της Ιωάννας Λιούτα*
Ένα νέο, εφιαλτικό κύμα ανατιμήσεων στα βασικά είδη διατροφής σαρώνει τον πλανήτη, απειλώντας εκατομμύρια νοικοκυριά. Την ώρα που οι διεθνείς αγορές παίρνουν «φωτιά» και ο Δείκτης Τιμών Τροφίμων του FAO εκτινάσσεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών, οι πολίτες καλούνται για άλλη μια φορά να πληρώσουν το μάρμαρο μιας ανεξέλεγκτης παγκόσμιας κρίσης.
.Από την αρχή του έτους, η τιμή του σιταριού εκτοξεύτηκε πάνω από 30%, ενώ το ρύζι σημειώνει αλματώδεις αυξήσεις στις κύριες αγορές της Ασίας. Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις στη Μαύρη και την Ερυθρά Θάλασσα, η εκτόξευση των ναύλων έως και 50%, το αυξημένο κόστος καυσίμων και λιπασμάτων, αλλά και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, συνθέτουν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ αισχροκέρδειας και δομικής ασταθούς παραγωγής. Οι αυξήσεις στα ράφια παγκοσμίως είναι μεγάλες.
Αίγυπτος: +25% στο μη επιδοτούμενο ψωμί από τον Ιούλιο.
ΗΑΕ: +40% στο μαγειρικό λάδι.
Ινδία: +10% σε ζάχαρη, κρεμμύδια και όσπρια μέσα σε έναν μήνα.
Ινδονησία: Τιμές-ρεκόρ στο ρύζι λόγω ανησυχιών για τις βροχοπτώσεις.
Παγκόσμια Τράπεζα: Σε 1 στις 5 χώρες, οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται ταχύτερα από τον γενικό πληθωρισμό.
Στα ράφια των σούπερ μάρκετ, οι αυξήσεις αυτές μεταφράζονται σε καθημερινό γολγοθά. Όταν το ψωμί, το λάδι, η ζάχαρη και τα βασικά αγαθά ακριβαίνουν με διψήφια ποσοστά διεθνώς, είναι προφανές ότι τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα οδηγούνται με μαθηματική ακρίβεια σε βίαιη φτωχοποίηση.
Το πιο ανησυχητικό, όμως, είναι οι προειδοποιήσεις των αναλυτών ότι τα χειρότερα δεν έχουν έρθει ακόμη. Με τα αποθέματα τροφίμων να έχουν εξαντληθεί και τις βιομηχανίες να ανανεώνουν τα συμβόλαια προμήθειας πρώτων υλών σε τιμές σοκ, ο λογαριασμός για τα νοικοκυριά θα συνεχίσει να αυξάνεται δραματικά.
Και ποια είναι η αντίδραση απέναντι σε αυτή τη διαφαινόμενη λαίλαπα; Για άλλη μια φορά, γινόμαστε θεατές μιας προκλητικής ολιγωρίας. Αντί να ληφθούν άμεσα, ουσιαστικά μέτρα προστασίας των καταναλωτών ,με αυστηρούς ελέγχους στην εφοδιαστική αλυσίδα, πάταξη της αισχροκέρδειας και δραστική μείωση των φόρων στα βασικά είδη διατροφής, οι υπεύθυνοι οχυρώνονται πίσω από την καραμέλα της «εισαγόμενης κρίσης».
Ποιον κοροϊδεύετε; Όταν η Παγκόσμια Τράπεζα επισημαίνει ότι οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται ταχύτερα από τον γενικό πληθωρισμό, η επίκληση των διεθνών δικαιολογιών αποτελεί φτηνό άλλοθι. Η διατροφή δεν είναι χρηματιστηριακό προϊόν ούτε πεδίο κερδοσκοπίας· είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα.
Η πολιτική ηγεσία συνεχίζει να παρακολουθεί απαθής το «τσουνάμι» να πλησιάζει, αφήνοντας την αγορά να αυτορυθμιστεί στις πλάτες των αδυνάτων. Η υπομονή και κυρίως η αντοχή των πολιτών έχει εξαντληθεί.
