρχίζει από την πρόληψη και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου κάθε παιδί αισθάνεται ασφαλές να μιλήσει. Το πραγματικό ζητούμενο είναι κανένα κορίτσι να μη φοβάται να μεγαλώσει, να μορφωθεί, να ονειρευτεί και να διεκδικήσει τη ζωή που επιθυμεί.
