Ερευνα δείχνει ότι τα άτομα με που νοσούν από Πάρκινσον φαίνεται να βιώνουν τις μυρωδιές με διαφορετικό τρόπο, ιδιαίτερα όσον αφορά την ικανοποίηση που προκαλούν οι ευχάριστες οσμές, όπως αυτή του λεμονιού.
Η ανακάλυψη αυτή οδήγησε τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι για τα άτομα με τη νόσο «ο κόσμος μυρίζει διαφορετικά», σύμφωνα με άρθρο του newscientist.com. Η κατανόηση αυτής της διαφοράς μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να αναπτύξουν μια λιγότερο ακριβή και μη επεμβατική μέθοδο διάγνωσης της νόσου, καθώς σήμερα η διάγνωση συχνά απαιτεί αρκετά χρόνια και πολλές διαφορετικές εξετάσεις.
Το 75 έως 90% των ασθενών με Πάρκισνον παρουσιάζουν ως βασικό σύμπτωμα την απώλεια της όσφρησης
Η απώλεια της όσφρησης αποτελεί βασικό σύμπτωμα της νόσου, επηρεάζοντας περίπου το 75 έως 90% των ασθενών. Μάλιστα, το σύμπτωμα αυτό συχνά εμφανίζεται πολλά χρόνια – ακόμη και δεκαετίες – πριν από τα χαρακτηριστικά κινητικά συμπτώματα, όπως το τρέμουλο. Ωστόσο, η χρήση της απώλειας της όσφρησης ως διαγνωστικού εργαλείου είναι δύσκολη, επειδή η ικανότητα να μυρίζουμε μειώνεται φυσιολογικά και με τη γήρανση. Για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα, ο ερευνητής Νόαμ Σόμπελ από το Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann και οι συνεργάτες του δοκίμασαν μια διαφορετική προσέγγιση: την αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τις μυρωδιές, όχι μόνο το αν μπορούν να τις ανιχνεύσουν.
Στη μελέτη συμμετείχαν 94 άτομα, κυρίως ηλικίας από τα τέλη των 50 έως τα τέλη των 60 ετών. Από αυτούς, 33 είχαν διαγνωστεί με Parkinson, 33 ήταν υγιείς χωρίς γνωστά προβλήματα υγείας και 28 είχαν προβλήματα όσφρησης που δεν σχετίζονταν με τη νόσο. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τυπικά τεστ για να αξιολογήσουν την ικανότητα των συμμετεχόντων να εντοπίζουν και να αναγνωρίζουν οσμές. Παράλληλα, δημιούργησαν ένα ειδικό τεστ που ονόμασαν «οσφρητικό αντιληπτικό αποτύπωμα».
Στο τεστ αυτό οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν την ένταση και την ευχάριστη ή δυσάρεστη ποιότητα οσμών από τρία βάζα: ένα με έντονη μυρωδιά λεμονιού, ένα με πολύ δυσάρεστη οσμή που θύμιζε περιττώματα και ένα άδειο. Όλα τα τεστ μπορούσαν να εντοπίσουν μείωση στην ικανότητα ανίχνευσης οσμών. Ωστόσο, μόνο το «οσφρητικό αποτύπωμα» (σ.σ. η μοναδική, χαρακτηριστική μυρωδιά που εκπέμπει κάθε άνθρωπος, ζώο ή αντικείμενο, λειτουργώντας ως μια μορφή “οσφρητικής ταυτότητας”) μπορούσε να διακρίνει αν η απώλεια της όσφρησης οφειλόταν στη νόσο Πάρκινσον ή σε άλλους παράγοντες.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ασθενείς με Πάρκισνον αντιλαμβάνονταν τη μυρωδιά λεμονιού εξίσου έντονα με τους υγιείς συμμετέχοντες, αλλά τη θεωρούσαν λιγότερο ευχάριστη. Επιπλέον, η συμπεριφορά τους κατά την εισπνοή των οσμών ήταν διαφορετική: εισέπνεαν ελαφρώς περισσότερο χρόνο όταν εκτίθεντο σε δυσάρεστες μυρωδιές, σε αντίθεση με τα άτομα των άλλων ομάδων.
Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στη μύτη αλλά στον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα σήματα της όσφρησης. Η διαφοροποίηση αυτή ίσως συνδέεται με αλλαγές σε περιοχές του εγκεφάλου που επηρεάζονται νωρίς από τη νόσο. Αν και η μέθοδος φαίνεται πολλά υποσχόμενη, ειδικοί τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί η αξιοπιστία της και να χρησιμοποιηθεί ευρέως στη διάγνωση.
Ο Τσαρλς Γκριρ από την Ιατρική Σχολή του Γιέιλ λέει ότι η προσέγγιση είναι πολλά υποσχόμενη, αλλά απαιτούνται δοκιμές σε μεγαλύτερη ομάδα ανθρώπων. Μπορεί επίσης να χρειαστεί πολύς χρόνος για να επικυρωθεί η προσέγγιση, δεδομένου ότι η απώλεια της όσφρησης μπορεί να συμβεί πολλά χρόνια πριν από την εμφάνιση άλλων συμπτωμάτων της νόσου του Πάρκινσον, όπως επίσης αναφέρει.
Τι επηρεάζει την ικανότητα του ασθενούς να εκτελεί σωστά κινήσεις που άλλοτε αποτελούσαν ρουτίνα
Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Νευρολογικών Διαταραχών και Εγκεφαλικών, η νόσος του Πάρκινσον εκκινεί μια εκφυλιστική και προοδευτική κατάσταση, κατά την οποία ολόκληρα και ζωτικά τμήματα του εγκεφάλου καταστρέφονται και νεκρώνονται. Την μεγαλύτερη ζημιά την υφίστανται οι νευρώνες που παράγουν ντοπαμίνη. Αυτό είναι άλλωστε που επηρεάζει την ικανότητα του ασθενούς να εκτελεί σωστά κινήσεις που άλλοτε αποτελούσαν ρουτίνα.
Ποια είναι τα σημάδια της νόσου του Πάρκινσον, που πρέπει να μας υποψιάσουν
Σύμφωνα με το Ίδρυμα Πάρκινσον, τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Ωστόσο ένα από τα πιο κοινά είναι το τρέμουλο, ιδίως στα χέρια. Αυτό είναι στο 99% των περιπτώσεων το πρώτο σημάδι.
Άλλα προειδοποιητικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
1. Δυσκαμψία στα άκρα
2. Προβλήματα ισορροπίας
3. Αλλαγές στη στάση του σώματος, συνήθως κύρτωμα
4. Επιβράδυνση κινήσεων που κάποτε εκτελούσαμε ταχύτατα
5. Σιελόρροια
Με πληροφορίες από: newscientist.com , ninds.nih.gov , parkinson.org
