«Κλείδωσε» και σε πολιτικό επίπεδο, με τη δημοσίευσή του σήμερα στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. ο κανονισμός που θέτει σε εφαρμογή τη σταδιακή και οριστική κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου, τόσο μέσω αγωγών όσο και υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ), στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το φθινόπωρο του 2027.
Οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν επίσης μέτρα για την αποτελεσματική παρακολούθηση των ροών και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού. Ο κανονισμός αποτελεί ορόσημο για την επίτευξη του στόχου του REPowerEU, δηλαδή την κατάργηση της εξάρτησης της Ε.Ε. από τη ρωσική ενέργεια, ενώ για τη χώρα μας ανοίγει τον δρόμο για ενισχυμένο ρόλο μέσω της ανάπτυξης του Κάθετου Διαδρόμου.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στην ΕΡΤ News, η απόφαση της ΕΕ αλλάζει τις ισορροπίες στην περιοχή και τόνισε ότι ευνοείται η Ελλάδα με τον Κάθετο Διάδρομο ο οποίος δημουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη, αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας, Ο Έλληνας υπουργός είπε με έμφαση ότι πρόκειται για ζήτημα εθνικού συμφέροντος και στρατηγικής επιλογής.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να καθησυχάσει τις ανησυχίες περί νέων εξαρτήσεων, τονίζοντας ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν υπερβολική εξάρτηση της Ε.Ε. από εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως δήλωσε σήμερα η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Άννα-Κάισα Ίτκονεν, έπειτα από ερώτηση δημοσιογράφου, η εξάρτηση από υγροποιημένο φυσικό αέριο μιας συγκεκριμένης χώρας δεν μπορεί να συγκριθεί με την πριν το πόλεμο στην Ουκρανία, εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών, καθώς η προέλευση του ΥΦΑ μπορεί να αλλάξει σχετικά εύκολα όταν αυτό κριθεί αναγκαίο.
Σύμφωνα με τον κανονισμό, η εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών και ΥΦΑ στην ΕΕ θα απαγορεύεται. Η απαγόρευση θα αρχίσει να ισχύει έξι εβδομάδες μετά την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Για τις υφιστάμενες συμβάσεις θα ισχύει μεταβατική περίοδος. Αυτή η σταδιακή προσέγγιση θα περιορίσει τον αντίκτυπο στις τιμές και τις αγορές. Η πλήρης απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ για τις εισαγωγές ΥΦΑ από τις αρχές του 2027 και για τις εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από το φθινόπωρο του 2027.
Πριν εγκρίνουν την είσοδο εισαγωγών φυσικού αερίου στην Ένωση, οι χώρες της ΕΕ θα επαληθεύουν τη χώρα στην οποία παρήχθη το φυσικό αέριο.
Η μη συμμόρφωση με τους νέους κανόνες μπορεί να οδηγήσει σε μέγιστες κυρώσεις τουλάχιστον 2,5 εκατομμυρίων ευρώ για τα φυσικά πρόσωπα και τουλάχιστον 40 εκατομμυρίων ευρώ για τις εταιρείες, τουλάχιστον 3,5 % του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών της εταιρείας σε παγκόσμιο επίπεδο ή 300 % του εκτιμώμενου κύκλου εργασιών της συναλλαγής.
Επίσης, τα κράτη μέλη έως την 1η Μαρτίου 2026, θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικά σχέδια για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με φυσικό αέριο και να προσδιορίσουν τις πιθανές προκλήσεις που θα προκύψουν από την αντικατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου. Για τον σκοπό αυτό, οι εταιρείες θα υποχρεούνται να κοινοποιούν στις αρχές και στην Επιτροπή τυχόν εναπομείνασες συμβάσεις για ρωσικό φυσικό αέριο. Οι χώρες της ΕΕ που εξακολουθούν να εισάγουν ρωσικό πετρέλαιο θα πρέπει επίσης να υποβάλουν σχέδια διαφοροποίησης.
«Για να αποφευχθούν βασικοί κίνδυνοι για την ασφάλεια και ενεργειακές εξαρτήσεις που προκύπτουν από τη συνέχιση του εμπορίου ενέργειας με τη Ρωσική Ομοσπονδία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραμένει προσηλωμένη στη διασφάλιση της σταδιακής κατάργησης όλων των υπόλοιπων εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία έως το τέλος του 2027, σε συμμόρφωση με τη διακήρυξη των Βερσαλλιών.
Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει νομοθετική πρόταση στις αρχές του 2026 για την απαγόρευση των εισαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία το συντομότερο δυνατό, αλλά όχι αργότερα από το τέλος του 2027.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει προσεκτικά τον αντίκτυπο που θα μπορούσε να έχει η επιτάχυνση του τερματισμού των εισαγωγών πετρελαίου στην ασφάλεια του εφοδιασμού, την οικονομία και την ανταγωνιστικότητα των κρατών μελών που επηρεάζονται περισσότερο.
Η Επιτροπή θα συνεργαστεί ενεργά, σε πνεύμα αλληλεγγύης, με τα κράτη μέλη που επηρεάζονται άμεσα καθώς και με άλλα σχετικά κράτη μέλη, προκειμένου να προσδιοριστούν κατάλληλα μέτρα για την ελαχιστοποίηση των πιθανών κινδύνων που εντοπίζονται στην αξιολόγηση, ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού» ήταν η δήλωση της Κομισιόν σχετικά με τις δράσεις όσον αφορά το ρωσικό πετρέλαιο.
Ακόμη, όπως αναφέρει ο κανονισμός σε περίπτωση κήρυξης κατάστασης έκτακτης ανάγκης και εάν η ασφάλεια εφοδιασμού απειλείται σοβαρά σε μία ή περισσότερες χώρες της ΕΕ, η Επιτροπή μπορεί να αναστείλει την απαγόρευση εισαγωγής για διάστημα έως τεσσάρων εβδομάδων.
Με τον νέο κανονισμό, η Ευρωπαϊκή Ένωση μετατρέπει σε δεσμευτικό νομικό πλαίσιο μια στρατηγική επιλογή που είχε ήδη ληφθεί σε πολιτικό επίπεδο, σηματοδοτώντας το τέλος μιας πολυετούς ενεργειακής εξάρτησης. Η εφαρμογή του θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ τόσο για την ασφάλεια εφοδιασμού όσο και για τη συνοχή της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής.
.
