Ως «απαράδεκτη» χαρακτηρίζουν τη στάση του Βίκτορ Όρμπαν ευρωπαίοι ηγέτες, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες, στον απόηχο της νέας εμπλοκής κατά τη Σύνοδο Κορυφής για το πακέτο στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία.
Ο ίδιος σε ανάρτησή του στο X δήλωσε χαρακτηριστικά «Δεχόμουν πίεση από όλες τις πλευρές»
«Ήταν μια σκληρή διαπραγμάτευση, αλλά παραμείναμε σταθεροί στις θέσεις μας. Έχουμε το δικαίωμα να πούμε «όχι» στο δάνειο για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Όσο ο Ζελένσκι δεν άρει τον αποκλεισμό του πετρελαίου, δεν θα λάβουν χρήματα από τις Βρυξέλλες.
Όχι πετρέλαιο = όχι χρήματα» είπε ο Ορμπάν.
Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και άλλοι ηγέτες, ξεκαθάρισαν ότι δεν υπάρχει καμία πρόθεση επαναδιαπραγμάτευσης του δανείου, τονίζοντας ότι οι σχετικές αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί στη Σύνοδο του Δεκεμβρίου από 25 κράτη-μέλη και με τη σύμφωνη γνώμη της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας– οι οποίες συναίνεσαν με την προϋπόθεση να εξαιρεθούν του σχεδίου.
Στο ίδιο πλαίσιο, επιβεβαιώνεται ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, μαζί με άλλους ηγέτες, μετέφεραν με σαφήνεια στον Ούγγρο πρωθυπουργό ότι η συμπεριφορά του δεν είναι αποδεκτή, σε μια σπάνια επίδειξη δημόσιας ενόχλησης απέναντι σε κράτος-μέλος.
«Δεν σκοπεύουμε να ξανανοίξουμε τη συζήτηση σχετικά με το δάνειο προς την Ουκρανία. Τα συμπεράσματα για την Ουκρανία εγκρίθηκαν από τα 25 κράτη μέλη (εξαιρουμένων της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας, όπως είχε ήδη συμβεί τον Δεκέμβριο) και προχωράμε με την ημερήσια διάταξη» δήλωσαν ανώτατοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.
Αυτό σημαίνει ότι βάσει των συμπερασμάτων επιβεβαιώνεται η στήριξη της Ουκρανίας όπως και ότι η εκταμίευση της πρώτης δόσης των 90 δις ευρώ θα εκταμιευθεί τον Απρίλιο.
Βάσει της συμφωνίας του Δεκεμβρίού το δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία θα υλοποιηθεί μέσω κοινού δανεισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές, με εγγύηση το δημοσιονομικό περιθώριο του τρέχοντος προϋπολογισμού της ΕΕ.
Όμως αυτό δεν μπορεί να συμβεί χωρίς να υπάρχει ομοφωνία.
Διπλωματικές πηγές λένε ότι οι δηλώσεις των ευρωπαίων αξιωματούχων που επισημαίνουν ότι η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν ήδη συμφωνήσει, υποδηλώνει ότι οι 25» επιχειρούν να διαμορφώσουν έναν μηχανισμό που θα επιτρέψει την προώθηση της χρηματοδότησης προς το Κίεβο, παρακάμπτοντας στην πράξη το ουγγρικό βέτο, με στόχο την εκταμίευση των πρώτων κονδυλίων ήδη από τις αρχές Απριλίου.
Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται στον αγωγό «Ντρούζμπα», μέσω του οποίου μεταφέρεται ρωσικό πετρέλαιο προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία και φέρεται να είχε υποστεί ζημιές από ρωσικούς βομβαρδισμούς. Ο Βίκτορ Όρμπαν συνδέει ευθέως την άρση του βέτο με την αποκατάσταση των ροών, προβάλλοντας την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας του ως βασικό επιχείρημα.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη κινηθεί προς την κατεύθυνση εκτόνωσης της κρίσης, με την αποστολή τεχνικής αποστολής στην Ουκρανία για την αξιολόγηση της κατάστασης του αγωγού και την επιτάχυνση των εργασιών αποκατάστασης, ενώ –σύμφωνα με διπλωματικές πηγές– η πίεση δεν ασκείται μόνο προς τη Βουδαπέστη, αλλά και προς το Κίεβο, με σαφή μηνύματα για την ανάγκη πλήρους ευθυγράμμισης με τις ευρωπαϊκές αποφάσεις, δεδομένου ότι ο Ζελένσκι έφερνε προσκόμματα για την επισκευή του υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων ότι από τη στιγμή που η ΕΕ θέλει να αποκοπεί από τη ρωσική ενέργεια δεν υπήρχε και λόγος αποκατάστασης της ζημιάς.
