Μια νίκη στα Όσκαρ μπορεί να αλλάξει την καριέρα ενός ηθοποιού ή την εμπορική πορεία μιας ταινίας, όμως το ίδιο το χρυσό αγαλματίδιο αποτιμάται επίσημα σε μόλις 1 δολάριο. Το παράδοξο εξηγείται από κανονισμό της Ακαδημίας, που απαγορεύει ουσιαστικά την ελεύθερη μεταπώλησή του.
Παρότι το Όσκαρ θεωρείται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και ποθητά βραβεία στον κόσμο του κινηματογράφου, η επίσημη οικονομική του αξία είναι συμβολική. Σύμφωνα με τον κανονισμό της Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών, οι νικητές και οι κληρονόμοι τους δεν μπορούν να πουλήσουν το αγαλματίδιο στην ελεύθερη αγορά, παρά μόνο να το προσφέρουν πρώτα στην ίδια την Ακαδημία έναντι 1 δολαρίου.
Ο συγκεκριμένος κανόνας ισχύει από το 1950 και θεσπίστηκε για να προστατεύσει το κύρος του θεσμού και να εμποδίσει την εμπορευματοποίηση του βραβείου. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τη λάμψη και το prestige που συνοδεύει ένα Όσκαρ, η αγοραία του αξία για τα σύγχρονα αγαλματίδια παραμένει πρακτικά ανύπαρκτη.
Η εικόνα αλλάζει μόνο για τα Όσκαρ που έχουν απονεμηθεί πριν από το 1951. Εκείνα δεν καλύπτονται από τον ίδιο περιορισμό και έχουν κατά καιρούς πουληθεί σε εντυπωσιακά ποσά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας του 1939 για το «Gone With the Wind», το οποίο αγοράστηκε το 1999 από τον Μάικλ Τζάκσον έναντι 1,54 εκατ. δολαρίων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, ο οίκος Christie’s έχει πουλήσει τέσσερα προ του 1950 αγαλματίδια με συνολικό τίμημα 2,7 εκατ. δολάρια.
Η Ακαδημία έχει δείξει ότι αντιμετωπίζει το ζήτημα με απόλυτη αυστηρότητα. Το 2014 προσέφυγε νομικά εναντίον συγγενή του βραβευμένου Joseph Wright, όταν το Όσκαρ του 1942 βγήκε σε δημοπρασία, και επικράτησε δικαστικά, υποστηρίζοντας ότι τα αγαλματίδια δεν προορίζονται για εμπόριο.
Η πραγματική αξία από τα υλικά κατασκευής
Ως αντικείμενο, πάντως, το Όσκαρ κάθε άλλο παρά ευτελές είναι. Το αγαλματίδιο κατασκευάζεται από συμπαγές μπρούντζο και είναι επικαλυμμένο με χαλκό, νικέλιο και χρυσό 24 καρατίων. Έχει ύψος 34,3 εκατοστά, βάρος 3,85 κιλά και απεικονίζει έναν ιππότη που κρατά σπαθί πάνω σε κύλινδρο φιλμ με πέντε ακτίνες, σύμβολο των πέντε αρχικών κλάδων της Ακαδημίας. Το κόστος παραγωγής του υπολογίζεται περίπου στα 570 αυστραλιανά δολάρια.
Η πραγματική αξία του, ωστόσο, δεν βρίσκεται στα υλικά του αλλά στην επιρροή του. Μια υποψηφιότητα ή, πολύ περισσότερο, μια νίκη στα Όσκαρ μπορεί να ενισχύσει θεαματικά την εμπορική δυναμική μιας ταινίας. Το δημοσίευμα σημειώνει ότι αναλύσεις έχουν συνδέσει τις οσκαρικές διακρίσεις με σημαντική αύξηση των εισπράξεων, ενώ στοιχεία της IBISWorld για την περίοδο 2007-2011 έδειξαν ότι οι υποψήφιες για Καλύτερη Ταινία είχαν μέσο κόστος παραγωγής περίπου 60 εκατ. αυστραλιανά δολάρια και μέσες εισπράξεις 148,4 εκατ. δολάρια ΗΠΑ.
Με άλλα λόγια, το Όσκαρ μπορεί τυπικά να αξίζει 1 δολάριο, όμως η πολιτιστική και εμπορική του δύναμη παραμένει ανεκτίμητη.
