Άγνωστες πτυχές της πολυετούς δράσης της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη» αλλά και των προσπαθειών των Αρχών να εντοπίσουν τα μέλη της παρουσιάζονται στο τρίτο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ «Φάκελος 17Ν» του Αλέξη Παπαχελά.
Το επεισόδιο εστιάζει κυρίως στη δεκαετία του ’90, περίοδο κατά την οποία οι τρομοκράτες ένιωθαν ουσιαστικά άτρωτοι, ενώ η αστυνομία βρέθηκε δύο φορές κοντά στη σύλληψή τους — στα Σεπόλια και στην υπόθεση Ριανκούρ — χωρίς όμως τελικά να καταφέρει να τους συλλάβει.
Η «μάχη» στα Σεπόλια
Η πρώτη σοβαρή ευκαιρία για την ΕΛΑΣ να εξαρθρώσει την τρομοκρατική οργάνωση παρουσιάστηκε τυχαία τον Νοέμβριο του 1991 στα Σεπόλια, όταν η ομάδα των τρομοκρατών προσπαθούσε να κλέψει αυτοκίνητα για μελλοντικές επιθέσεις.
Η αστυνομία επενέβη άμεσα και ακολούθησε ένοπλη σύγκρουση με πυροβολισμούς και ρίψεις χειροβομβίδων, όμως οι τρομοκράτες κατάφεραν να διασπάσουν τον κλοιό και να διαφύγουν, ακόμα και με ταξί, ενώ δύο αστυνομικοί τραυματίστηκαν σοβαρά.
Ο καταδικασμένος σε ισόβια αρχιεκτελεστής Δημήτρης Κουφοντίνας δίνει τη δική του εκδοχή: «Ήταν σουρεαλιστική εικόνα, έγινε χαμός έπεσαν σφαίρες, χειροβομβίδες και ο ταξιτζής έλεγε “περιμένετε να μαζέψω τις εισπράξεις”».
«Όταν εγκαταλείψαμε το ταξί γύρισα και το είδα, ήταν χιλιοτρυπημένο από σφαίρες, σουρωτήρι σκέτο. Παρά τρίχα γλιτώσαμε, μπορεί αυτή τη στιγμή να έψαχνες κάποιον άλλον να μιλήσεις» πρόσθεσε ο αρχιεκτελεστής στον Αλέξη Παπαχελά.
Το φιάσκο της Ριανκούρ
Τον Μάρτιο του 1992 παρουσιάστηκε και δεύτερη ευκαιρία στην ΕΛΑΣ η οποία επίσης πήγε χαμένη, εξ ου και έμεινε στην ιστορία ως το «φιάσκο της Ριανκουρ».
Μια γυναίκα – η ταυτότητα της οποίας παραμένει άγνωστη μέχρι σήμερα, έδωσε μια πληροφορία στην ΕΛΑΣ που φάνηκε αξιόπιστη και απεδείχθη αληθινή: Τα μέλη της 17Ν θα συγκεντρώνονταν την επομένη το πρωί στην οδό Λουίζης Ριανκούρ στους Αμπελοκήπους.
Όπως είπε η μυστηριώδης γυναίκα, οι τρομοκράτες είχαν σκοπό να δολοφονήσουν δικαστικό λειτουργό και σε περίπτωση ματαίωσης του χτυπήματος το κλιμάκιο θα συναντιόνταν στην Λ. Ριανκούρ μπροστά στον πύργο. Στο κλιμάκιο αυτό που θα περιελάμβανε μέχρι και ψεύτικο περιπολικό και νοσοκομειακό, θα συμμετείχε και η ίδια η γυναίκα που έδωσε την πληροφορία.
Η Αστυνομία κινητοποιεί δεκάδες αστυνομικούς με πολιτικά να προστατεύσει περίπου 60 δικαστικούς ενώ διασκορπίζει μυστικούς και αυτοκίνητα χωρίς διακριτικά στο πάρκο της Ριανκούρ.
‘Ενας αστυνομικός που εντόπισε το αυτοκίνητο των τρομοκρατών, τηλεφώνησε από το περίπτερο και έδωσε τον αριθμό. Τα μέλη της 17Ν τον άκουσαν και ξεκίνησαν να φύγουν. Ένα αυτοκίνητο της Αστυνομίας πήρε από πίσω το βανάκι των τρομοκρατών από άλλο δρόμο με αποτέλεσμα να χάσει την οπτική επαφή.
«Ήταν η μεγαλύτερη γκάφα ως τότε» είπε στην εκπομπή ο Φώτης Παπαγεωργίου που διετέλεσε επικεφαλής της ομάδας ερευνών για τη 17Ν και της υπηρεσίας πληροφοριών της ΔΑΕΕΒ.
