Στο τραπέζι της Συνόδου Κορυφής φέρνει η Κύπρος το Άρθρο 42(7) της ΕΕ, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη να υπογραμμίζει την ανάγκη ουσιαστικής εφαρμογής της ρήτρας αμοιβαίας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, εν μέσω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η παρέμβαση έρχεται στα μισά της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ για το τρέχον εξάμηνο, σε μια κρίσιμη καμπή τόσο για την Ένωση όσο και για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.
«Η συζήτησή μας είναι επίκαιρη – πραγματοποιείται στα μισά της κυπριακής Προεδρίας και σε μια κρίσιμη καμπή, τόσο για την ΕΕ όσο και για την περιοχή της οποίας η Κύπρος αποτελεί αναπόσπαστο μέρος», ανέφερε, τοποθετώντας το πλαίσιο της παρέμβασής του.
Υπενθύμισε, παράλληλα, ότι ο κεντρικός στόχος που διατρέχει και τους πέντε πυλώνες των προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας συνοψίζεται στο σύνθημα: «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοιχτή στον Κόσμο».
Μιλώντας στο European Policy Centre στις Βρυξέλλες, ο Κύπριος Πρόεδρος περιέγραψε πώς, μετά την κρίση που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου και το περιστατικό με drone στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, πέντε κράτη μέλη –Ελλάδα, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Κάτω Χώρες– ανταποκρίθηκαν άμεσα στο αίτημα της Λευκωσίας.
«Αυτό που ακολούθησε, όμως, πιστεύω ότι θα μπει στα βιβλία της ιστορίας. Η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και οι Κάτω Χώρες ανταποκρίθηκαν αμέσως θετικά στο αίτημά μου και διέθεσαν μέσα και προσωπικό για την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας της Κύπρου. Οι Κύπριοι δεν θα ξεχάσουν ποτέ αυτή την πράξη αλληλεγγύης που δεν έμεινε στα λόγια, αλλά μεταφράστηκε σε πράξεις», ανέφερε.
Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, υπογραμμίζοντας ότι η εμπειρία αυτή συνιστά ουσιαστικά μια δοκιμή της στην πράξη:
«Ουσιαστικά, μπορεί να μην ενεργοποιήσαμε το Άρθρο 42 παράγραφος 7 το οποίο ορίζει ότι, εάν ένα κράτος μέλος υποστεί ένοπλη επίθεση, τα άλλα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να παράσχουν βοήθεια και συνδρομή – αλλά η Κύπρος το έθεσε σε δοκιμασία. Και το κάναμε με επιτυχία».
Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, δίνοντας σαφές πολιτικό μήνυμα ενόψει της Συνόδου:
«Η Ευρώπη δεν πρέπει απλώς να έχει τη δυνατότητα να επικαλεστεί το Άρθρο 42(7). Πρέπει να είναι πλήρως ικανή να το εφαρμόζει αποτελεσματικά. Και όταν κάποιο κράτος μέλος το επικαλεστεί, η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να ανταποκριθεί γρήγορα και αποφασιστικά, θέτοντας την ασφάλεια όλων των πολιτών της σε πρώτη προτεραιότητα».
Όπως ανέφερε, η ανάγκη αυτή αφορά και τη δημιουργία των κατάλληλων μηχανισμών σε επίπεδο ΕΕ:
«Πρέπει να θέσουμε σε εφαρμογή τον μηχανισμό – και αυτό είναι κάτι που θα θέσω αύριο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο».
Η παρέμβαση έρχεται σε μια συγκυρία αυξημένης αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή, με την Κύπρο να επιχειρεί να αναδειχθεί σε κρίσιμο κόμβο ασφάλειας, συντονισμού και ανθρωπιστικής στήριξης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Κύπριος Πρόεδρος ανέδειξε την ανάγκη επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, σημειώνοντας ότι αυτή δεν αποτελεί πλέον θεωρητική επιδίωξη αλλά «τον επόμενο αναγκαίο σταθμό της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης», με σαφείς διασυνδέσεις με την άμυνα, την ενέργεια και την ανταγωνιστικότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι η αστάθεια στις τιμές παραμένει βασική πρόκληση για πολίτες και επιχειρήσεις και ότι η ενίσχυση της ενεργειακής κυριαρχίας της ΕΕ αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Ένωση οφείλει να συνεχίσει να παράγει αποτελέσματα ακόμη και σε περιόδους κρίσης, σημειώνοντας ότι «η ΕΕ δεν σταματά – επιταχύνει».
Κλείνοντας, επιχείρησε να στείλει μήνυμα σταθερότητας, τονίζοντας ότι η Κύπρος παραμένει «ασφαλής και σταθερός κόμβος» στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Οι κρίσεις μπορεί να διαμορφώνουν τη συγκυρία, αλλά δεν καθορίζουν την κατεύθυνσή μας», ανέφερε, συνοψίζοντας το βασικό μήνυμα της κυπριακής Προεδρίας: «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοιχτή στον Κόσμο».
