Οι ιοί συνήθως θεωρούνται επικίνδυνα παράσιτα που πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα μέσα στα κύτταρα μας, προκαλώντας ασθένειες.
Ωστόσο, δεν ακολουθούν όλοι οι ιοί αυτή την «κλασική» συμπεριφορά. Ορισμένοι, λόγω μεταλλάξεων, παράγουν ελαττωματικά σωματίδια που δεν μπορούν να αναπαραχθούν από μόνοι τους. Σ’ αυτούς τους ιούς αναφέρεται σε άρθρο του το newscientist.com.
Αυτοί οι «απατεώνες» ιοί, αντί να προκαλούν μόνο βλάβη, φαίνεται ότι μπορούν να περιορίζουν τη σοβαρότητα των λοιμώξεων και να επηρεάζουν την πορεία της νόσου μια ανακάλυψη που ανοίγει νέους δρόμους για την κατανόηση και την αντιμετώπιση ιογενών λοιμώξεων.
Αυτά τα σωματίδια, γνωστά ως defective interfering particles (DIPs), φαίνεται ότι δεν είναι σπάνια ακόμα και σε φυσικές λοιμώξεις της γρίπης μπορεί να αποτελούν σημαντικό μέρος του ιογενή πληθυσμού και να επηρεάζουν την πορεία της νόσου (pmc).
Τι είναι τα DIPs και πώς λειτουργούν
Σύμφωνα με την έρευνα (Defective Interfering Particles of Influenza Virus and Their Characteristics, Impacts, and Use in Vaccines and Antiviral Strategies: A Systematic Review) που έχει δημοσιευθεί στον επιστημονικό ιστότοπο pmc, κατά τη διάρκεια της αντιγραφής ενός RNA ιού, το μηχανικό σύστημα του ιού μπορεί να κάνει λάθη που οδηγούν σε ελλιπή ή κοντές αλληλουχίες RNA.
Αυτές αποτυπώνονται σε σωματίδια που μοιάζουν με ιούς, αλλά έχουν χάσει κρίσιμα τμήματα του γονιδιώματος τους και έτσι δεν μπορούν να αναπαραχθούν χωρίς τη βοήθεια ενός πλήρους «φυσιολογικού» ιού που μολύνει το ίδιο κύτταρο.
Αυτά τα σωματίδια λειτουργούν όπως «εσωτερικοί ανταγωνιστές»: επειδή έχουν μικρότερο γενετικό υλικό, αναπαράγονται γρηγορότερα μέσα στο μολυσμένο κύτταρο και “κλέβουν” πόρους από τον φυσιολογικό ιό. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να περιορίζεται η παραγωγή πλήρως λειτουργικών ιών, γεγονός που ενδέχεται να επιβραδύνει ή να μειώσει τη σοβαρότητα της λοίμωξης.
Παρατηρήσεις σε λοιμώξεις γρίπης
Αν και τα ελαττωματικά σωματίδια έχουν παρατηρηθεί από τη δεκαετία του 1950 στον ιό της γρίπης, πρόσφατες γενετικές αναλύσεις δείχνουν ότι σε έως και το 1/3 των φυσικών περιπτώσεων λοίμωξης από τη γρίπη, τα DIPs μπορεί να κυριαρχούν σε ποσότητα έναντι των κανονικών ιών, και αυτό πιθανόν περιορίζει τη βλάβη που προκαλεί η λοίμωξη στον ξενιστή.
Πώς επηρεάζουν το ανοσοποιητικό
Ορισμένα ελαττωματικά σωματίδια φαίνεται ότι ενισχύουν την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού, διεγείροντας την παραγωγή ιντερφερονών ουσιών που ειδοποιούν τα κύτταρα να αντισταθούν σε ιογενή εισβολή. Αυτή η διαδικασία υποδηλώνει ότι τα DIPs δεν είναι απλώς «παράσιτα» αλλά μπορεί να έχουν ρυθμιστικό ρόλο στην έκβαση της νόσου.
Πιθανές θεραπευτικές εφαρμογές
Όπως σημειώνεται σε άρθρο στο επιστημονικό περιοδικό frontiersin.org λόγω της ικανότητάς τους να μειώνουν την παραγωγή ενεργών ιών και να ενεργοποιούν την άμυνα του ξενιστή, οι επιστήμονες εξετάζουν τα DIPs ως υποψήφιους αντιιικούς παράγοντες. Υπάρχουν ερευνητικές προσπάθειες που προτείνουν ότι τέτοια σωματίδια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν είτε για να προλαμβάνουν είτε να ελαττώνουν την έκταση ιογενών λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένων των ιών της γρίπης και άλλων αναπνευστικών ιών.
Στο nature.com αναφέρεται ότι πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως οι ίδιοι μηχανισμοί που εκμεταλλεύονται τα ελαττωματικά σωματίδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη σχεδίαση νέων εμβολίων ή αντιιικών στρατηγικών που μπορεί να προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία ή θεραπεία.
Με πληροφορίες από pmc,frontiersin.org, nature.com και newscientist.com
