Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει όλο και πιο βαθιά στην καθημερινότητά μας, πολλοί από εμάς αναρωτιόμαστε: Πώς πρέπει τελικά να της μιλάμε; Χρειάζεται να λέμε «παρακαλώ» και «ευχαριστώ»; Έχει σημασία ο τόνος, η ευγένεια ή η διατύπωση; Ή μήπως όλα αυτά είναι απλώς ανθρώπινες συνήθειες που μεταφέρουμε σε έναν ψηφιακό κόσμο;
Η αλήθεια είναι πως δεν υπάρχουν ξεκάθαροι «κανόνες συμπεριφοράς» απέναντι στην AI. Άλλοι επιλέγουν σύντομες και κοφτές εντολές, ενώ άλλοι απευθύνονται στα συστήματα σαν να συνομιλούν με άνθρωπο. Η επιστημονική έρευνα, ωστόσο, αρχίζει να εξετάζει αν και κατά πόσο ο τρόπος που διατυπώνουμε τα αιτήματά μας επηρεάζει πραγματικά τις απαντήσεις που λαμβάνουμε.
Όπως αναφέρεται σε άρθρο στο bbc.com, οι χρήστες δοκιμάζουν κάθε είδους παράξενες τεχνικές για να πάρουν καλύτερες απαντήσεις από τα chatbots. Σε μια μελέτη του 2024, ερευνητές δοκίμασαν αν η «θετική σκέψη» βελτιώνει την απόδοση της Τεχνητής Νοημοσύνης: αποκάλεσαν τα μοντέλα «έξυπνα», τα ενθάρρυναν να σκεφτούν προσεκτικά, ακόμη και έκλειναν τις ερωτήσεις με φράσεις όπως «Θα έχει πλάκα!».
Το αποτέλεσμα; Καμία σταθερή βελτίωση.
Ωστόσο, μια τεχνική ξεχώρισε: όταν ζητήθηκε από την AI να «φανταστεί» ότι βρίσκεται στο Star Trek, οι επιδόσεις της σε απλά μαθηματικά βελτιώθηκαν. Η έρευνα συνυπογράφηκε από τον Ρικ Μπάτλ (Rick Battle), μηχανικό μηχανικής μάθησης της Broadcom.
Όρισμένες έρευνες δείχνουν ότι η ευγένεια μπορεί να βελτιώσει τη συνολική εμπειρία και να οδηγήσει σε πιο «ανθρώπινες» απαντήσεις, αλλά χωρίς να αυξάνει απαραίτητα την αντικειμενική ακρίβεια. Σε μερικές δοκιμές, οι ευγενικές διατυπώσεις παρήγαγαν περισσότερες λεπτομέρειες και μεγαλύτερη πρόθεση συνεργασίας από τα μοντέλα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πραγματικά βελτιώνουν τον πυρήνα της απάντησης.
Σε άρθρο στο techbooky.com επίσης αναφέρεται πώς η ευγένεια δεν έχει άμεση, τεχνική βελτίωση στην ακρίβεια ή στην απόδοση ενός μοντέλου, αφού τα LLMs είναι σχεδιασμένα να επεξεργάζονται περιεχόμενο όχι κοινωνικά σήματα με τον τρόπο που το κάνουν οι άνθρωποι. Αυτό σημαίνει ότι η ευγένεια δεν είναι εγγύηση για καλύτερα αποτελέσματα, αν και μπορεί να επηρεάσει την «αίσθηση» του διαλόγου.
Πώς να μιλάμε σωστά σε ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης
Συμφωνα με ενημερωτικό άρθρο για οδηγίες χρήσης του εργαλείου ΑΙ chatgpt help.openai.com
Ζητάμε πολλαπλές απαντήσεις
Αντί να περιμένουμε μία απάντηση, ζητάμε π.χ. 3–5 επιλογές. Αυτό μας δίνει περισσότερες ιδέες για να συγκρίνουμε και να επιλέξουμε την καλύτερη λύση.
Δίνουμε παραδείγματα
Εάν θέλουμε μια συγκεκριμένη «φωνή» ή στυλ (π.χ. για ένα email), δείχνουμε στο chatbot παραδείγματα κειμένων που έχουμε ήδη γράψει.
Κάνουμε τη διαδικασία διαδραστική
Μπορούμε να ζητήσουμε από το σύστημα να μας κάνει ερωτήσεις μία-μία ώστε να συλλέξει τις πληροφορίες που χρειάζεται πριν γράψει το τελικό κείμενο.
Προσοχή στην ανάθεση ρόλων
Το να ζητάμε από την AI να «παίξει» έναν ειδικό μπορεί να φαίνεται χρήσιμο, αλλά σε ερωτήματα με μια μοναδική σωστή απάντηση αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λάθη ή «ψευδείς βεβαιότητες» («hallucinations»). Από την άλλη, σε πιο ανοικτά tasks (όπως brainstorming ή συμβουλές συνέντευξης), η τεχνική αυτή μπορεί να βοηθήσει.
Μένουμε ουδέτεροι όταν συγκρίνουμε επιλογές
Όταν ζητάμε σύγκριση π.χ. «Αυτοκίνητο Α ή Β;», δεν πρέπει να υπονοούμε την προτίμησή μας μέσα στην ερώτηση έτσι όχι μόνο δέχεται καλύτερη απάντηση.
Η στάση των χρηστών απέναντι στην AI
Όπως αναφέρει το trendozz.comsurvey πολλές πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι περίπου 70% των ανθρώπων χρησιμοποιούν ευγενική γλώσσα όταν συνομιλούν με chatbots, κάτι που μπορεί να αποτυπώνει περισσότερο την ανθρώπινη τάση να «ανθρωποποιούμε» τις μηχανές παρά μια στρατηγική για καλύτερη απόδοση.
Σύμφωνα με άλλη έρευνα του Pew Research Center (2019), πάνω από το 50% των Αμερικανών λέει «please» στις έξυπνες συσκευές του.
Ενώ το 2025, έρευνα του εκδοτικού ομίλου Future έδειξε ότι το 70% των χρηστών είναι ευγενικοί με την AI και 12% το κάνουν «σε περίπτωση εξέγερσης ρομπότ».
Τελικά, το «σωστός τρόπος» για να μιλάμε σε ένα chatbot δεν αφορά τόσο την ευγένεια όσο τη σαφήνεια, τη δομή και την πρόθεση. Όσο πιο καθαρά διατυπώνουμε αυτό που θέλουμε δίνοντας πλαίσιο, παραδείγματα και συγκεκριμένες οδηγίες τόσο πιο χρήσιμη και στοχευμένη θα είναι η απάντηση που θα λάβουμε. Η AI δεν σκέφτεται όπως ένας άνθρωπος, αλλά ανταποκρίνεται στα μοτίβα της γλώσσας που της δίνουμε. Άρα, η ποιότητα της απάντησης ξεκινά από την ποιότητα της ερώτησης.
Με πληροφορίες από bbc.com, techbooky.com, help.openai.com, trendozz.comsurvey
