Σημαντικές αιχμές για τον ρόλο των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο, αλλά και για τη γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο, διατυπώνει ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της κυπριακής Βουλής και πρώην πρόεδρος της ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος. Σε συνέντευξή του στην HuffPost και τον Τέρενς Κουίκ, μιλά για την αυξημένη στρατιωτική κινητικότητα γύρω από το νησί, θέτει ερωτήματα για πιθανή αποθήκευση πυρηνικών στο Ακρωτήρι και επιμένει ότι η Ελλάδα πρέπει να έχει ισχυρή και μόνιμη στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο.
Η παρουσία ευρωπαϊκών πολεμικών πλοίων γύρω από την Κύπρο τις τελευταίες ημέρες προκαλεί ερωτήματα και πολιτικές αναγνώσεις. Για τον Μαρίνο Σιζόπουλο, η αυξημένη στρατιωτική κινητικότητα συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη των βρετανικών βάσεων στο νησί.
Όπως σημειώνει, εάν δεν υπήρχαν οι βάσεις στο Ακρωτήρι, «δεν θα υπήρχε λόγος να ζώνεται η Κύπρος από πολεμικά πλοία ευρωπαϊκών χωρών».
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κίνδυνος που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η Κύπρος σχετίζεται με τη χρήση των βάσεων, οι οποίες – όπως λέει – αξιοποιούνται και από αμερικανικές δυνάμεις. Αυτός, εκτιμά, μπορεί να είναι και ο λόγος για τον οποίο εκτοξεύθηκαν απειλές ή επιθέσεις προς την περιοχή του Ακρωτηρίου.
Την ίδια ώρα εκφράζει απορία για την ταχύτητα με την οποία ευρωπαϊκές χώρες – όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ισπανία – έστειλαν πολεμικά πλοία στην περιοχή.
«Κατανοώ πλήρως γιατί η Ελλάδα έστειλε φρεγάτες και F-16. Δεν μπορώ όμως να καταλάβω γιατί άλλες ευρωπαϊκές χώρες κινήθηκαν τόσο γρήγορα προς αυτή την κατεύθυνση», σημειώνει.
Οι σκιές για πυρηνικά στο Ακρωτήρι
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά του σε επαναλαμβανόμενες πληροφορίες εδώ και χρόνια για πιθανή αποθήκευση πυρηνικών όπλων στις βρετανικές βάσεις.
«Εύχομαι και ελπίζω να μην ευσταθεί ότι ενδεχομένως αποθηκεύονται πυρηνικά όπλα στη βάση του Ακρωτηρίου», λέει, προσθέτοντας ότι γνωρίζει σχετικές πληροφορίες εδώ και περίπου 20 χρόνια.
«Δεν είναι κυρίαρχες βάσεις»
Ο Μαρίνος Σιζόπουλος αμφισβητεί επίσης τον όρο «κυρίαρχες βρετανικές βάσεις», ο οποίος χρησιμοποιείται συχνά στη διεθνή συζήτηση. Όπως υποστηρίζει, πρόκειται για εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας που παραχωρήθηκαν στη Μεγάλη Βρετανία μέσω των συμφωνιών Ζυρίχης – Λονδίνου το 1959 για την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, οι Βρετανοί είχαν υποχρέωση να καταβάλλουν ετήσιο ενοίκιο για τη χρήση των περιοχών αυτών. Η καταβολή αυτή, όπως λέει, σταμάτησε μετά το 1963, όταν ξέσπασαν οι διακοινοτικές συγκρούσεις.
«Αν ήταν κυρίαρχες βάσεις, γιατί να καταβάλλουν ενοίκιο;» διερωτάται.
Ταυτόχρονα εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο τηρούνται στην πράξη οι πρόνοιες των συμφωνιών που περιορίζουν τη χρήση των βάσεων μόνο για αμυντικούς σκοπούς.
Η ανάγκη ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας
Στην ανάλυσή του για την ασφάλεια της Κύπρου, ο πρόεδρος της Επιτροπής Άμυνας της κυπριακής Βουλής δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της Ελλάδας.
Χαιρετίζει την πρόσφατη αποστολή ελληνικών φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα απέδειξε πως «η Κύπρος δεν κείται μακράν».
Ωστόσο θεωρεί ότι αυτή η παρουσία πρέπει να γίνει μόνιμη και ακόμη ισχυρότερη.
«Δεν είναι δυνατόν η μία εγγυήτρια δύναμη να έχει 35.000 στρατιώτες στην Κύπρο και να κατέχει το 37% του νησιού, η δεύτερη να χρησιμοποιεί τις βάσεις της εκτός πλαισίου και η τρίτη, που εγγυάται την ασφάλεια του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού, να έχει σχεδόν μηδαμινή παρουσία», σημειώνει.
Για τον ίδιο, μια ισχυρή ελληνική στρατιωτική δύναμη στο νησί θα είχε διπλό αποτέλεσμα: θα ενίσχυε την άμυνα της Κύπρου και ταυτόχρονα θα αναβάθμιζε τον γεωστρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το βιβλίο για την «προδοσία της Κύπρου»
Ο Μαρίνος Σιζόπουλος συνδέει τις σημερινές γεωπολιτικές εξελίξεις και με το νέο βιβλίο του για τα γεγονότα που οδήγησαν στην τραγωδία του 1974.
Όπως εξηγεί, στο έργο του παρουσιάζει έγγραφα και στοιχεία που αναδεικνύουν τους γεωστρατηγικούς στόχους της Τουρκίας ήδη από τη δεκαετία του 1950.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Άγκυρα επιδίωκε την επανάκτηση της Κύπρου ώστε να αποκτήσει κυρίαρχο ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή.
Στην παρουσίαση του βιβλίου του, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα στις 30 Μαρτίου στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ και αργότερα στην Κύπρο, θα παρουσιαστεί – όπως λέει – και σημαντικός αριθμός εγγράφων που δημοσιοποιούνται για πρώτη φορά.
Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη σε βίντεο.
