Στη γνώριμη ελληνική λογική του «τώρα ποιος φταίει», εξελίσσεται ήδη στο παρασκήνιο η υπόθεση με το Fuel Pass, μετά την εικόνα αποδιοργάνωσης που παρουσίασε η πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων και την πολύωρη ταλαιπωρία χιλιάδων πολιτών.
Από τις πρώτες ώρες της κατάρρευσης του συστήματος και μετά, έχει ξεκινήσει ένας σιωπηρός αλλά σαφής κύκλος μετακύλισης ευθυνών μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, σε μια προσπάθεια να αποδοθεί το βάρος εκεί όπου –κατά την κάθε πλευρά– υπήρξε η βασική επιχειρησιακή ή τεχνική αστοχία.
Μετακύλιση ευθυνών…
Κορυφαία στελέχη του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης σχολίαζαν ότι στο συγκεκριμένο project είχαν εμπλακεί πολλοί διαφορετικοί κρίκοι, δημόσιοι και ιδιωτικοί, με αποτέλεσμα στο τέλος να μην υπάρξει ο απαιτούμενος συντονισμός και να μην ληφθούν όλες οι αναγκαίες πρόνοιες ώστε η πλατφόρμα να λειτουργήσει ομαλά υπό συνθήκες μαζικής πίεσης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το Fuel Pass δεν ήταν μια απλή φόρμα αιτήσεων, αλλά μια σύνθετη άσκηση διαλειτουργικότητας, στην οποία έπρεπε να «συνομιλήσουν» σε πραγματικό χρόνο διαφορετικές βάσεις δεδομένων και να διασταυρωθούν κρίσιμα στοιχεία για κάθε δικαιούχο. Σε αυτή τη διαδικασία, το σύστημα καλούνταν να ελέγξει εισοδηματικά δεδομένα, στοιχεία κατοχής οχημάτων, ασφάλισης, πληρωμής τελών κυκλοφορίας, τόπο κατοικίας, αλλά και να τα συνδυάσει με την επιλογή τρόπου πληρωμής κάθε αιτούντος και με την επιβεβαίωση των πληροφοριών που ο ίδιος δήλωνε στην εφαρμογή. Όλα αυτά, όπως επισημαίνουν, απαιτούσαν υψηλή τεχνική ετοιμότητα και απόλυτο συγχρονισμό μεταξύ των εμπλεκομένων υπηρεσιών.
Από την άλλη πλευρά, κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών δείχνουν σαφώς προς τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης (ΓΓΠΣΔΔ), θεωρώντας ότι εκεί εντοπίζεται η βασική ευθύνη για την τεχνική κατάρρευση. Όπως υποστηρίζουν, όλο το Σαββατοκύριακο υπήρχαν διαβεβαιώσεις ότι η πλατφόρμα θα ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει και να διαχειριστεί τον τεράστιο όγκο των αιτήσεων που αναμενόταν να υποβληθούν από την πρώτη κιόλας ημέρα.
Το πρόβλημα, κατά τις ίδιες πηγές, ήταν ότι τελικά επελέγη ως αρχική προσέγγιση η ταυτόχρονη πρόσβαση όλων των δικαιούχων, χωρίς κάποια στοιχειώδη κατανομή της εισόδου ή χρονική αποσυμπίεση του φορτίου. Έτσι, το σύστημα δέχθηκε από την πρώτη στιγμή μια μαζική και συγκεντρωμένη πίεση, την οποία –όπως αποδείχθηκε– δεν μπόρεσε να αντέξει.
«Η βάση δεδομένων δεν μπορεί να σηκώσει την κίνηση. Παρά τις διαβεβαιώσεις που μας έδιναν από την ΓΓΠΣ, δεν άντεξε», ανέφεραν στη HuffPost αργά χθες το βράδυ πηγές με γνώση της κατάστασης, αποτυπώνοντας με σαφήνεια το κλίμα αλληλοκατηγορίας που διαμορφώνεται στο παρασκήνιο.
Το χρονικό της κατάρρευσης…
Η πλατφόρμα του Fuel Pass τέθηκε σε λειτουργία μέσω του vouchers.gov.gr λίγο μετά τις τέσσερις χθες το απόγευμα, με στόχο να εξυπηρετήσει σχεδόν 3 εκατομμύρια δυνητικούς δικαιούχους. Ωστόσο, σχεδόν αμέσως μετά το άνοιγμα της διαδικασίας, η επισκεψιμότητα εκτινάχθηκε, προκαλώντας σοβαρές καθυστερήσεις, αδυναμία εισόδου και επαναλαμβανόμενες αποτυχίες στη διαδικασία υποβολής αιτήσεων. Σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα επιχειρήθηκαν δεκάδες χιλιάδες είσοδοι στην πλατφόρμα, ενώ η αυξημένη επισκεψιμότητα αποδείχθηκε αρκετή για να οδηγήσει σε ουσιαστική παράλυση του συστήματος.
