Πετρέλαιο, φυσικό αέριο, άνθρακας και τώρα η παγκόσμια έλλειψη σε καύσιμα απειλεί και το ντίζελ

Οι ελλείψεις σε ντίζελ θα ανέβαζαν κι άλλο το κόστος καυσίμων, μεταφορών και θα ασκούσαν νέα πίεση στις τιμές λιανικής.
Eric Gaillard via Reuters

Τα παγκόσμια αποθέματα ντίζελ μειώνονται καθώς τα διυλιστήρια πασχίζουν να συμβαδίσουν με την ταχεία αύξηση της ζήτησης μετά την πανδημία, επιδεινώνοντας την οξεία παγκόσμια έλλειψη ενέργειας που έχει ήδη εκτοξεύσει τις τιμές του φυσικού αερίου, του άνθρακα και του αργού πετρελαίου στα ύψη.

Σε μια εποχή που οι παγκόσμιες κεντρικές τράπεζες ανησυχούν για τα ποσοστά του πληθωρισμού -που δεν είχαν καταγραφεί εδώ δεκαετίες-οι ελλείψεις σε ντίζελ θα ανέβαζαν περαιτέρω το κόστος των καυσίμων και των μεταφορών και θα ασκούσαν μεγαλύτερη πίεση στις τιμές λιανικής.

Οι εισαγωγές ντίζελ από τις ΗΠΑ και την Ασία στις οποίες βασίζεται η Ευρώπη έχουν περιοριστεί τις τελευταίες εβδομάδες λόγω της υψηλότερης εγχώριας κατανάλωσης για σκοπούς μεταποίησης και μετακίνησης.

Τα αποθέματα πετρελαίου, τα οποία περιλαμβάνουν ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης, που φυλάσσονται σε ανεξάρτητες αποθήκες σε Άμστερνταμ-Ρότερνταμ-Αμβέρσας (ARA) μειώθηκαν την περασμένη εβδομάδα κατά 2,5%, σύμφωνα με στοιχεία της ολλανδικής εταιρείας συμβούλων Insights Global.

Τα περιφερειακά αποθέματα ήταν στο χαμηλότερο επίπεδο για αυτή την εποχή από το 2008, σύμφωνα με τα στοιχεία, ενώ τα χερσαία αποθέματα μεσαίων αποσταγμάτων της Σιγκαπούρης βυθίστηκαν επίσης σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν χρόνια, στα 8,21 εκατομμύρια βαρέλια.

«Η ζήτηση ντίζελ φαίνεται να βελτιώνεται στη (βορειοδυτική Ευρώπη), αλλά η χαμηλότερη ικανότητα διύλισης σε σύγκριση με την προ-COVID περίοδο και τα χαμηλά επίπεδα εισαγωγών κρατούν την αγορά υπό σοβαρή πίεση», δήλωσε ο Λαρς βαν Βαγκενίνγκεν της Insights Global.

Οι τιμές φορτίου ντίζελ στη βορειοδυτική Ευρώπη έφτασαν τα 114 δολάρια/βαρέλι τη Δευτέρα, το υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2014, ενώ τα περιθώρια του αργού έφτασαν σε υψηλά δύο ετών την περασμένη εβδομάδα.

Οι αναλυτές της Morgan Stanley σημειώνουν ότι οι τιμές του ντίζελ έφτασαν περίπου τα 180 δολάρια το βαρέλι το 2008, λόγω της «υπερβολικά στενής» αγοράς μεσαίου αποστάγματος καθώς το αργό Brent αυξήθηκε κοντά στα 150 δολάρια/βαρέλι.

«Δεν λεμε πως έχουμε την ίδια περίπτωση, αλλά είναι αξιοσημείωτο ότι οι τιμές του ντίζελ ακολουθούν στενά αυτές της περιόδου 2007-08 τους τελευταίους μήνες», είπαν, προσθέτοντας ότι ανέμεναν οι τιμές του αργού να φτάσουν τα 100 δολάρια/βαρέλι το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους.

