Οι αρχικοί φόβοι ότι ένας αστεροειδής πλάτους περίπου 100 μέτρων θα μπορούσε να συγκρουστεί με τη Σελήνη φαίνεται πως τελικά ήταν αβάσιμοι, σύμφωνα με νεότερες αστρονομικές παρατηρήσεις.
Ο αστεροειδής με την ονομασία 2024 YR4 ανακαλύφθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 και για μικρό χρονικό διάστημα θεωρήθηκε ο «πιο επικίνδυνος αστεροειδής» των τελευταίων δεκαετιών. Οι πρώτες υπολογιστικές εκτιμήσεις των επιστημόνων έδειχναν ότι υπήρχε περίπου 3,1% πιθανότητα να συγκρουστεί με τη Γη το 2032. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον και ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα, καθώς ένας αστεροειδής αυτού του μεγέθους θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές καταστροφές σε περίπτωση πρόσκρουσης.
Ωστόσο, πιο λεπτομερείς και ακριβείς παρατηρήσεις έδειξαν σύντομα ότι το σενάριο σύγκρουσης με τη Γη – το οποίο συχνά αποκαλείται «city killer», δηλαδή γεγονός ικανό να καταστρέψει μια ολόκληρη πόλη – ήταν εξαιρετικά απίθανο. Παράλληλα, οι αστρονόμοι υπολόγισαν ότι υπήρχε περίπου 4,3% πιθανότητα ο αστεροειδής να συγκρουστεί με τη Σελήνη.
Παρόλο που μια τέτοια σύγκρουση δεν θα αποτελούσε άμεσο κίνδυνο για τη Γη, θα μπορούσε να δημιουργήσει άλλα προβλήματα. Η πρόσκρουση θα εκτόξευε μεγάλες ποσότητες σεληνιακών θραυσμάτων στο διάστημα. Αυτά τα συντρίμμια ενδέχεται να επηρέαζαν δορυφόρους που χρησιμοποιούνται για τηλεπικοινωνίες, πλοήγηση και άλλες τεχνολογικές υπηρεσίες που βασίζονται σε δορυφορικά συστήματα.
Παρά τις αρχικές ανησυχίες, νέες παρατηρήσεις φαίνεται να αποκλείουν και αυτό το σενάριο. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι ο αστεροειδής θα περάσει σε απόσταση μεγαλύτερη από 20.000 χιλιόμετρα από τη Σελήνη, κάτι που σημαίνει ότι δεν υπάρχει πλέον ουσιαστικός κίνδυνος σύγκρουσης.
Ο καθηγητής πλανητικής αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, Κόλιν Σνότγκρας, σχολίασε ότι μια σύγκρουση με τη Σελήνη θα ήταν από επιστημονική άποψη πολύ ενδιαφέρουσα. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι πιθανώς δεν θα ήταν κάτι που θα ήθελαν οι επιστήμονες να συμβεί, λόγω του μικρού αλλά υπαρκτού κινδύνου να δημιουργηθούν επικίνδυνα διαστημικά θραύσματα. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, κάποιοι ερευνητές ίσως να είναι «λίγο απογοητευμένοι» που τελικά δεν θα υπάρξει τέτοιο γεγονός για μελέτη.
Καθώς ο αστεροειδής απομακρυνόταν από τη Γη και γινόταν όλο και πιο αμυδρός, οι αστρονόμοι πίστευαν αρχικά ότι δεν θα μπορούσαν να καθορίσουν με ακρίβεια την τροχιά του μέχρι το 2028, όταν θα επανερχόταν στο οπτικό πεδίο της Γης. Παρ’ όλα αυτά, μια διεθνής ομάδα επιστημόνων εντόπισε δύο χρονικά «παράθυρα» παρατήρησης διάρκειας πέντε ωρών τον Φεβρουάριο, κατά τα οποία το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb θα μπορούσε να εντοπίσει και να παρακολουθήσει τον αστεροειδή.
Ο 2024 YR4 είναι εξαιρετικά αμυδρός: αντανακλά περίπου τόσο φως όσο ένα αμύγδαλο στην απόσταση της Σελήνης. Για αυτόν τον λόγο, το James Webb θεωρείται το μόνο τηλεσκόπιο με την απαιτούμενη ευαισθησία, σταθερότητα και δυνατότητα ακριβούς παρακολούθησης κινούμενων αντικειμένων ώστε να μπορέσει να πραγματοποιήσει τέτοιες μετρήσεις.
Οι νέες παρατηρήσεις επέτρεψαν στους επιστήμονες να υπολογίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την τροχιά του αστεροειδούς, επιβεβαιώνοντας ότι το 2032 θα περάσει με ασφάλεια μακριά από τη Σελήνη.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα ολοένα πιο ισχυρά τηλεσκόπια – όπως το James Webb και το Vera Rubin Observatory – θα επιτρέψουν στο μέλλον την ανίχνευση ακόμη περισσότερων αστεροειδών. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να εμφανίζονται συχνότερα τέτοιες στιγμιαίες ανησυχίες για πιθανούς κινδύνους. Ωστόσο, οι επιστήμονες διαθέτουν πλέον πολύ καλύτερη τεχνολογία για να παρακολουθούν αυτά τα αντικείμενα και συνήθως μπορούν γρήγορα να αποκλείουν πραγματικές απειλές.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) υπογράμμισε ότι η Σελήνη είναι ασφαλής και ότι ο αστεροειδής 2024 YR4 δεν αποτελεί κίνδυνο. Παρ’ όλα αυτά, η έρευνα συνεχίζεται. Η ομάδα Πλανητικής Άμυνας του προγράμματος Διαστημικής Ασφάλειας της ESA εξακολουθεί να εντοπίζει και να παρακολουθεί αντικείμενα κοντά στη Γη, ώστε εάν κάποτε εμφανιστεί πραγματικός κίνδυνος, η ανθρωπότητα να είναι προετοιμασμένη.
Με πληροφορίες από Guardian