Ο Δημήτρης Κουφοντίνας ισχυρίστηκε για το περιστατικό:
«Είχαμε δει ένα αυτοκίνητο της ασφάλειας με 4 ανθρώπους, ξεκινήσαμε να φεύγουμε. Ο επικεφαλής αστυνομικός μάλλον αντιλήφθηκε τι συνέβαινε, κράτησε το αυτοκίνητο μακριά και έτσι όλα κύλησαν ομαλά. Όπως και σε άλλες περιπτώσεις που δεν είναι ιδιαίτερα γνωστές, αντιλαμβάνονταν τι συνέβαινε και χώριζαν οι δρόμοι μας χωρίς συστάσεις» είπε.
Στο ερώτημα εάν υπήρξε το τηλεφώνημα της άγνωστης γυναίκας ο Κουφοντίνας υποστήριξε: «Δεν είδαμε κάτι τέτοιο. Αυτό που ισχύει και έχει βγει, κάποιοι υψηλά ιστάμενοι κατάφεραν να βγάλουν το παντεσπάνι τους από τα μυστικά κονδύλια».
Ο αρχιεκτελεστής της 17Ν ισχυρίζεται επίσης ότι υπήρξαν και άλλες περιπτώσεις που έπεσαν επάνω σε αστυνομικούς αλλά δεν τους συνέλαβαν: «Μια φορά, όταν αλλάζαμε αυτοκίνητα, κουβαλούσαμε την τσάντα με τα πράγματα, από την γωνία εμφανίστηκε ένας ζητάς κάθισε στη γωνία και μας κοίταζε. Ξεκινήσαμε ερχόταν από πίσω πατήδαμε ελαφρά το φρένο εκείνος κοίταζε επιδεικτικά από την άλλη πλευρά και έφυγε. Πολλές φορές συναντηθήκαμε και απλώς χωρίσαν οι δρόμοι μας» ισχυρίστηκε.
Το άκρως απόρρητο έγγραφο της ΕΛΑΣ που έδειχνε Γιωτόπουλο από το 1991
Σε άκρως απόρρητο έγγραφο της ΕΛΑΣ – πιθανόν από τις γαλλικές μυστικές υπηρεσίες – που έφερε στη δημοσιότητα το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά, αναφέρεται ότι το όνομα του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου ήταν από το 1991 ανάμεσα σε εκείνα που θεωρούνταν ύποπτα για συμμετοχή στη 17Ν. Ωστόσο δεν είχε εντοπιστεί και πίστευαν ότι ζούσε στη Γαλλία με την αδελφή του.
Η δολοφονία Αξαρλιάν
Τον Ιούλιο του 1992, η ομάδα της 17 Νοέμβρη επιχείρησε να δολοφονήσει τον τότε υπουργό Οικονομικών Γιάννη Παλαιοκρασσά με ρουκέτα, αλλά η απόπειρα απέτυχε και ο φοιτητής Θάνος Αξαρλιάν, που βρέθηκε τυχαία στο σημείο, σκοτώθηκε.
Η δολοφονία του Αξαρλιάν και η αδιάκοπη προσπάθεια της μητέρας του να φέρει στη δημοσιότητα την υπόθεση άλλαξαν την κοινή γνώμη απέναντι στην τρομοκρατική οργάνωση. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους για την αναποτελεσματικότητα της ελληνικής αστυνομίας, η οποία επιδεινώθηκε από εσωτερικές αδυναμίες και μια αποτυχημένη παρέμβαση με βαν του FBI.
Ακολουθούν πολλά χτυπήματα ακόμη, ανάμεσά τους του εφοπλιστή Κώστα Περατικού το 1997.
Το 1999 αναλαμβάνει υπουργός Δημοσίας Τάξεως ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης μετά τον ανασχηματισμό του Κώστα Σημίτη. Όπως διηγείται ο ίδιος ο κ. Χρυσοχοΐδης το γεγονός που τον συγκλόνισε και τον κινητοποίησε ήταν η επίσκεψη του Μιχάλη Περατικού, πατέρα του δολοφονηθέντος Κώστα Περατικού στο γραφείο του. «Τι κάνεις εδώ και κάθεσαι; Δεν ντρέπεσαι λίγο;» του είπε επιτιμητικά.
Η πιο έντονη επίσκεψη ωστόσο που δέχθηκε ο Μ. Χρυσοχοΐδης ήταν από τον βορειοηπειρώτη επικεφαλής της CIA Τζορτζ Τένετ εκείνη την περίοδο. «Ήταν πολύ επιτιμητικός. Μιλούσε με αγάπη, αλλά ήταν αυστηρός» αφηγήθηκε ο Χρυσοχοΐδης και αποκάλυψε τη χαρακτηριστική φράση που του είπε: «Μου είπε “γαμώ το στανιό σας κάντε κάτι επιτέλους”».
Η δολοφονία του Στίβεν Σόντερς
Η πίεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες εντείνεται, οι Ολυμπιακοί Αγώνες πλησιάζουν, και η δολοφονία του Βρετανού ταξιάρχου Στιβεν Σόντερς στη Λεωφόρο Κηφισίας σηματοδοτεί ουσιαστικά την αρχή του τέλους για την τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη».
