Η εικόνα στους χώρους εργασίας αλλάζει σταδιακά, όχι επειδή εξαφανίζεται η βία και η παρενόχληση, αλλά επειδή πλέον οι εργαζόμενοι μιλούν περισσότερο και σιωπούν λιγότερο. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που προκύπτει από τη νέα ετήσια έκθεση της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025, η οποία καταγράφει μια πραγματικότητα σύνθετη αλλά ταυτόχρονα πιο διαχειρίσιμη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Τα στοιχεία από την έρευνα της Επιθεώρησης Εργασίας δείχνουν ότι η βία και η παρενόχληση παραμένουν παρούσες, κυρίως με τη μορφή ψυχολογικής και λεκτικής πίεσης (79%), ενώ ακολουθούν η σωματική βία (15%) και η σεξουαλική παρενόχληση (6%). Ωστόσο, το πιο σημαντικό εύρημα δεν είναι μόνο το είδος των περιστατικών, αλλά η ραγδαία αύξηση των επώνυμων καταγγελιών.
Το 2025 καταγράφηκαν 455 υποθέσεις εργατικών διαφορών, αριθμός αυξημένος κατά 43% σε σχέση με το 2024. Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το φαινόμενο διογκώνεται, αλλά κυρίως ότι οι εργαζόμενοι νιώθουν πλέον μεγαλύτερη ασφάλεια να καταγγείλουν περιστατικά, εμπιστευόμενοι τους θεσμούς και το πλαίσιο προστασίας που έχει διαμορφωθεί από το 2021 και μετά.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό των υποθέσεων δεν φτάνει ποτέ στα δικαστήρια, αλλά επιλύεται μέσω της διαδικασίας της Επιθεώρησης Εργασίας.
Συγκεκριμένα:
- Το 37% των υποθέσεων επιλύθηκε με μέτρα συμμόρφωσης
- Ένα επιπλέον 6% ματαιώθηκε μετά από συμφωνία μεταξύ των πλευρών
Συνολικά, πάνω από 4 στις 10 περιπτώσεις βρίσκουν λύση εξωδικαστικά, γεγονός που δείχνει ότι ο μηχανισμός λειτουργεί ως ένα γρήγορο και αποτελεσματικό εργαλείο αποκατάστασης της εργασιακής ειρήνης.
Παρενόχληση από το αφεντικό, αλλά και από το ίδιο φύλλο
Η έκθεση αναδεικνύει και ένα δομικό πρόβλημα των σύγχρονων εργασιακών σχέσεων: το 73% των περιστατικών αφορά σχέσεις ιεραρχικής εξάρτησης. Με απλά λόγια, η βία και η παρενόχληση εκδηλώνονται κυρίως από προϊσταμένους προς εργαζόμενους, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η κατάχρηση εξουσίας παραμένει βασικός παράγοντας κινδύνου.
Αν και οι άνδρες παραμένουν η πλειοψηφία των καταγγελλόμενων (62%), αυξάνεται σημαντικά και η συμμετοχή των γυναικών (38%). Παράλληλα, για πρώτη φορά καταγράφονται: περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης μεταξύ γυναικών (10%) αλλά και μεταξύ ανδρών (11%).
Ένα από τα πιο αισιόδοξα στοιχεία της έκθεσης είναι η στάση των νεότερων ηλικιών. Οι καταγγελίες από εργαζόμενους 25-34 ετών αυξήθηκαν στο 21,8% από 14% το 2024, καταγράφοντας άνοδο 8%.Η γενιά αυτή φαίνεται να έχει μικρότερη ανοχή σε προσβλητικές συμπεριφορές και μεγαλύτερη διάθεση να διεκδικήσει τα δικαιώματά της.
