Για πολλά χρόνια πίστευα ότι το χειρότερο πράγμα που μπορούσε να συμβεί σε έναν άνθρωπο είναι να αποτύχει. Να δοκιμάσει κάτι και να μην τα καταφέρει. Να εκτεθεί. Να πέσει.
Ίσως γιατί έτσι μεγαλώσαμε οι περισσότεροι. Με μια προτροπή να προσέχουμε, να μην κάνουμε λάθη, να μην ρισκάρουμε υπερβολικά. Να κρατάμε τις ισορροπίες.
Και κάπου εκεί αρχίζεις να χτίζεις μια ζωή αρκετά προσεκτικά. Σταθερά βήματα, λογικές αποφάσεις, επιλογές που δεν ταράζουν πολύ τα νερά.
Μέχρι που περνούν τα χρόνια.
Και σιγά – σιγά καταλαβαίνεις κάτι που δεν σου είπε ποτέ κανείς. Η αποτυχία, ίσως τελικά δεν είναι το πιο επικίνδυνο πράγμα. Υπάρχει κάτι πιο επικίνδυνο.
Η μετριότητα.
Όχι εκείνη που προκύπτει επειδή δοκίμασες κάτι δύσκολο και δεν πέτυχε. Αυτή είναι μέρος της ζωής. Μιλάω για την μετριότητα που εγκαθίσταται όταν σταματάς να προσπαθείς. Εμφανίζεται με μικρές φράσεις που ακούγονται απολύτως λογικές:
“Καλά είμαι κι έτσι”
“Δεν αξίζει τον κόπο”
“Ας μη ρισκάρω τώρα”.
Μικρές προτάσεις. Σχεδόν αθώες. Κι όμως, συχνά πίσω από αυτές τις λέξεις κρύβεται μια παραίτηση.
Θυμάμαι μια φίλη που μου έλεγε για χρόνια ότι ήθελε να ξεκινήσει κάτι δικό της. Μια ιδέα που κουβαλούσε μέσα της καιρό. Την είχε σκεφτεί, την είχε σχεδιάσει στο μυαλό της, την είχε μοιραστεί με φίλους.
Κάθε φορά όμως που πλησίαζε η στιγμή να κάνει το πρώτο βήμα έλεγε την ίδια φράση. “Τώρα δεν είναι η κατάλληλη στιγμή. Λίγο αργότερα”. Το “λίγο αργότερα” έγινε χρόνος. Ο χρόνος έγινε χρόνια. Και κάποια στιγμή η ιδέα έμεινε απλώς μια ιστορία που έλεγε που και που: “Ξέρεις, κάποτε σκεφτόμουν να …”. Δεν απέτυχε ποτέ. Απλώς δεν δοκίμασε.
Αυτό είναι μια μορφή μετριότητας με την έννοια ότι σε κρατά σε μια ασφαλή ζώνη όπου τίποτα δεν πάει πραγματικά στραβά… αλλά τίποτα δεν μεγαλώνει, δεν δημιουργείται.
Κάποτε φοβόμουν πολύ την αποτυχία. Σήμερα φοβάμαι κάτι άλλο. Φοβάμαι να φτάσω σε μια ηλικία όπου θα κοιτάξω πίσω και θα δω ότι έζησα προσεκτικά. Πολύ προσεκτικά. Σαν να περπατούσα συνεχώς σε ένα διάδρομο ασφαλείας.
Η αποτυχία, για να λέμε την αλήθεια, πονάει. Σε εκθέτει. Σε ταρακουνά. Κάποιες φορές σου τσαλακώνει τον εγωϊσμό. Έχει όμως ένα παράξενο πλεονέκτημα.
Σε ξυπνάει.
Σε αναγκάζει να δεις τι λειτούργησε και τι όχι. Σε κάνει να ενεργοποιηθείς. Να μην εγκαταλείψεις. Η μετριότητα κάνει το αντίθετο. Δεν σε πονάει. Σε αναισθητοποιεί λίγο – λίγο, σαν ένα ήπιο αναισθητικό που δρα αργά. Και περνούν τα χρόνια μέσα σε μια ζωή που λειτουργεί… αλλά δεν έχει φλόγα, δεν έχει επιθυμία, δεν έχει όνειρα. Κάπου στη μέση της ζωής αρχίζει να γίνεται πιο καθαρό. Ο χρόνος δεν είναι πια μια αόριστη έννοια. Δεν είναι κάτι που θεωρείς αυτονόητο ότι υπάρχει μπροστά σου σε άπειρη ποσότητα.
Τον νιώθεις.
Και τότε αλλάζει η ερώτηση. Για πολλά χρόνια η ερώτηση ήταν μία. “Κι αν αποτύχω;” Με το πέρασμα του χρόνου όμως εμφανίζεται μια άλλη, πιο απλή αλλά πολύ πιο δύσκολη. “Κι αν δεν προσπαθήσω ποτέ;” Η αποτυχία θα σε πονέσει, δεν υπάρχει αμφιβολία. Η μετριότητα όμως θα κάνει κάτι χερότερο. Θα σε συντηρεί.
Κι όσο περνούν τα χρόνια το καταλαβαίνω όλο και περισσότερο.
Δεν έφτασα μέχρι εδώ για να ζήσω μια ζωή απλώς ασφαλή.
Έφτασα μέχρι εδώ για να ζήσω μια ζωή που αξίζει τον κόπο.
