Του Γιώργου Δασκαλάκη – Ελεύθερος επαγγελματίας – αρθρογράφος
*
Η συζήτηση γύρω από το Ιράν έχει για χρόνια παγιδευτεί σε μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση: ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της σταθερότητας. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει το αντίθετο. Όσο η διεθνής κοινότητα διστάζει, τόσο το Ιράν πλησιάζει σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή. Την απόκτηση πυρηνικών όπλων, σε συνδυασμό με ολοένα και πιο εξελιγμένα πυραυλικά και μη επανδρωμένα συστήματα.
Μπορεί να μην συμφωνεί κανείς με το ύφος ή τις μεθόδους του Ντόναλντ Τραμπ, όμως η βασική του διαπίστωση δύσκολα αμφισβητείται: αν περιμένεις μέχρι ο αντίπαλος να γίνει ανεξέλεγκτος, τότε έχεις ήδη χάσει το παιχνίδι. Ένα πυρηνικό Ιράν δεν θα ήταν απλώς μια ακόμα ισχυρή χώρα. Θα ήταν ένας καταλύτης αποσταθεροποίησης για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, πυροδοτώντας έναν αγώνα εξοπλισμών που κανείς δεν θα μπορούσε να ελέγξει.
Το επιχείρημα ότι η αποτροπή θα λειτουργούσε, όπως στον Ψυχρό Πόλεμο, είναι μάλλον αφελές. Η περιοχή δεν έχει ούτε τη θεσμική σταθερότητα ούτε τις ισορροπίες εκείνης της εποχής. Αντίθετα, χαρακτηρίζεται από συγκρούσεις μέσω αντιπροσώπων, ιδεολογικές εντάσεις και εύθραυστες κρατικές δομές.
Από αυτή την οπτική, η έγκαιρη πίεση, ακόμη και η στρατιωτική, δεν είναι επιλογή πολέμου, αλλά επιλογή αποτροπής ενός πολύ μεγαλύτερου πολέμου στο μέλλον.
Το δεύτερο κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορεί κανείς να “σταματήσει στη μέση”. Η απάντηση είναι ότι αυτό συχνά αποτελεί τη χειρότερη δυνατή επιλογή. Αν το Ιράν διατηρήσει την ικανότητα να επηρεάζει ή να ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ, τότε η παγκόσμια οικονομία θα παραμείνει όμηρος μιας μόνιμης απειλής. Η ημιτελής σύγκρουση δεν οδηγεί σε ειρήνη. Οδηγεί σε μια παρατεταμένη κρίση.
Η φράση “να τελειώσει η δουλειά” ακούγεται σκληρή, αλλά αντανακλά ένα διαχρονικό δίδαγμα της ιστορίας: οι μισές λύσεις δημιουργούν διπλά προβλήματα. Αν η διεθνής κοινότητα κρίνει ότι η πυρηνική μετάβαση του Ιράν είναι απαράδεκτη, τότε η στρατηγική πρέπει να είναι συνεπής μέχρι τέλους.
Δυστυχώς ή ευτυχώς, σε ορισμένες περιπτώσεις, η καθυστέρηση δεν είναι ένδειξη σύνεσης, είναι απλώς ο προάγγελος μιας πολύ μεγαλύτερης κρίσης.