Την περασμένη εβδομάδα, μια χειμερινή καταιγίδα δοκίμασε τη διαθεσιμότητα καυσίμων στις ΗΠΑ, με ορισμένες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας να ετοιμάζονται να χρησιμοποιήσουν περισσότερο απόσταγμα μαζούτ για να καλύψουν τη ζήτηση, ενώ η Νότια Κορέα και η Ινδία δεν μπόρεσαν να καλύψουν το κενό προσφοράς που άφησε ο πρόσφατος περιορισμός απο την Κίνας στις εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων προς εξυπηρέτηση των δικών της αναγκών.

Η περιορισμένη προσφορά έχει ωθήσει τις ασιατικές τιμές ντίζελ στο υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2014.

Τα διυλιστήρια γενικά ανταποκρίνονται σε υψηλά περιθώρια και χαμηλά αποθέματα αυξάνοντας την παραγωγή. Ωστόσο, το παγκόσμιο σύστημα διύλισης πετρελαίου βρίσκεται υπό πίεση, με την παραγωγική ικανότητα να μειώνεται για πρώτη φορά τα τελευταία 30 χρόνια πέρυσι, καθώς τα lockdowns αντιστάθμισαν τις νέες προσθήκες, δήλωσε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας τον περασμένο μήνα.

Η αύξηση της παραγωγής ντίζελ θα απαιτούσε επίσης ταχύτερους από τους κανονικούς ρυθμούς επεξεργασίας αργού στα διυλιστήρια, με εξοπλισμό κατάντη διαμορφωμένο ώστε να μεγιστοποιεί τις μεσαίες αποδόσεις αποστάγματος σε βάρος των ελαφρών.

Ορισμένα διυλιστήρια -κυρίως στις ΗΠΑ- εξακολουθούν να λειτουργούν τα εργοστάσια με ρυθμούς χαμηλότερους από τον μέσο όρο της πενταετίας για να αποφύγουν την παραγωγή υπερβολικών καυσίμων αεριωθουμένων, με αποτέλεσμα οι εταιρείες να δυσκολεύονται να βρουν έναν τρόπο για την βραχυπρόθεσμη ανανέωση των αποθεμάτων ντίζελ.

«Δεδομένης της πίεσης από τους επενδυτές να μειώσουν τις επενδύσεις σε ορυκτά καύσιμα και τις συζητήσεις πως η ζήτηση σε πετρέλαιο έχει φτάσει στα ύψη, αυτό το σκηνικό πιθανότατα μειώνει το κίνητρο για επενδύσεις σε νέα ικανότητα διύλισης», δήλωσε ο αναλυτής της UBS, Τζιοβάνι Σταουνόβο. «Με τη ζήτηση καυσίμων που είναι πιθανό να αυξηθεί τα επόμενα 10-15 χρόνια και την προσφορά να μην μπορεί να συμβαδίσει, θα περίμενα μεγαλύτερη αστάθεια (της τιμής των καυσίμων) στο μέλλον», πρόσθεσε.

Η μείωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων οδήγησε το σπρεντ εξαμήνου της περιοχής σε πάνω από 100 δολάρια ανά τόνο τη Δευτέρα, τη μεγαλύτερη οπισθοδρόμηση που έχει καταγραφεί.

Η οπισθοδρόμηση σημαίνει ότι οι άμεσες τιμές είναι υψηλότερες από τις μελλοντικές τιμές συμβολαίου, αντανακλώντας τη βραχυπρόθεσμη ζήτηση που ενθαρρύνει τους εμπόρους να απελευθερώσουν πετρέλαιο για να το πουλήσουν.

Σε κάθε περίπτωση, οι προκαταρκτικές ροές ντίζελ και πετρελαίου στην Ευρώπη από το ανατολικό Σουέζ, τη Ρωσία, τη Βαλτική και τις ΗΠΑ αυτό το μήνα είναι επί του παρόντος στους 1,66 εκατ. τόνους, αναθεωρημένοι από τις προηγούμενες προσδοκίες 1,83 εκατ. τόνων, σύμφωνα με στοιχεία της Refinitiv, και σε σύγκριση με 4,6 εκατ. τόνους τον Ιανουάριο.