Σε μια προσπάθεια να απαντήσει στα αυξανόμενα περιστατικά παραβιάσεων εναέριου χώρου, διακοπών λειτουργίας αεροδρομίων και απειλών για κρίσιμες υποδομές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα ένα άκομη φιλόδοξο σχέδιο δράσης για τα drones και τα αντίμετρα απέναντί τους, φιλοδοξώντας να συντονίσει την ευρωπαϊκή απάντηση σε μια απειλή που ξεπερνά τα εθνικά σύνορα.
Το σχέδιο, που λειτουργεί ως οδικός χάρτης για την ευρωπαϊκή απάντηση στις απειλές από drones, παρουσιάστηκε στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο από την εκτελεστική αντιπρόεδρο της Επιτροπής για την τεχνολογική κυριαρχία, την ασφάλεια και τη δημοκρατία, Χέννα Βίρκουνεν, καθώς και από τον επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ και τον επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολο Τζιτζικώστα.
«Με την παρουσίαση αυτού του σχεδίου δράσης, μετατρέπουμε την έννοια ενός “τείχους drones” από πολιτικό όραμα σε βιομηχανική πραγματικότητα. Για να επιτευχθεί πραγματική αμυντική ετοιμότητα, η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να προστατεύει τα σύνορά της και κρίσιμες υποδομές με μια εξελιγμένη, πολυεπίπεδη ασπίδα, ικανή να εντοπίζει και να εξουδετερώνει κάθε απειλή σε πραγματικό χρόνο», δήλωσε ο επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Άντριους Κουμπίλιους.
Όπως σημείωσε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναπτύσσει ένα σύνολο εργαλείων για τη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και των κρατών μελών στην ανάπτυξη και απόκτηση δυνατοτήτων drones και αντι-drone, μεταξύ άλλων μέσω της Πρωτοβουλίας Επιτήρησης της Ανατολικής Πτέρυγας (Eastern Flank Watch) και της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Άμυνας κατά των Drones (European Drone Defence Initiative).
«Γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ καινοτόμων πολιτικών τεχνολογιών και στρατιωτικών αναγκών, διασφαλίζουμε ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία μπορεί να παράγει αυτά τα κρίσιμα συστήματα στην κλίμακα και με την ταχύτητα που απαιτούνται για να παραμείνει η Ευρώπη ασφαλής και τεχνολογικά κυρίαρχη», πρόσθεσε.
Το σχέδιο δράσης έχει σχεδιαστεί για να στηρίξει τα κράτη μέλη μέσω συντονισμένων παρεμβάσεων που συμπληρώνουν τα εθνικά μέτρα και επικεντρώνονται σε τέσσερις βασικές προτεραιότητες:
- την ενίσχυση της ετοιμότητας,
- τη βελτίωση των δυνατοτήτων εντοπισμού,
- τον καλύτερο συντονισμό της αντίδρασης και
- την ενδυνάμωση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ενίσχυση της ευρωπαϊκής ετοιμότητας και ανθεκτικότητας απέναντι σε περιστατικά με drones
Για την ενίσχυση της ετοιμότητας της ΕΕ, το σχέδιο δράσης προτείνει νέα προσέγγιση στην τεχνολογική ανάπτυξη και τη βιομηχανική κλιμάκωση, με στόχο την ταχύτερη ανάπτυξη δυνατοτήτων drones και counter-drone. Μεταξύ των προβλεπόμενων μέτρων περιλαμβάνονται η συντονισμένη χαρτογράφηση της πολιτικής και στρατιωτικής βιομηχανικής βάσης, η δημιουργία Κέντρου Αριστείας της ΕΕ για τη δοκιμή και πιστοποίηση συστημάτων αντιμετώπισης drones, καθώς και η σύσταση φόρουμ διαλόγου με τη βιομηχανία.
Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση των κανόνων για τα πολιτικά drones μέσω ενός Πακέτου Ασφάλειας, που θα περιλαμβάνει συντονισμένη αξιολόγηση κινδύνων στις αλυσίδες εφοδιασμού και τη θέσπιση σήματος «EU Trusted Drone».
Για την προστασία κρίσιμων υποδομών, η Επιτροπή θα εκδώσει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές προς τους φορείς εκμετάλλευσης, θα εγκαινιάσει πιλοτικό έργο για τη βελτίωση της θαλάσσιας επιτήρησης και θα στηρίξει τα κράτη μέλη στην αντιμετώπιση απειλών σε μεγάλο ύψος, όπως τα μετεωρολογικά μπαλόνια που εκτοξεύονται εκτός της ΕΕ.
Αξιοποίηση τεχνολογιών και δικτύων 5G για τον αποτελεσματικότερο εντοπισμό drones
Στον τομέα του εντοπισμού, το σχέδιο δράσης προβλέπει την ανάπτυξη ενιαίων συστημάτων απεικόνισης του εναέριου χώρου και τη διερεύνηση δημιουργίας ευρωπαϊκής πλατφόρμας καταγραφής περιστατικών με drones, αξιοποιώντας προσέγγιση πολλαπλών αισθητήρων και τεχνητή νοημοσύνη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα δίκτυα 5G, τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για την ανίχνευση drones -συμπεριλαμβανομένων σμηνών- με την Επιτροπή να προαναγγέλλει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για πιλοτικές δοκιμές και ταχεία ανάπτυξη σχετικών τεχνολογιών.
