CULTURE
04/08/2021 07:17 EEST

Θηραϊκές τοιχογραφίες: Ο μοναδικός θησαυρός του προϊστορικού Αιγαίου αποκαλύπτεται

Παρθενική παρουσίαση στον τόπο προέλευσής τους, στην Σαντορίνη, των περίφημων προϊστορικών τοιχογραφιών του Ακρωτηρίου.

ELEF IV
Οι θηραϊκές τοιχογραφίες στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας

Δεν είναι μόνο ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που οι τοιχογραφίες παρουσιάζονται σύμφωνα με τα εικονογραφικά τους προγράμματα, όπως αναπτύσσονταν στα δωμάτια και τα κτήρια του προϊστορικού οικισμού. Ούτε ότι παρουσιάζονται ως ολοκληρωμένες συνθέσεις και όχι ως μεμονωμένοι πίνακες. Είναι και το ότι πολλές από τις τοιχογραφίες ακόμη  κι εκείνες που περιλαμβάνονταν στην έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, εκτίθενται για πρώτη φορά, στον τόπο προέλευσής τους, στην Θήρα. Γι′ αυτό και η έκθεση «Θηραϊκές τοιχογραφίες – Ο θησαυρός του προϊστορικού Αιγαίου» που εγκαινιάστηκε την Δευτέρα 2 Αυγούστου στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας, παρουσιάζει παγκόσμιο ενδιαφέρον, τόσο επιστημονικό, όσο και καλλιτεχνικό. 

ELEF IV
Οι θηραϊκές τοιχογραφίες στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας

 Ο λόγος για την προσωρινή έκθεση που διοργανώνει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού στον, κλειστό έως σήμερα για το κοινό, δεύτερο εκθεσιακό όροφο του Μουσείου Προϊστορικής Θήρας. Στην έκθεση, η οποία συμπληρώνει την μόνιμη έκθεση του μουσείου, εκτίθενται 28 τοιχογραφίες από ένα ιδιωτικό και ένα δημόσιο κτήριο της προϊστορικής πόλης στο Ακρωτήρι, την Δυτική Οικία και την Ξεστή 3. Ολόκληρο το εικονογραφικό πρόγραμμα της Δυτικής Οικίας καθώς και εκείνο δύο δωματίων της Ξεστής 3 παρουσιάζονται χωρίς παρεμβάσεις, στην αυθεντική τους διάταξη, ώστε ο επισκέπτης, περιηγούμενος στα τέσσερα δωμάτια των κτηρίων, να προσλαμβάνει με αμεσότητα το περιεχόμενο και τις  αισθητικές αξίες των θηραϊκών αριστουργημάτων.

Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων
Θηραϊκή τοιχογραφία στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας

Η έκθεση είναι αφιερωμένη σε όλο το επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό που με τον μόχθο και τις επιστημονικές και τεχνικές του δεξιότητες έφερε στο φως, συντήρησε, μελέτησε και ανέδειξε τους θησαυρούς της θηραϊκής γης από τις ανασκαφές του Ακρωτηρίου υπό την διεύθυνση των αρχαιολόγων Σπυρίδωνος Μαρινάτου και Χρίστου Ντούμα.  

Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, οι σημαντικότερες των τοιχογραφιών παρουσιάζονταν μέχρι το 1999 στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα. Ο σεισμός της Αθήνας δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στο τμήμα του κτηρίου του Μουσείου με τις τοιχογραφίες. Ο σεισμός ήταν η αιτία που τότε το Υπουργείο Πολιτισμού αποφάσισε ένα μέρος των τοιχογραφιών να συνεχίσει να εκτίθεται στο αποκατεστημένο κτήριο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του να επιστρέψει και να εκτεθεί στην γενέθλια γη της Σαντορίνης.  

Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων
Θηραϊκή τοιχογραφία στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας

«Αναμφίβολα, η ανασύσταση των εικονογραφικών προγραμμάτων στον χώρο προσφέρει την δυνατότητα όχι μόνο να αποκτήσουμε την αυθεντική αίσθηση του εκθέματος αλλά και να αντιληφθούμε καλύτερα το σύνθετο νοηματικό τους περιεχόμενο... Η μουσειογραφική πρόταση υλοποιεί αυτόν τον σχεδιασμό με τρόπο απλό και αφαιρετικό: τα δωμάτια σχηματίζονται στον χώρο με τις τοιχογραφίες τους χωρίς καμία απολύτως σκηνογραφική προσθήκη. Λόγω του μικρού μεγέθους των προϊστορικών σπιτιών, αυτά έχουν αποδοθεί σε ελαφρώς μεγαλύτερες διαστάσεις για να μπορούμε να εισέλθουμε, ενώ στο δάπεδό τους αποτυπώνονται οι αυθεντικές διαστάσεις του κάθε χώρου. Τα προϊστορικά δωμάτια αιωρούνται στον ουδέτερο εκθεσιακό χώρο, ο οποίος παραπέμπει σε αρχαιολογική αποθήκη, ως υποδήλωση ότι η ανασύσταση του προϊστορικού Ακρωτηρίου είναι μια διαδικασία δυναμική και εξελισσόμενη», σημείωσε ο προϊστάμενος της Εφορίας Κυκλάδων, Δημήτρης Αθανασούλης

ELEF IV
Οι θηραϊκές τοιχογραφίες στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας

Η  Λίνα Μενδώνη μίλησε επίσης για ένα γεγονός διεθνούς εμβέλειας. «Γιατί είναι η πρώτη φορά που εκτίθενται στην Θήρα, στην Σαντορίνη, οι δικές της τοιχογραφίες. Γιατί είναι η πρώτη φορά που εκτίθενται κάποιες τοιχογραφίες από τις αποθήκες του Ακρωτηρίου, που μπορούμε να τις θαυμάσουμε όλοι. Γιατί είναι η πρώτη φορά που οι τοιχογραφίες βρίσκουν την αρχική θέση που είχαν σε ένα δημόσιο ή σε ένα ιδιωτικό κτήριο και μπορούμε όλοι, ακόμη και οι ειδικοί, να αντιληφθούμε, να κατανοήσουμε το εικονογραφικό πρόγραμμα κάθε δωματίου, κάθε οικοδομήματος, στο σύνολό του και να συνειδητοποιήσουμε το υψηλότατο επίπεδο ζωής στο Ακρωτήρι, αλλά και τη μαγεία και την αισθητική αυτής της ζωγραφικής τέχνης 4.500 χρόνια πριν».