Σήμερα ο πρόεδρος της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν προσερχόμενος στη Σύνοδο ξεκαθάρισε ότι δεν αναθεωρεί τη στάση του μέχρι να αρχίσει η ροή του πετρελαίου στη χώρα του ακόμη και εάν το Κίεβο συμφώνησε στην επισκευή του αγωγού.
«Όλα αυτά είναι παραμύθια. Για εμάς το ζήτημα είναι υπαρξιακό χρειαζόμαστε πετρέλαιο για τα σπίτια μ ας και τις επιχειρήσεις μας» είπε προδιαγράφοντας μια δύσκολη διαπραγμάτευση με τους ευρωπαίους ηγέτες που δεν είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει κάπου.
Το πακέτο των 90 δισ. ευρώ, το οποίο είχε συμφωνηθεί τον Δεκέμβριο για την περίοδο 2026–2027, αποτελεί βασικό εργαλείο χρηματοδοτικής και στρατιωτικής στήριξης της Ουκρανίας. Ωστόσο, η εμπλοκή των τελευταίων μηνών έχει δημιουργήσει σοβαρές ανησυχίες για τη ρευστότητα της χώρας, με ευρωπαίους αξιωματούχους να εκτιμούν ότι τα διαθέσιμα κεφάλαια επαρκούν έως την άνοιξη.
Η στάση του Όρμπαν αποδίδεται, σύμφωνα με αναλυτές και στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στην Ουγγαρία, καθώς η χώρα οδηγείται σε εκλογές στις 12 Απριλίου. Μετά από σχεδόν 16 χρόνια στην εξουσία, ο Ούγγρος πρωθυπουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με ισχυρή πρόκληση από τον Πέτερ Μάγιαρ, σε μια ιδιαίτερα πολωμένη προεκλογική περίοδο, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια συμβιβασμού πριν από την κάλπη.
Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, αναφέρθηκε επίσης στις επερχόμενες εκλογές στην Ουγγαρία κατά την άφιξή της στη σύνοδο κορυφής, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές εφοδιασμού για το πετρέλαιο της Ουγγαρίας.
«Η Κροατία μπορεί επίσης να προμηθεύσει την Ουγγαρία, αλλά υποθέτω ότι την περίοδο των εκλογών οι άνθρωποι δεν είναι και τόσο λογικοί», δήλωσε ειρωνικά η Κάλας.
Εν τω μεταξύ, αρνητικά σχολιάζεται στις Βρυξέλλες η πληροφορία ότι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς σχεδιάζει επίσκεψη στην Ουγγαρία, σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως έμμεση στήριξη προς τον Βίκτορ Όρμπαν.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί προβληματισμό, δεδομένου ότι ο Βανς έχει στο παρελθόν ασκήσει ιδιαίτερα σκληρή κριτική στον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, ενώ έχει εκφράσει ανοικτά την υποστήριξή του σε ευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις, ορισμένες εκ των οποίων χαρακτηρίζονται στις Βρυξέλλες όχι μόνο ως ακροδεξιές, αλλά και ως δυνάμεις που διατηρούν φιλορωσικές θέσεις.
Την ίδια ώρα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατά την ομιλία του στο Συμβούλιο μέσω τηλεδιάσκεψης εξέφρασε έντονη ανησυχία για την καθυστέρηση στην ενεργοποίηση της ευρωπαϊκής στήριξης, προειδοποιώντας ότι για τρίτο συνεχόμενο μήνα το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο δεν λειτουργεί.
Όπως ανέφερε, η κατάσταση αυτή ενισχύει τη ρωσική πλευρά, την ώρα που οι κυρώσεις παραμένουν στάσιμες και η Μόσχα συνεχίζει να εξασφαλίζει πόρους για τον πόλεμο. «Είναι κρίσιμος πόρος για να προστατεύσουμε ζωές», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η αβεβαιότητα γύρω από τη χρηματοδότηση επηρεάζει άμεσα την άμυνα της χώρας.
Παρά το αδιέξοδο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίζονται αποφασισμένοι να προχωρήσουν, επιδιώκοντας να διατηρήσουν την ενότητα της Ένωσης και να εξασφαλίσουν τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, ακόμη και σε συνθήκες πολιτικής σύγκρουσης στο εσωτερικό της.
