Όσοι παρακολουθούν τις αγορές διαπιστώνουν κάτι που μοιάζει αντιφατικό: Ο χρυσός καταγράφει ιστορικά υψηλά, την ίδια στιγμή που τα χρηματιστήρια κινούνται ανοδικά. Παραδοσιακά, ο χρυσός θεωρείται «ασφαλές καταφύγιο» και ανεβαίνει όταν οι επενδυτές φοβούνται, ενώ οι μετοχές ευνοούνται όταν επικρατεί αισιοδοξία. Πώς γίνεται λοιπόν να ανεβαίνουν και τα δύο μαζί;
Η απάντηση είναι πιο απλή απ’ όσο φαίνεται και έχει να κάνει με το πώς βλέπουν σήμερα οι επενδυτές το παρόν και το μέλλον. Με άλλα λόγια, διαφορετικοί φόβοι, διαφορετικές επιλογές…
Οι μετοχές εκφράζουν κυρίως το βραχυπρόθεσμο βλέμμα της αγοράς. Οι επενδυτές αξιολογούν τα εταιρικά κέρδη, τις προοπτικές ανάπτυξης και το ενδεχόμενο χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής στο επόμενο διάστημα. Όσο δεν διακρίνουν άμεσο κίνδυνο ύφεσης ή κατάρρευσης, συνεχίζουν να τοποθετούνται στο χρηματιστήριο.
Ο χρυσός, αντίθετα, αντανακλά μακροπρόθεσμους φόβους. Δεν αφορά τόσο το τι θα γίνει τους επόμενους μήνες, αλλά το αν το διεθνές οικονομικό σύστημα παραμένει σταθερό σε βάθος χρόνου. Υψηλό δημόσιο χρέος, γεωπολιτικές εντάσεις και ανησυχίες για την αξία των νομισμάτων ενισχύουν τη ζήτηση για χρυσό.
Η παράμετρος ρευστότητα
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας είναι η υπερβάλλουσα ρευστότητα. Τα τελευταία χρόνια, μεγάλα ποσά χρήματος διοχετεύθηκαν στις οικονομίες μέσω χαμηλών επιτοκίων και παρεμβάσεων των κεντρικών τραπεζών. Όταν υπάρχει πολύ χρήμα, αυτό δεν πηγαίνει σε έναν μόνο προορισμό.
Έξυπνα ή συντηρητικά κεφάλαια μοιράζονται ένα μέρος αναζητά απόδοση στις μετοχές και ένα άλλο ασφάλεια στον χρυσό.
Ο ρόλος των Κεντρικών Τραπεζών
Ο χρυσός δεν είναι μόνο επιλογή «πανικού». Σε αντίθεση με το παρελθόν, σήμερα ο χρυσός αγοράζεται και από κεντρικές τράπεζες, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας μείωσης της εξάρτησης από το δολάριο. Αυτό δημιουργεί πρόσθετη, σταθερή ζήτηση που δεν συνδέεται άμεσα με χρηματιστηριακές κρίσεις. Έτσι, η άνοδος του χρυσού δεν προϋποθέτει απαραίτητα πτώση των αγορών.
Δεν πρέπει επίσης να αγνοείται ότι μέρος της ανόδου στις μετοχές είναι ονομαστικό. Σε περιβάλλον πληθωρισμού, οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων αυξάνονται, χωρίς αυτό να σημαίνει πάντα ότι αυξάνεται αντίστοιχα η πραγματική τους αξία. Με απλά λόγια, πολλές επενδύσεις «τρέχουν» για να μη χάσουν αγοραστική δύναμη!
Η ταυτόχρονη άνοδος χρυσού και μετοχών δεν δείχνει μια οικονομία χωρίς προβλήματα. Αντίθετα, αποτυπώνει έναν κόσμο σε εύθραυστη ισορροπία, από τη μια αισιοδοξία για το άμεσο μέλλον, από την άλλη ανησυχία για το βάθος του χρόνου.
Το φαινόμενο δεν είναι παράδοξο. Οι μετοχές ανεβαίνουν γιατί οι αγορές δεν φοβούνται το αύριο. Ο χρυσός ανεβαίνει γιατί δεν εμπιστεύονται πλήρως το μακρινό μέλλον. Και όσο αυτή η διπλή στάση παραμένει, οι δύο αγορές μπορούν, έστω και προσωρινά, να κινούνται ανοδικά μαζί.
