Την ανακάλυψη ενός φαρμάκου που φαίνεται να δρα ενάντια σε πολλά διαφορετικά είδη ιών, κάτι που μέχρι σήμερα θεωρείται πολύ σπάνιο εξετάζει σε άρθρο του το newscientist.com. Σύμφωνα με αυτό, οι επιστήμονες διαπίστωσαν σε εργαστηριακές μελέτες ότι το συγκεκριμένο φάρμακο μπορεί να αναστείλει τη δράση διαφόρων κοινών ιών, όπως οι κορωνοϊοί, ο ιός της γρίπης, ο RSV, ο νοροϊός και οι ιοί της ηπατίτιδας. Αυτή η εξέλιξη δημιουργεί ελπίδες ότι στο μέλλον θα μπορούσε να υπάρχει ένα χάπι που θα λαμβάνεται εύκολα στο σπίτι, είτε για να μειώνει τα συμπτώματα είτε για να περιορίζει τη μόλυνση, ιδιαίτερα σε περίπτωση νέας πανδημίας. Το φάρμακο θα δοκιμαστεί σε κλινική δοκιμή τον επόμενο χρόνο.
Σύμφωνα με τον Ντάνιελ Χέιντερς, συνιδρυτή της εταιρείας που αναπτύσσει το φάρμακο, πρόκειται πιθανότατα για το πρώτο φάρμακο που δείχνει αποτελεσματικότητα σε τόσο πολλές διαφορετικές οικογένειες ιών. Αν εγκριθεί, θα μπορούσε να χρησιμοποιείται από ανθρώπους που έχουν συμπτώματα τύπου γρίπης, χωρίς να γνωρίζουν ακριβώς ποιος ιός τους έχει προσβάλει, προσφέροντας έτσι μια γενική θεραπευτική λύση.
Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι το φάρμακο αυτό δεν είναι εντελώς καινούργιο. Αρχικά είχε δημιουργηθεί ως θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού με την ονομασία ERA-923, αλλά εγκαταλείφθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 επειδή δεν έδειξε σημαντικά αποτελέσματα στις κλινικές δοκιμές. Χρόνια αργότερα, μια πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυξε η ίδια ομάδα επιστημόνων ανέλυσε ξανά τα δεδομένα και διαπίστωσε ότι το φάρμακο μπορεί να έχει εντελώς διαφορετική χρήση: να εμποδίζει την αναπαραγωγή ιών.
Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε για να εντοπίσει φάρμακα που μπορούν να μπλοκάρουν ένα ένζυμο που χρησιμοποιούν πολλοί ιοί για να αντιγράφουν το γενετικό τους υλικό. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε ένα συγκεκριμένο τμήμα αυτού του ενζύμου, το οποίο είναι κοινό σε πολλούς διαφορετικούς ιούς. Στόχος τους ήταν να βρουν ένα «αδύναμο σημείο» των ιών, ώστε ένα μόνο φάρμακο να μπορεί να αντιμετωπίσει πολλές ασθένειες.
Αναλύοντας παλιά επιστημονικά άρθρα και πατέντες, η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε το ERA-923 ως πιθανό υποψήφιο. Στη συνέχεια, οι ερευνητές δοκίμασαν το φάρμακο στο εργαστήριο, όπου και το μετονόμασαν σε MDL-001. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι πράγματι μπορεί να περιορίσει την ανάπτυξη πολλών διαφορετικών ιών σε κύτταρα που είχαν μολυνθεί.
Επιπλέον, δοκιμές σε πειραματόζωα έδειξαν ότι το φάρμακο μπορεί να βοηθήσει και σε πραγματικές συνθήκες μόλυνσης. Σε ποντίκια με COVID-19, μείωσε την ποσότητα του ιού στους πνεύμονες και βελτίωσε την κατάσταση της υγείας τους. Παρόμοια αποτελέσματα παρατηρήθηκαν και σε ποντίκια με ηπατίτιδα.
Ο Haders θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κλινικής Μικροβιολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων στο Μόναχο της Γερμανίας, στα μέσα Απριλίου. Συγκεκριμένα, το Συνέδριο θα διεξαχθεί στο Εκθεσιακό και Συνεδριακό Κέντρο Messe Munich από τις 17 ω τις 21 Απριλίου.
Παρά τα ενθαρρυντικά αυτά αποτελέσματα, ορισμένοι επιστήμονες εκφράζουν επιφυλάξεις. Μεταξύ αυτών ο Πήτερ Γουάιτ και ο Ντάνιελ Ράούλε από Πανεπιστημιακά και Ερευνητικά Ιδρύματα της Αυστραλίας. Υπάρχει η άποψη ότι παρόμοια φάρμακα στο παρελθόν δεν είχαν την ίδια ευρεία δράση και ότι πολλά αντιιικά που φαίνονται αποτελεσματικά στο εργαστήριο δεν αποδίδουν το ίδιο καλά σε ανθρώπους. Η εταιρεία, ωστόσο, υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο φάρμακο λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο, κάτι που ίσως εξηγεί την ευρύτερη αποτελεσματικότητά του.
Το επόμενο βήμα είναι οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα. Αρχικά, θα εξεταστεί η ασφάλεια του φαρμάκου, αν και προηγούμενες δοκιμές για τον καρκίνο είχαν δείξει ότι έχει ελάχιστες παρενέργειες.
Σήμερα, οι ιογενείς λοιμώξεις αποτελούν σημαντικό πρόβλημα, καθώς επηρεάζουν την καθημερινότητα και την εργασία των ανθρώπων. Ένα φάρμακο που θα μπορούσε να αντιμετωπίζει πολλούς διαφορετικούς ιούς γρήγορα και εύκολα στο σπίτι θα ήταν μια πολύ σημαντική εξέλιξη. Επιπλέον, θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο και σε μελλοντικές πανδημίες, προσφέροντας ένα άμεσο μέσο αντιμετώπισης νέων ιών.
Με πληροφορίες από: newscientist.com , escmid.org
