Σε μια εποχή όπου η μόδα αλλάζει με ιλιγγιώδη ρυθμό και η υπερκατανάλωση επιβαρύνει ολοένα και περισσότερο τον πλανήτη, μπορούμε να επιλέξουμε έναν διαφορετικό δρόμο. Η βιώσιμη μόδα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι στερούμαστε το στυλ ή τη δημιουργικότητά μας, σημαίνει ότι ξανασκεφτόμαστε τον τρόπο που χρησιμοποιούμε τα ρούχα μας και δίνουμε αξία σε όσα ήδη υπάρχουν.
Παραδοσιακά ενδύματα, όπως το κιμονό, δεν χρειάζεται να παραμένουν κλεισμένα σε ντουλάπες ή να φοριούνται μόνο σε ειδικές περιστάσεις. Μπορούμε να τα επαναφέρουμε στο σήμερα, να τα μεταποιήσουμε, να τα συνδυάσουμε με σύγχρονα κομμάτια και να τα εντάξουμε στην καθημερινότητά μας.
Ωστόσο, αυτή η επαναπροσέγγιση δεν σημαίνει ότι αλλοιώνουμε τον χαρακτήρα τους. Αντίθετα, στόχος είναι να διατηρήσουμε τον παραδοσιακό τους πυρήνα, αναγνωρίζοντας ότι αποτελούν μέρος μιας ολόκληρης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Δεν επιδιώκουμε την πολιτιστική οικειοποίηση ( (cultural appropriation) υιοθέτηση στοιχείων μιας πολιτισμικά περιθωριοποιημένης ομάδας από μέλη μιας κυρίαρχης κουλτούρας, συχνά χωρίς κατανόηση, σεβασμό, άδεια ή αναγνώριση της πηγής) ούτε μια επιφανειακή υιοθέτηση αισθητικών στοιχείων. Κάθε σύγχρονη χρήση οφείλει να γίνεται με γνώση, σεβασμό και κατανόηση της ιστορίας και της κουλτούρας που φέρει το ένδυμα.
Μια σύντομη ιστορία του κιμονό
Όπως αναφέρει το abcnews.com το κιμονό είναι το παραδοσιακό ένδυμα της Ιαπωνίας, γνωστό για την περίτεχνη κατασκευή και την ιδιαίτερη αισθητική του. Η λέξη «kimono» σημαίνει κυριολεκτικά «ρούχο που φοριέται» και οι αρχές της σχεδιαστικής του δομής έχουν παραμείνει βασικά οι ίδιες από την περίοδο Έντο (17ος αιώνας), όπως εμφανίζεται ακόμη και σε ταινίες με σάμουράι του Ακίρα Κουροσάβα.
Στην παραδοσιακή ιαπωνική κοινωνία, το κιμονό ειδικά αυτά από μετάξι υψηλής ποιότητας διατηρούνταν και μεταβιβάζονταν από γενιά σε γενιά σαν οικογενειακά κειμήλια, όπως κοσμήματα ή έργα τέχνης, λόγω της ανθεκτικότητάς τους και της πολιτιστικής τους αξίας.
Η προσπάθεια της Γιούρι Καγκεγιάμα (Yuri Kageyama) και η σύγχρονη αναβίωση
Στο πρόσφατο άρθρο του AP News, η Γιούρι Καγκεγιάμα (Yuri Kageyama) παρουσιάζει πώς το κιμονό επαναπροσδιορίζεται στη σύγχρονη Ιαπωνία μέσα από πρακτικές που συνδέουν την παράδοση με τη βιωσιμότητα.
Σήμερα, πολλά παλιά κιμονό που χρησιμοποιούνται μόνο σε ειδικές περιστάσεις, όπως γάμοι ή τελετές, βρίσκονται ξεχασμένα στις ντουλάπες. Η Καγκεγιάμα επισημαίνει πως σχεδιαστές και επιχειρηματίες μεταποιούν αυτά τα ρούχα σε σύγχρονα ενδύματα όπως τζάκετ, φορέματα ή παντελόνια και σε αξεσουάρ όπως τσάντες ή κούκλες, δίνοντάς τους μια δεύτερη ζωή.
Έτσι, ένα ένδυμα που θα έμενε «κλειδωμένο» στο παρελθόν γίνεται μέρος της καθημερινής μόδας, με σεβασμό στην ιστορία του, αλλά και με έμφαση στη βιωσιμότητα και στην επαναχρησιμοποίηση.
Κιμονό στη σύγχρονη μόδα
Η τάση να ξαναχρησιμοποιούμε υφάσματα από παλιά κιμονό δεν περιορίζεται μόνο στην Ιαπωνία, αλλά συναντάται και σε άλλες πρωτοβουλίες:
Σύμφωνα με το recyclinginternational.com σε αρκετές εκθέσεις μόδας και pop-up shows στην Ιαπωνία (και στο εξωτερικό), σχεδιαστές έχουν παρουσιάσει ρετρό κιμονό που ανανεώνονται ως μέρος τηςε καθημερινής ένδυσης με πιο ανεπίσημες γραμμές και υφές για σύγχρονη χρήση.
Το nippon.com αναφέρει ότι υπάρχουν επίσης εταιρείες που χρησιμοποίησαν πανέμορφα υφάσματα κιμονό για να φτιάξουν παπούτσια, αξεσουάρ ή άλλα καθημερινά αντικείμενα, εστιάζοντας στην προστιθέμενη αξία και στην αισθητική αντί για τη σπατάλη υλικών.
Σύμφωνα με το web-japan.org η ιαπωνική λέξη mottainai (もったいない) δεν σημαίνει απλώς «τι σπατάλη!», αλλά εκφράζει μια βαθιά πολιτιστική φιλοσοφία που προτρέπει στη σεβαστή χρήση των πόρων και την αποφυγή της σπατάλης.
Η έννοια αυτή, που έχει τις ρίζες της στην παραδοσιακή κουλτούρα και στη βιώσιμη χρήση των αντικειμένων, συνδέει τη φράση όχι μόνο με την επανάχρηση και την ανακύκλωση, αλλά και με την εσωτερική αναγνώριση της αξίας κάθε πράγματος συμπεριλαμβανομένων των ρούχων, των εργαλείων και των υλικών που χρησιμοποιούμε καθημερινά.
Αυτή η φιλοσοφία μάς υπενθυμίζει ότι κάθε αντικείμενο, όσο απλό κι αν είναι, αξίζει να εκτιμηθεί και να αξιοποιηθεί στο μέγιστο δυνατό βαθμό αποφεύγοντας τη σπατάλη και ενδυναμώνοντας μια πιο υπεύθυνη στάση απέναντι στη μόδα, τα υφάσματα και τους πόρους που χρησιμοποιούμε.
Η μετατροπή των παραδοσιακών ρούχων όπως το κιμονό σε σύγχρονα, καθημερινά ρούχα ή αξεσουάρ δείχνει πώς μπορούμε να συνδέσουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά με μια πιο βιώσιμη αντίληψη για τη μόδα. Αυτό όχι μόνο μειώνει τα απόβλητα αλλά και διατηρεί τις ιστορίες και τις τεχνικές που κρύβονται πίσω από κάθε ρούχο ζωντανές για τις επόμενες γενιές.
Με πληροφορίες από abcnews.com ,AP News,recyclinginternational.com, nippon.com και web-japan.org
