O διαχρονικά έγκυρος Economist έγραψε στις 30 Δεκεμβρίου 2025, σε μία μακροσκελή ανάλυση υπο τον τίτλο: Οι στρατηγοί της Ευρώπης προειδοποιούν τους λαούς να είναι έτοιμοι για πόλεμο:
«Πρέπει να αποδεχτούμε την απώλεια των παιδιών μας»: Για τους Γάλλους πολίτες, η δήλωση που έκανε το Νοέμβριο ο στρατηγός Φαμπιάν Μαντόν, επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, έπεσε σαν κεραυνός. Η πιθανότητα μίας σύγκρουσης με τη Ρωσία έως το 2030, είπε, θα σήμαινε ότι όλοι – όχι μόνο ο στρατός – έπρεπε να είναι έτοιμοι. Η Γαλλία θα ήταν ευάλωτη αν δεν ήταν προετοιμασμένη να υποφέρει. Ωστόσο, τα λόγια του προκάλεσαν αγανάκτηση και δυσπιστία.»
Το ευρωπαϊκό δίκτυο Euronews έγραψε στις 13 Ιανουαρίου 2026, σε μία δημοσιογραφική έρευνα με τον τίτλο – ερώτημα: «Είναι έτοιμη η Ευρώπη για πόλεμο και τι κάνουν οι Βρυξέλλες για να προετοιμαστούν;»
Σε μια πρόσφατη δημοσκόπηση του Euronews και στην ερώτηση «Θα πολεμούσατε για τα σύνορα της ΕΕ;», οι απαντήσεις αποκαλύπτουν μια ευρεία διστακτικότητα σχετικά με την προοπτική ενός πολέμου. Από τα 9.950 άτομα που απάντησαν, οι 3 στους 4, ή το 75%, δήλωσαν ότι δεν θα ήταν έτοιμοι να πάρουν τα όπλα. Το 19% δήλωσε ότι θα ήταν πρόθυμο να πολεμήσει, ενώ το 8% παρέμενε αβέβαιο, αντανακλώντας την αβεβαιότητα τόσο για την προσωπική ετοιμότητα όσο και για το αν η χώρα τους είναι προετοιμασμένη για μια πιθανή σύγκρουση. Μια έρευνα της YouGov επιβεβαίωσε ότι η ρωσική επιθετικότητα θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την Ευρώπη, με 51% στην Πολωνία, 57% στη Λιθουανία και 62% στη Δανία. Η ίδια δημοσκόπηση έδειξε ότι οι «ένοπλες συγκρούσεις» αποτελούν την τρίτη μεγαλύτερη ανησυχία των Ευρωπαίων που συμμετείχαν στην έρευνα.
Βρυξέλλες: Στόχος η μετακίνηση στρατευμάτων μέσα σε 6 ώρες εάν προκύψει έκτακτη ανάγκη
Με διαφορετικές οπτικές και αποχρώσεις στις πολιτικές τοποθετήσεις τους, οι κυβερνήσεις στις περισσότερες χώρες της ΕΕ χρησιμοποιούν όλο και συχνότερα τον όρο «προσοχή» και απορρίπτουν την άποψη ότι συνιστά «πανικό» η δημόσια συζήτηση για την ανάγκη προετοιμασίας, καθώς η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία – σε συνδυασμό με εντάσεις στις δύο άκρες της Ευρώπης, από την Γροιλανδία μέχρι τη Μέση Ανατολή και το Ιράν – διαλύουν κάθε ψευδαίσθηση. Δεν είναι θεωρίες συνωμοσίας, αλλά πραγματικές οι απειλές δίπλα μας.
Οι αμυντικοί προϋπολογισμοί σε όλη την Ευρώπη έχουν αυξηθεί, φτάνοντας τα 300 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024. Στο μεταξύ, η πρόταση του περασμένου Ιουλίου για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, που ανακοινώθηκε από την Πρόεδρο της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διαθέτει επιπλέον 131 δισεκατομμύρια ευρώ για την αεροδιαστημική και την άμυνα.
Είναι 5 φορές περισσότερα από το προηγούμενο πλαίσιο.
Το σχέδιο «Readiness 2030», που έχει εγκριθεί από τα 27 κράτη μέλη, είναι ο πρώτος και ίσως ο πιο κρίσιμος στρατηγικός οδικός χάρτης για την ενίσχυση της άμυνας της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Ο στόχος είναι να καλύψει τα επιχειρησιακά κενά και να επιταχύνει την στρατιωτική αντίδραση, επιτρέποντας τη μετακίνηση στρατευμάτων και εξοπλισμού πέραν των συνόρων της ΕΕ εντός 3 ημερών σε καιρό ειρήνης και εντός 6 ωρών σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Αυτό θα επιτευχθεί με την κατάργηση των κατακερματισμένων συστημάτω που προκαλούν σήμερα σημαντικές καθυστερήσεις και με τη θέσπιση ενός πλαισίου «Στρατιωτικού Σένγκεν».
Η ΕΕ δημιουργεί ένα δίκτυο υποδομών στρατιωτικής κινητικότητας, που περιλαμβάνει ενισχυμένες οδικές, σιδηροδρομικούς και θαλάσσιους – λιμενικούς διαδρόμους για τη μεταφορά βαρέων οχημάτων και εφοδιασμού. Έχουν προσδιοριστεί περίπου 500 κρίσιμα σημεία υποδομών που χρήζουν αναβάθμισης, όπως γέφυρες και σήραγγες που πρέπει να υποστηρίζουν οχήματα βάρους άνω των 60 τόνων.
Και η Ελλάδα;
Σε αντίθεση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες που «αφυπνίστηκαν» στρατιωτικά μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η Ελλάδα διατηρούσε ανέκαθεν υψηλό επίπεδο ετοιμότητας λόγω των περιφερειακών προκλήσεων.
Η Ελλάδα σταθερά ηγείται στις αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ, ξεπερνώντας κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
- Το 2024-2025 δαπάνησε περίπου 3,1% – 3,4% του ΑΕΠ για την άμυνα.
- Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος στις δαπάανες βρίσκεται κοντά στο 2,0%, με πολλές χώρες να πασχίζουν ακόμα να φτάσουν αυτό το όριο.
- Με το νέο 12ετές εξοπλιστικό πλάνο των 25 δισ. ευρώ (2025-2036), η Ελλάδα στοχεύει να διατηρήσει την κορυφαία θέση της, ενώ πρόσφατα η Αθήνα πρότεινε στο ΝΑΤΟ ο στόχος να αυξηθεί σταδιακά προς το 5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Ταυτόχρονα, ενώ η Ευρώπη προσπαθεί να συντονιστεί για να διαμορφώσει το “Military Schengen”, η Ελλάδα υλοποιεί αυτόνομα προηγμένα συστήματα, όπως το Achilles Shield (Ασπίδα του Αχιλλέα): Ένα ολοκληρωμένο σύστημα 2,8 δισ. ευρώ που αναμένεται να είναι πλήρως λειτουργικό έως το 2027 και συνδυάζει αντι-drone τεχνολογία, αντι-βαλλιστική προστασία και ηλεκτρονικό πόλεμο. Η Ελλάδα διαθέτει και αεροπορική υπέροχή, καθώς είναι από τις λίγες χώρες στην Ευρώπη που ολοκληρώνει την αναβάθμιση των F-16 σε Viper (Block 70/72) έως το 2027, ενώ έχει ήδη παραλάβει τα 24 Rafale και έχει δρομολογήσει την αγορά των F-35.
