«Έχει κόκκινη σημαία και ανθρώπους, σίγουρα». Αυτή ήταν μία από τις τελευταίες φράσεις που ακούστηκαν από το πλήρωμα του ελικοπτέρου «21» του Πολεμικού Ναυτικού, λίγο πριν οι τρεις αξιωματικοί —Χριστόδουλος Καραθανάσης, Παναγιώτης Βλαχάκος και Έκτορας Γιαλοψός— χάσουν τη ζωή τους κατά την Κρίση των Ιμίων, μία ημέρα σαν τη σημερινή, πριν από 30 χρόνια.

Σε ηχητικό ντοκουμέντο που προβλήθηκε σε ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ, με παρουσίαση του Αλέξη Παπαχελά το βράδυ της Πέμπτης, καταγράφεται η τελευταία επικοινωνία του μοιραίου ελικοπτέρου με τη φρεγάτα «Ναυαρίνον». Επρόκειτο για την αποστολή που τους είχε ανατεθεί προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τουρκικές δυνάμεις είχαν καταλάβει τη βραχονησίδα Δυτική Ίμια, την ώρα που Έλληνες κομάντος βρίσκονταν στην Ανατολική Ίμια.

Advertisement
Advertisement

Λίγα μόλις δευτερόλεπτα πριν από την πτώση, μέλος του πληρώματος ενημερώνει τη φρεγάτα ότι επιβεβαιώνει την παρουσία Τούρκων στη βραχονησίδα, καθώς και την ύπαρξη της τουρκικής σημαίας. Ταυτόχρονα, αναφέρει κατάσταση emergency, καθώς στον πίνακα οργάνων του ελικοπτέρου είχε εμφανιστεί η ένδειξη Master Caution.

Τα γεγονότα εκτυλίχθηκαν αστραπιαία, στις 05:00 τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου 1996. Το πλήρωμα ζητά από τη φρεγάτα να ανάψει τα φώτα, ώστε να μπορέσει να εντοπίσει τη θέση της και να προσανατολιστεί. Το αίτημα εκτελείται άμεσα, ωστόσο δεν αποδεικνύεται αρκετό. Σύμφωνα με το επίσημο πόρισμα της τραγωδίας, οι εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες σε συνδυασμό με το χαμηλό ύψος πτήσης ήταν οι βασικοί παράγοντες που οδήγησαν στη συντριβή του ελικοπτέρου στη θάλασσα.

Ακολουθεί ο διάλογος του πληρώματος με τη φρεγάτα:

ΠΝ 21: Έχει κόκκινη σημαία και ανθρώπους σίγουρα
ΝΑΒ: Ελήφθη.
ΠΝ 21: Μισό λεπτό έχω Master Caution αλλά δεν ξέρω τι.
[Τον έλεγχο παραλαμβάνει ο επικελευστής Παυλόπουλος]
ΝΑΒ: ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ 310-2,1. Έλθετε κατ’ ευθείαν για μένα. Πέστε μου τι emergency έχετε.
ΠΝ 21: Έχω Master Caution αλλά δεν ξέρω τι emergency.
ΝΑΒ: ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ 270-0,8 Έλθετε για μένα.
ΠΝ 21: Ανάψτε φώτα για να σας βλέπω.
ΝΑΒ: Ελήφθη, έχει ήδη εκτελεστεί.
ΠΝ 21: Έχω emerg…
NAB: ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ…
NAB: ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ, έλθετε σε εμένα…
NAB: ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ… ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ με λαμβάνετε;

Στο ντοκιμαντέρ που παρουσίασε ο ΣΚΑΪ μιλά και ο τότε Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Ναύαρχος Λυμπέρης, ο οποίος περιγράφει τη διάσταση απόψεων μεταξύ πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Όπως λέει χαρακτηριστικά, ο ίδιος ζήτησε από τον πρωθυπουργό, Κώστα Σημίτη, την απελευθλερωση των κανόνων εμπλοκής, για να λάβει την απάντηση «όλο εκεί τον έχεις τον νου σου, εδώ εμείς πάμε για απεμπλοκή».

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Κωνσταντίνος Ματαλας, αντιπλοίαρχος ε.α. υποδιοικητής ΜΥΚ 1995-1996, περιγράφει τις εντολές τις οποίες είχαν λάβει για πλήρη φύλαξη της νήσου Ανατολικής Ίμια. «Αυτές ήταν οι εντολές, και εάν πάει κάποιος να εμφανιστεί εκεί, να εξαφανιστεί» λέει.