Ισχυρή πτώση κατέγραψαν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου την Τετάρτη 25 Μαρτίου, με το Brent να υποχωρεί περίπου 5% και να περνά κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αποτίμησαν ως θετικό σήμα τις πληροφορίες περί διπλωματικής κινητικότητας για αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το κλίμα στις αγορές βελτιώθηκε αισθητά μετά τις ενδείξεις ότι βρίσκονται σε εξέλιξη πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να περιορίσουν το γεωπολιτικό ρίσκο στην περιοχή. Η πτώση του Brent κάτω από τα 100 δολάρια συνδυάστηκε με άνοδο 1,9% στις ασιατικές μετοχές, ενώ νωρίτερα η τιμή είχε φθάσει έως και τα 97,15 δολάρια το βαρέλι. Την ίδια ώρα, τα futures στις ΗΠΑ ενισχύονταν κατά 0,6%, ενώ τα συμβόλαια για τις ευρωπαϊκές αγορές έδειχναν ανοδικό άνοιγμα περίπου 1%.
Η κίνηση αυτή αποτυπώνει, κυρίως, τη μείωση του λεγόμενου “risk premium” που είχε ενσωματωθεί στις τιμές της ενέργειας όσο εντεινόταν η ανησυχία για πιθανές διαταραχές στις ροές πετρελαίου από την ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου. Reuters και Associated Press σημειώνουν ότι η αγορά αντέδρασε σε πληροφορίες για αμερικανική διπλωματική πρωτοβουλία και σε ελπίδες για κατάπαυση πυρός, με το Brent να κινείται ενδοσυνεδριακά κοντά στα 96-100 δολάρια και το αμερικανικό αργό αισθητά χαμηλότερα.
Παρά τη σημερινή υποχώρηση, η εικόνα μόνο σταθερή δεν μπορεί να θεωρηθεί. Η αγορά παραμένει εξαιρετικά νευρική, καθώς η πορεία των τιμών συνεχίζει να εξαρτάται από δύο παράγοντες: πρώτον, αν οι διπλωματικές επαφές θα οδηγήσουν πράγματι σε ουσιαστική αποκλιμάκωση και, δεύτερον, αν θα αποκατασταθεί η ομαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η σημασία του Ορμούζ εξηγεί και γιατί κάθε είδηση από το μέτωπο αυτό μεταφράζεται σχεδόν άμεσα σε ισχυρές διακυμάνσεις στις τιμές. Reuters είχε μεταδώσει ήδη από τις 20 Μαρτίου ότι το Ιράκ κήρυξε force majeure σε πετρελαϊκά πεδία που διαχειρίζονται ξένες εταιρείες εξαιτίας της διαταραχής στις εξαγωγές μέσω της περιοχής, ένδειξη του πόσο σοβαρά παραμένουν τα προβλήματα στην προσφορά.
Τι σημαίνει η πτώση κάτω από τα 100 δολάρια
Το επίπεδο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι έχει ισχυρό συμβολικό αλλά και πρακτικό βάρος για τις αγορές. Όταν το Brent κινείται πάνω από αυτό το όριο, ενισχύονται οι φόβοι για νέα πίεση στον πληθωρισμό, υψηλότερο ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά και ενδεχόμενη πιο επιφυλακτική στάση από τις κεντρικές τράπεζες. Η υποχώρηση κάτω από το συγκεκριμένο σημείο ερμηνεύεται ως προσωρινή ανακούφιση για τις αγορές και ως ένδειξη ότι το χειρότερο σενάριο προσφοράς ίσως απομακρύνεται, έστω προς το παρόν.
Για την Ευρώπη, αλλά και για χώρες όπως η Ελλάδα, η αποκλιμάκωση στις τιμές του αργού έχει σημασία όχι μόνο για τα καύσιμα κίνησης αλλά και για το ευρύτερο κόστος μεταφορών, παραγωγής και εφοδιαστικής αλυσίδας. Βέβαια, η μετάδοση από τη διεθνή τιμή του αργού στην αντλία δεν είναι αυτόματη ούτε πλήρης, καθώς μεσολαβούν φόροι, διυλιστηριακά περιθώρια, μεταφορικά και ισοτιμίες. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα πρώτο θετικό σήμα προς τις αγορές ενέργειας.
Άνοδος στις μετοχές
Η πτώση του πετρελαίου λειτούργησε υποστηρικτικά και για τις διεθνείς μετοχές, καθώς οι αγορές έσπευσαν να προεξοφλήσουν μια προσωρινή αποκλιμάκωση του γεωπολιτικού ρίσκου. Ενδεικτικά, ο Nikkei στην Ιαπωνία ενισχύθηκε κατά 3%, ενώ οι βασικοί δείκτες σε Αυστραλία και Νότια Κορέα κέρδισαν 2%, την ώρα που τα futures του S&P 500 κινούνταν στο +0,7%, τα ευρωπαϊκά στο +1,2% και του FTSE στο +0,7%. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η υποχώρηση του Brent κατά περίπου 5%, στα 99 δολάρια το βαρέλι, ερμηνεύθηκε από τους επενδυτές ως ένδειξη περιορισμού της πίεσης στο ενεργειακό κόστος και, κατ’ επέκταση, στον πληθωρισμό.
Οι βασικές πληροφορίες που αξίζει να κρατήσει κανείς
Η είδηση συνοψίζει την άμεση εικόνα της αγοράς: Brent κάτω από τα 100 δολάρια, ενδοσυνεδριακό χαμηλό στα 97,15 δολάρια και θετική αντίδραση των μετοχικών αγορών στην Ασία και στα futures σε ΗΠΑ και Ευρώπη.
Οι διεθνείς αναφορές προσθέτουν ότι η πτώση δεν οφείλεται σε αλλαγή των θεμελιωδών μεγεθών της αγοράς μέσα σε μία νύχτα, αλλά κυρίως στη μεταστροφή των προσδοκιών λόγω της διπλωματικής κινητικότητας. Αυτό σημαίνει ότι αν οι συνομιλίες εκτροχιαστούν ή αν υπάρξει νέο πλήγμα σε ενεργειακές υποδομές ή στη ναυσιπλοΐα, οι τιμές μπορούν να επιστρέψουν γρήγορα σε ανοδική τροχιά.
