H «δήλωση της ημέρας» από τον Ντόναλντ Τραμπ ήταν ο εξαιρετικά ασυνήθιστος χαρακτηρισμός για την συμφωνία – απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να παραδώσει τις νήσους Τσάγκος στον Μαυρίκιο και να μισθώσει κρατήσει ως αντάλλαγμα (lease back) μια σημαντική στρατιωτική βάση.
Για τον πρόεδρο των ΗΠΑ αυτή είναι μία «πράξη μεγάλης ηλιθιότητας», αν και πριν από μερικούς μήνες ο ίδιος είχε επικροτήσει την βρετανική κίνηση.
Tα νησιά Τσάγκος είναι ένα αρχιπέλαγος 7 ατόλες με 65 νησιά στον Ινδικό Ωκεανό, κυρίως γνωστά ως το Βρετανικό Έδαφος Ινδικού Ωκεανού (BIOT), και αποτελούνται από ατόλες με λιμνοθάλασσες και περίπου 600.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψε την συμφωνία ύψους 3,4 δισ. λιρών (4,6 δισ. δολάρια) τον Μάιο, σύμφωνα με την οποία θα διατηρήσει τον έλεγχο μιας στρατιωτικής βάσης του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ στο μεγαλύτερο από τα νησιά, το Ντιέγκο Γκαρσία.
#BREAKING | 🇺🇸 🇬🇧 — U.S. President Donald Trump:
— The Global Eye (@TGEThGlobalEye) January 20, 2026
Shockingly, our “brilliant” NATO Ally, the United Kingdom, is currently planning to give away the Island of Diego Garcia, the site of a vital U.S. Military Base, to Mauritius, and to do so FOR NO REASON WHATSOEVER. There is no… pic.twitter.com/svGjuhreVS
Προηγουμένως, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, την είχε χαρακτηρίσει «μνημειώδη επιτυχία», αλλά την Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2026, ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «πράξη απόλυτης αδυναμίας» και είπε ότι ήταν ένας από τους «πολλούς λόγους εθνικής ασφάλειας» πίσω από τις προσπάθειές του να αποκτήσει τη Γροιλανδία(!).
Ένας εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης απάντησε δηλώνοντας ότι «ποτέ δεν θα συμβιβαστούμε σε θέματα εθνικής ασφάλειας».
Ιστορία με αίμα και σκλαβιά
Τα νησιά του αρχιπελάγους Τσάγκος ήταν ακατοίκητα μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα, όταν οι Γάλλοι ίδρυσαν φυτείες χρησιμοποιώντας σκλάβους το 1793. Τα νησιά αποτελούν βρετανικό έδαφος από το 1814, όταν παραχωρήθηκαν στη Βρετανία μαζί με τον Μαυρίκιο (ο οποίος τότε περιλάμβανε και τις Σεϋχέλλες). Για λόγους διοικητικής ευκολίας και ακολουθώντας τη γαλλική πρακτική, τα νησιά διοικούνταν από τον Μαυρίκιο. Όσον αφορά τον πληθυσμό των νησιών, μετά την απελευθέρωση ορισμένοι σκλάβοι έγιναν συμβασιούχοι εργαζόμενοι.
Ο πληθυσμός άλλαξε με την πάροδο του χρόνου λόγω της εισαγωγής συμβασιούχων εργατών από τον Μαυρίκιο και, στη δεκαετία του 1950, από τις Σεϋχέλλες, με αποτέλεσμα στα τέλη της δεκαετίας του 1960 όσοι ζούσαν στα νησιά να είναι συμβασιούχοι εργαζόμενοι στις φυτείες. Ούτε αυτοί, ούτε εκείνοι στους οποίους οι ιδιοκτήτες των φυτειών επέτρεπαν να παραμείνουν, κατείχαν γη ή σπίτια. Είχαν άδειες διαμονής εκεί κατά την κρίση των ιδιοκτητών και μετακινούνταν από νησί σε νησί ανάλογα με τις ανάγκες της εργασίας.
Ενα στρατηγικής σημασίας «οχυρό» στον Ινδικό Ωκεανό
Στο κύριο νησί του BIOT, το Ντιέγκο Γκαρσία, υπάρχει μια κοινή αμυντική εγκατάσταση των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία έχει σημαντική στρατηγική αξία και συμβάλλει σημαντικά στην παγκόσμια ασφάλεια.
Στον επίσημο ιστότοπο του Αρχιπελάγους Τσάγκος, αναφέρεται ότι «επιτρέπει στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο να υποστηρίζουν επιχειρήσεις που αποδεικνύουν την κοινή μας δέσμευση για την περιφερειακή σταθερότητα και να παρέχουν ταχεία και ισχυρή ανταπόκριση σε περιόδους ανθρωπιστικής κρίσης. Η εγκατάσταση στο Ντιέγκο Γκαρσία έχει υποστηρίξει τις προσπάθειες καταπολέμησης των ναρκωτικών, της εμπορίας ανθρώπων και της παράνομης αλιείας. Επιπλέον, έχει αποτελέσει πλατφόρμα για την αντιμετώπιση περιβαλλοντικών καταστροφών, όπως ο σεισμός και το τσουνάμι στον Ινδικό Ωκεανό το 2004, ο σεισμός και το τσουνάμι στην Ιαπωνία το 2011 και η αντιμετώπιση του τυφώνα στις Φιλιππίνες το 2013. Η εγκατάσταση υποστήριξε επίσης τις αποστολές έρευνας και διάσωσης για την πτήση 370 της Μαλαισίας».
Πηγές: BBC, b92, https://www.biot.gov.io/
