Ο ηγέτης της ρωσικής αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι δολοφονήθηκε με τη χρήση θανατηφόρας τοξίνης που εντοπίζεται σε δηλητηριώδεις βατράχους στη Νότια Αμερική, όπως ανακοίνως το Ηνωμένο Βασίλειο και ορισμένοι από τους Ευρωπαίους συμμάχους του.
Ίχνη επιβατιδίνης βρέθηκαν σε δείγματα από το σώμα του Ναβάλνι και πιθανότατα οδήγησαν στον θάνατό του σε μια σιβηρική φυλακή πριν από δύο χρόνια, δήλωσε το Υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου.
Οι δυτικοί σύμμαχοι δήλωσαν ότι μόνο το ρωσικό κράτος είχε τα «μέσα, το κίνητρο και την ευκαιρία» να χρησιμοποιήσει αυτή τη θανατηφόρα τοξίνη. Το Κρεμλίνο απέρριψε το εύρημα σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Tass.
Κατά τον θάνατό του ο Ναβάλνι κρατέιτο από τις αρχές ήδη τρία χρόνια και όταν πέθανε ήταν τρόφιμος σε αγροτικές φυλακές. Σύμφωνα με ρωσικές αναφορές, ο 47χρονος έκανε μια σύντομη βόλτα στο προαύλιο, είπε ότι ένιωθε αδιαθεσία, στη συνέχεια κατέρρευσε και δεν ανέκτησε ποτέ τις αισθήσεις του.
Τι είναι αυτή η τοξίνη
Η επιβατιδίνη είναι μια φυσική νευροτοξίνη που απομονώθηκε από το δέρμα δηλητηριώδους βατράχου της οικογένειας των δενδροβατίδων που απαντώνται στον Ισημερινό, σύμφωνα με την τοξικολόγο ειδικό Jill Johnson. Ήταν «200 φορές πιο ισχυρή» από τη μορφίνη, δήλωσε στο BBC Russian. Η επιβατιδίνη μπορεί να εντοπιτεί στο συγκεκριμένο είδος βατράχων στην άγρια φύση της Νότιας Αμερικής, καθώς και να παρασκευαστεί σε εργαστήριο.
Οι συγκεκριμένοι βάτραχοι σε κατάσταση αιχμαλωσίας δεν παράγουν αυτήν την τοξίνη και δεν εντοπίζονται στην ρωσική φύση, ανέφεραν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι στην ανακοίνωσή τους.
Αν και η επιβατιδίνη έχει αξιολογηθί ως παυσίπονο και για την ανακούφιση από επώδυνες φλεγμονώδεις πνευμονικές παθήσεις, δεν χρησιμοποιείται κλινικά λόγω της τοξικότητάς της.
Πώς λειτουργεί το συγκεκριμένο δηλητήριο
Αυτή η ισχυρή χημική ένωση δρα στους νικοτινικούς υποδοχείς στο νευρικό σύστημα, σύμφωνα με τον Johnson. Επειδή υπερδιεγείρει αυτούς τους νευρικούς υποδοχείς, εάν χορηγηθεί σωστά, μπορεί να προκαλέσει μυϊκές συσπάσεις, παράλυση, επιληπτικές κρίσεις, αργό καρδιακό ρυθμό, αναπνευστική ανεπάρκεια και τελικά θάνατο, εξήγησε.
Ο Alastair Hay, καθηγητής περιβαλλοντικής τοξικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Leeds, δήλωσε στο PA ότι οι επιδράσεις του μπορούν να οδηγήσουν σε παρεμπόδιση της αναπνοής και ότι «κάθε άτομο που δηλητηριάζεται πεθαίνει από ασφυξία».
Η τοξίνη που βρίσκεται στο αίμα κάποιου «υποδηλώνει σκόπιμη χορήγηση», πρόσθεσε.
Η τοξικότητα της επιβατιδίνης μπορεί ακόμη και να «αυξηθεί με τη συγχορήγηση ορισμένων άλλων φαρμάκων και αυτοί οι συνδυασμοί έχουν ερευνηθεί», είπε ο Hay.
Πόσο σπάνια είναι η συγκεκριμένη τοξίνη
Η επιβατιδίνη είναι εξαιρετικά σπάνια και βρίσκεται μόνο σε μία γεωγραφική περιοχή είπε ο Johnson. Είναι κατανοητό ότι ο βάτραχος που αναφέρεται από το Υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλους ήταν ο βάτραχος δενδοβάτης ένα είδος ενδημικό στον Ισημερινό και το Περού.
Οι βάτραχοι παράγουν τη χημική ουσία τρώγοντας τις σωστές τροφές για να παράγουν αλκαλοειδή – έναν τύπο οργανικής ένωσης – που παράγουν επιβατιδίνη και τη συσσωρεύουν στο δέρμα τους. Εάν αλλάξει η διατροφή του βατράχου, τα αποθέματα επιβατιδίνης του θα εξαντληθούν.
«Το να βρεις έναν άγριο βάτραχο στο σωστό μέρος, τρώγοντας ακριβώς την τροφή που χρειάζεται για να παράγει τα σωστά αλκαλοειδή, είναι σχεδόν αδύνατο… σχεδόν», είπε ο Johnson. «Αυτή είναι μια απίστευτα σπάνια μέθοδος ανθρώπινης δηλητηρίασης. Οι μόνες άλλες περιπτώσεις δηλητηρίασης από επιβατιδίνη που γνωρίζω ήταν εργαστηριακές και μη θανατηφόρες».
Τι λέει η Ρωσία
Τα ευρωπαϊκά εργαστήρια επιβεβαίωσαν ότι ο Ναβάλνι πέθανε από το άγνωστο δηλητήριο, δήλωσαν οι σύμμαχοι το Σάββατο. Η Μόσχα έχει ισχυριστεί προηγουμένως ότι ο Ναβάλνι πέθανε από φυσικά αίτια, αν και η χήρα του Ναβάλνι, Γιούλια Ναβάλναγια, υποστηρίζει ότι ο σύζυγός της «δολοφονήθηκε» με χρήση δηλητηρίου.
Η ρωσική πρεσβεία στο Λονδίνο αρνήθηκε ότι η Μόσχα εμπλέκεται στον θάνατο του Ναβάλνι και χαρακτήρισε την ανακοίνωση ως «αδύναμη δυτική μυθοπλασία» και «νεκροπροπαγάνδα».
Η εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Μαρία Ζαχάροβα, όπως αναφέρει από το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tass, είπε: «Όλες οι δηλώσεις είναι μια εκστρατεία που στοχεύει στην αποστροφή της προσοχής από τα πιεστικά προβλήματα της Δύσης».
