Με μια σπάνια σύμπτωση, επιστήμονες κατέγραψαν έναν κομήτη μόλις λίγες ημέρες αφότου διαλύθηκε σε τέσσερα τμήματα, προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία μελέτης των πρώτων στιγμών μετά τη διάσπαση.
Ο Τζον Νούναν από το Auburn University και η ομάδα του είχαν αρχικά προγραμματίσει να παρατηρήσουν έναν διαφορετικό κομήτη με το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble. Ωστόσο, τεχνικοί περιορισμοί δεν επέτρεψαν την αλλαγή κατεύθυνσης εγκαίρως, οδηγώντας τους σε έναν νέο στόχο: τον κομήτη C/2025 K1 (ATLAS)*. Όταν τελικά τον παρατήρησαν, αντί για έναν ενιαίο πυρήνα, αντίκρισαν τέσσερα ξεχωριστά θραύσματα.
«Έχουμε δει ξανά κομήτες να διαλύονται, όμως αυτός δεν ήταν γνωστό ότι είχε σπάσει όταν τον εξετάσαμε», σημειώνει ο Νούναν, υπογραμμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο της τύχης.
Χάρη στην εξαιρετικά υψηλή ανάλυση των εικόνων, οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι η διάσπαση ξεκίνησε περίπου μία εβδομάδα πριν από την παρατήρηση. Οι κομήτες αποτελούνται από αρχέγονο πάγο, κατάλοιπο της δημιουργίας του ηλιακού συστήματος, όμως η επιφάνειά τους αλλοιώνεται με την πάροδο του χρόνου από την ακτινοβολία.
Η διάσπαση επιτρέπει την πρόσβαση σε αυτά τα «παρθένα» υλικά. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις προσδοκίες, ο κομήτης δεν φωτίστηκε άμεσα: χρειάστηκαν περίπου δύο ημέρες για να εμφανιστεί αύξηση στη φωτεινότητα, κάτι που συνήθως συνδέεται με την εξάχνωση πάγου.
Το φαινόμενο αυτό παραμένει ανεξήγητο προς το παρόν, με τους ερευνητές να συνεχίζουν την ανάλυση των δεδομένων. Τα επόμενα ευρήματα αναμένεται να ρίξουν φως τόσο στη σύσταση του κομήτη όσο και στις συνθήκες που επικρατούσαν στα πρώτα στάδια του ηλιακού συστήματος.
*Ο κομήτης C/2025 K1 (ATLAS) είναι ένας μη περιοδικός κομήτης από το νέφος του Oort, που ανακαλύφθηκε τον Μάιο του 2025. Πλησίασε τον Ήλιο (περιήλιο) στις 8 Οκτωβρίου 2025 σε απόσταση 0,33 AU. Αν και επέζησε της πρώτης επαφής, διασπάστηκε σε πολλαπλά θραύσματα τον Νοέμβριο του 2025, γεγονός που καταγράφηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble.
Βασικά Στοιχεία & Ανακαλύψεις:
Ανακάλυψη: Εντοπίστηκε από το σύστημα Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System (ATLAS).
Διάσπαση: Στις αρχές Νοεμβρίου 2025, ο πυρήνας άρχισε να διασπάται σε τουλάχιστον 3-4 κύρια κομμάτια (θραύσματα A, B, C, D) λόγω της θερμότητας και της βαρύτητας του Ήλι, σύμφωνα με Gemini North και Hubble.
Φωτεινότητα: Μετά το περιήλιο, ο κομήτης εμφάνισε μέγεθος ~9, ορατός με τηλεσκόπιο ή κιάλια, παρουσιάζοντας μια ασυνήθιστη “χρυσή” λάμψη που υποδηλώνει χαμηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα.
Τροχιά: Πρόκειται για έναν δυναμικά νέο κομήτη που κατευθύνεται εκτός ηλιακού συστήματος, με τα περισσότερα θραύσματα να αναμένεται να αποβληθούν, όπως αναφέρει η Wikipedia.
Με πληροφορίες από το New Scientist και NASA