Έσπευσαν να πάρουν τα 50€ πριν το Πάσχα
Με απλά λόγια, η κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπη όχι μόνο με ένα τεχνικό πρόβλημα, αλλά και με ένα πρόβλημα διαχείρισης προσδοκιών. Διότι όταν μια κρατική πλατφόρμα παρουσιάζεται ως έτοιμη να εξυπηρετήσει μαζικά τους πολίτες και στη συνέχεια «πέφτει» με το καλημέρα, η εικόνα που αποτυπώνεται είναι αυτή ενός κρατικού μηχανισμού που εξακολουθεί να δυσκολεύεται να υποστηρίξει ακόμη και παρεμβάσεις οι οποίες έχουν έντονο κοινωνικό και πολιτικό αποτύπωμα. Επιπλέον, η ανακοίνωση πως όσοι κάνουν αίτηση μετά τη Μεγάλη Τετάρτη, θα πάρουν την ενίσχυση του fuel pass μετά το Πάσχα, έκαν τους δικαιούχους να τρέξουν να προλάβουν…
Επέλεξαν αυτό που αρχικά είχαν απορρίψει…
Μπροστά στην «αποσύνθεση» του αρχικού σχεδιασμού, η λύση που επανήλθε άμεσα στο τραπέζι –και τελικά προκρίθηκε ως η πιο ορθολογική– ήταν η σταδιακή πρόσβαση των δικαιούχων με βάση το τελευταίο ψηφίο του ΑΦΜ τους. (Διάβασε ΕΔΩ αναλυτικά).
Πρόκειται για τη μέθοδο που είχε ήδη χρησιμοποιηθεί σε προηγούμενες φάσεις του Fuel Pass και είχε θεωρηθεί η ασφαλέστερη λύση για την αποσυμφόρηση του συστήματος, ακριβώς επειδή επιτρέπει να μοιραστεί η επισκεψιμότητα σε διαφορετικά χρονικά παράθυρα και να μην επιχειρούν όλοι οι χρήστες να μπουν ταυτόχρονα. Η ίδια πρακτική είχε εφαρμοστεί τόσο σε παλαιότερο κύκλο του μέτρου όσο και σε επόμενες φάσεις, ακριβώς για να αποφευχθεί η μαζική συμφόρηση.
Με άλλα λόγια, αυτό που τώρα εμφανίζεται ως «διορθωτική κίνηση» ήταν στην πραγματικότητα μια δοκιμασμένη λύση, η οποία –όπως εκ των πραγμάτων αποδείχθηκε– θα έπρεπε να είχε επιλεγεί εξαρχής.
Η ανακοίνωση προς το κοινό στην επίσημη πλατφόρμα του Fuel Pass
Το πολιτικό βάρος της ταλαιπωρίας
Κατά τη διάρκεια της ημέρας αναμένονται δηλώσεις, διευκρινίσεις και –ενδεχομένως– πιο καθαρή απόδοση ευθυνών, καθώς η υπόθεση δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως τεχνική δυσλειτουργία, αλλά και ως πολιτικό πρόβλημα διαχείρισης.
Και αυτό διότι η ταλαιπωρία των πολιτών έρχεται να προστεθεί σε μια περίοδο κατά την οποία η εικόνα της κυβέρνησης έχει ήδη επιβαρυνθεί σημαντικά από μια αλληλουχία υποθέσεων και κρίσεων. Από το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ, μέχρι το βαρύ αποτύπωμα που εξακολουθεί να αφήνει το δυστύχημα των Τεμπών, αλλά και την ασφυκτική καθημερινότητα της ακρίβειας, είτε αυτή αποδίδεται σε εισαγόμενες πιέσεις είτε σε εσωτερικές στρεβλώσεις της αγοράς.
Σε αυτό το περιβάλλον, ακόμη και ένα «τεχνικό» επεισόδιο όπως η κατάρρευση της πλατφόρμας για το Fuel Pass αποκτά πολύ μεγαλύτερο βάρος από ό,τι θα είχε υπό άλλες συνθήκες. Γιατί δεν εκλαμβάνεται απλώς ως ένα ακόμη ψηφιακό πρόβλημα, αλλά ως ένδειξη ότι το κράτος δυσκολεύεται να πείσει πως μπορεί να οργανώσει με αξιοπιστία ακόμη και τις πιο βασικές παρεμβάσεις στήριξης…