«Με το σημερινό σχέδιο δράσης, αποκτούμε περισσότερα εργαλεία για την αντιμετώπιση των απειλών κατά της ασφάλειάς μας και για την αξιοποίηση της τεχνολογίας ως πλεονεκτήματος, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας νέου Κέντρου Αριστείας για την αντιμετώπιση drones, της σύστασης ευρωπαϊκής πλατφόρμας καταγραφής περιστατικών με drones και της διάθεσης 400 εκατ. ευρώ για τεχνολογίες drones και counter-drone», δήλωσε ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ.
Advertisement
Ενίσχυση της αντίδρασης απέναντι σε κακόβουλη δραστηριότητα drones
Στον τομέα της αντίδρασης, το σχέδιο δράσης προβλέπει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στήριξης προς τα κράτη μέλη μέσω κοινών προμηθειών και της ανάπτυξης συστημάτων αντιμετώπισης drones, καθώς και τη δημιουργία ευρωπαϊκών συστημάτων διοίκησης και ελέγχου με τεχνητή νοημοσύνη (AI-powered “Command and Control” systems).
Παράλληλα, εξετάζεται η συγκρότηση ομάδων ταχείας έκτακτης αντίδρασης για την αντιμετώπιση drones (Rapid Counter-Drone Emergency Response teams), με στόχο την ενίσχυση της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και η διοργάνωση ετήσιας άσκησης μεγάλης κλίμακας σε επίπεδο ΕΕ. Η Επιτροπή θα συνεχίσει επίσης να στηρίζει τη Frontex με εξοπλισμό και τεχνολογίες για την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων.
Ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της Ευρώπης
Στο σκέλος της άμυνας, το σχέδιο δράσης στηρίζει τα κράτη μέλη στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατιωτικής ετοιμότητας μέσω καινοτομίας και βιομηχανικής συνεργασίας, ενισχύοντας τη συνεργασία κυβερνήσεων και βιομηχανίας μέσω της Συμμαχίας Drones με την Ουκρανία (Drone Alliance with Ukraine).
Οι δράσεις αυτές αποτελούν τη βάση της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Άμυνας κατά των Drones (European Drone Defence Initiative) και της Πρωτοβουλίας Επιτήρησης της Ανατολικής Πτέρυγας (Eastern Flank Watch), όπως προβλέπεται στον Οδικό Χάρτη Αμυντικής Ετοιμότητας 2030.
Η χρηματοδότηση της τεχνολογικής ανάπτυξης drones και counter-drone συνεχίζεται μέσω των Horizon Europe, European Defence Fund, Border Management and Visa Instrument, καθώς και του European Defence Industry Programme και των δανείων SAFE (Security Action for Europe).
«Η Ευρώπη ήταν η πρώτη παγκοσμίως που θέσπισε σαφείς κανόνες για τα drones. Επιλέξαμε να εντάξουμε τα drones στο ευρωπαϊκό σύστημα αερομεταφορών και θα συνεχίσουμε να επικαιροποιούμε αυτούς τους κανόνες καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και τον Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα πολιτικά drones μπορούν να μεταμορφώσουν την οικονομία και την καθημερινότητά μας, από τις μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα έως τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και τον τουρισμό. Με την αναθεώρηση του υφιστάμενου πλαισίου, διασφαλίζουμε ότι αυτή η μετάβαση θα είναι ασφαλής, καινοτόμος και θα αποφέρει απτά οφέλη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη», δήλωσε ο επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας.
Advertisement
Επόμενα βήματα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει συζητήσεις με τα κράτη μέλη για τις προτεινόμενες δράσεις και τις βασικές προτεραιότητες, στη βάση της αρχής της συνιδιοκτησίας, ενώ θα συνεργαστεί στενά με άλλους φορείς, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το σχέδιο δράσης χαρακτηρίζεται ως δυναμική διαδικασία, η οποία θα προσαρμόζεται ανάλογα με την εξέλιξη και τη φύση των απειλών.
Για τον συντονισμό της εφαρμογής, η Επιτροπή εξετάζει τη δημιουργία στρατηγικού μηχανισμού από κοινού με τα κράτη μέλη, με στόχο τη διασύνδεση των διαφορετικών διαστάσεων του σχεδίου και τη στενή συνεργασία με το Συμβούλιο της ΕΕ. Παράλληλα, προτείνεται ο ορισμός εθνικών συντονιστών ασφάλειας για τα drones, οι οποίοι θα αναλάβουν την παρακολούθηση και την υλοποίηση των μέτρων σε εθνικό επίπεδο.
Άλλο ένα φιλόδοξο σχέδιο;
Το κατά πόσο το σχέδιο δράσης θα μεταφραστεί σε πραγματική ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα εφαρμογής, τη συμμετοχή των κρατών μελών και τη δυνατότητα της ΕΕ να γεφυρώσει διαφορές εθνικών προτεραιοτήτων, τεχνολογικών δυνατοτήτων και πολιτικών ευαισθησιών. Σε ένα πεδίο όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από τους κανόνες, η Επιτροπή καλείται να αποδείξει ότι ο ευρωπαϊκός συντονισμός μπορεί να ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό.
