Η επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα που κατέληξε στη σύλληψη/μεταφορά του Νικολάς Μαδούρο στις Ηνωμένες Πολιτείες (Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026) παρουσιάστηκε από τον Λευκό Οίκο ως «στοχευμένη ενέργεια επιβολής του νόμου». Όμως το αφήγημα άλλαξε δραματικά όταν ο Ντόναλντ Τραμπ μίλησε δημόσια για το ότι οι ΗΠΑ θα «τρέξουν» προσωρινά τη Βενεζουέλα και άφησε να εννοηθεί ότι στο τραπέζι μπαίνει και η ενεργειακή “επόμενη μέρα”. Κάπου εκεί, η συζήτηση στην Αμερική έφυγε από το «αν έπρεπε να γίνει» και πήγε στο πιο επικίνδυνο: αν επιτρέπεται να γίνει.
Η Κάμαλα Χάρις το είπε με τη φράση που κυκλοφορεί πλέον σαν τίτλος. Χαρακτήρισε την κίνηση «παράνομη και απερίσκεπτη» και προειδοποίησε ότι «έχουμε ξαναδεί αυτή την ταινία». Πολέμους για αλλαγή καθεστώτος ή πετρέλαιο που πουλιούνται ως ισχύς και καταλήγουν σε χάος.
Ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς πήγε ακόμη πιο θεσμικά. Κατηγόρησε τον Τραμπ για περιφρόνηση του Συντάγματος, υποστήριξε ότι ο πρόεδρος δεν έχει δικαίωμα να οδηγήσει μονομερώς τη χώρα σε πόλεμο και ζήτησε άμεσα War Powers ψήφισμα για να τερματιστεί η «παράνομη στρατιωτική επιχείρηση» και να επανέλθει ο έλεγχος στο Κογκρέσο.
Κι ενώ στην Ουάσινγκτον φουντώνει η σύγκρουση για εξουσίες και όρια, στην Αθήνα ο Κυριάκος Μητσοτάκης προκάλεσε τη δική του συζήτηση, λέγοντας ότι «δεν είναι η στιγμή να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών» μια φράση που, για αρκετούς αναλυτές, διαβάζεται ως έμμεση παραδοχή ότι η “νομική διάσταση” είναι… βαριά. Περαιτέρω διευκρινίσεις έδωσαν χθες το μεσημέρι κυβερνητικές πηγές. Που στην ουσία ήταν απάντηση στα όσα της καταμαρτυρούν ΠΑ.ΣΟ.Κ. και Αριστερά
Η βασική ένσταση που καταγράφουν αμερικανικά και διεθνή ρεπορτάζ δεν είναι μόνο ηθική. Είναι καθαρά νομική:
Κυβερνήσεις ανά τον πλανήτη επικαλούνται αμερικανικές διώξεις και τις καυτηριάζουν ως επιχείρηση σύλληψης. Ταυτόχρονα όμως, ο ίδιος ο Τραμπ μιλά για διαχείριση χώρας και “στόχους” που θυμίζουν μακρόχρονη εμπλοκή.
Και εδώ έρχεται το σημείο που κάνουν highlight νομικοί στις ΗΠΑ. Μια ποινική δίωξη δεν αρκεί από μόνη της για να νομιμοποιήσει χρήση στρατιωτικής βίας και μάλιστα χωρίς εξουσιοδότηση του Κογκρέσου, ενώ στο διεθνές δίκαιο η χρήση βίας επιτρέπεται μόνο σε στενές εξαιρέσεις (π.χ. αυτοάμυνα ή απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας).
Αλλά ας δούμε, με απλά λόγια τί λέει το αμερικανικό Σύνταγμα και το War Powers.
Η αμερικανική αρχιτεκτονική εξουσίας είναι επίτηδες «διπλή». Το Κογκρέσο έχει την αρμοδιότητα να κηρύσσει πόλεμο και να ελέγχει τη χρηματοδότηση, ενώ ο πρόεδρος είναι Αρχιστράτηγος. Μετά το Βιετνάμ, ο νόμος War Powers Resolution (1973) επιχειρεί να κρατήσει τον πρόεδρο μέσα σε θεσμικές ράγες. Προβλέπει ότι πρέπει να ενημερώνει το Κογκρέσο εντός 48 ωρών και ότι χωρίς εξουσιοδότηση δεν μπορεί να κρατά δυνάμεις σε εχθροπραξίες επ’ αόριστον (το πλαίσιο θέτει χρονικούς περιορισμούς/μηχανισμό απόσυρσης).
Γι’ αυτό, στην υπόθεση Μαδούρο η κόντρα δεν είναι μόνο «αν ήταν σωστό». Είναι αν ο πρόεδρος έκανε κάτι που στην πράξη μοιάζει με πόλεμο, χωρίς να περάσει από το Κογκρέσο. Κι όταν στο δημόσιο μήνυμα μπαίνει το «θα τρέξουμε τη χώρα», οι επικριτές λένε ότι το αφήγημα της «σύλληψης» καταρρέει και μετατρέπεται σε σενάριο καθεστωτικής αλλαγής/κατοχικής διαχείρισης.
Και οι 5 φράσεις-κλειδιά που κυκλοφορούν στην Αμερική (και τι σημαίνουν)
- «Unlawful and unwise»
Η φράση της Χάρις που συμπυκνώνει τη διπλή κριτική: “παράνομο” (θεσμικά/διεθνώς) και “απερίσκεπτο” (γεωπολιτικά). - «We’ve seen this movie before»
Το “flashback” σε παλιές επεμβάσεις που πουλήθηκαν ως αποφασιστικότητα και έγιναν παρατεταμένη κρίση.με κόστος για στρατιώτες, φορολογούμενους και σταθερότητα. - «War Powers» / «Congress must act»
Το θεσμικό σύνθημα της αντίδρασης: αν αυτό είναι πόλεμος (ή κάτι που καταλήγει σε πόλεμο), το Κογκρέσο πρέπει να βάλει όρια, ακριβώς όπως ζητά ο Σάντερς. - «Run Venezuela»
Η φράση-σπίθα. Άλλο “σύλληψη” κι άλλο προαναγγελία διοίκησης χώρας. Είναι η γλωσσική στιγμή που κάνει πολλούς στις ΗΠΑ να μιλούν για ολίσθηση σε καθεστωτική αλλαγή. - «Oil» / «regime change»
Η αιχμή ότι πίσω από το αφήγημα περί ναρκωτικών/ασφάλειας υπάρχει ενεργειακό και γεωστρατηγικό σχέδιο και η προειδοποίηση ότι αυτό είναι το κλασικό μοτίβο που γεννά ντροπή, αντιδράσεις και θεσμικές συγκρούσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
