Το υπουργείο Πολιτισμού συνεχίζει την υλοποίηση του ολοκληρωμένου προγράμματος προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς των Τρικάλων, με έργα που υπερβαίνουν τα 16.000.000 ευρώ και συνθέτουν ένα ενιαίο δίκτυο μνημείων και πολιτιστικών υποδομών. Το έργο της δημιουργίας του Διαχρονικού Αρχαιολογικού Μουσείου στο κτήριο της ΤΑΞΥΠ, καθώς και τα έργα αποκατάστασης σε αρχαία, βυζαντινά και οθωμανικά μνημεία βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη από την αρμόδια Εφορεία, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, ενώ πρόσφατη προσθήκη στο σχεδιασμό αποτελεί η συντήρηση, αποκατάσταση και επανατοποθέτηση του Ψηφιδωτού του Λυκούργου, ενός μοναδικού έργου της ρωμαϊκής ψηφιδογραφίας, και η επανένταξή του στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Τρίκκης.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε:
«Στην πόλη των Τρικάλων το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο και πολυεπίπεδο πρόγραμμα έργων που αναδεικνύει την ιστορική συνέχεια της πόλης, από την Αρχαία Τρίκκη και το Βυζαντινό Κάστρο μέχρι το οθωμανικό μνημειακό σύνολο του ΟσμάνΣαχ -που τοποθετείται χρονολογικά στον 16ο αι.- και το Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Συγκροτούμε έναν διαχρονικό πολιτιστικό άξονα στον πυρήνα της πόλης, άμεσα συνδεδεμένο με την καθημερινότητα των κατοίκων και την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής. Μαζί με το Δίδυμο Λουτρό και το Μουσείο Τσιτσάνη, που έχουν ήδη αποδοθεί στην πόλη, αναδεικνύουμε την ιστορία και το μνημειακό απόθεμα των Τρικάλων ενισχύοντας παράλληλα τους πολιτιστικούς πυρήνες τους. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αποκατάσταση και επανατοποθέτηση του εμβληματικού ψηφιδωτού του Λυκούργου, στην Αρχαία Τρίκκη, σε συνδυασμό με την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου. Συγχρόνως, το Διαχρονικό Αρχαιολογικό Μουσείο θα αναδείξει συνολικά τη μακραίωνη ιστορία των Τρικάλων, ενώ η αποκατάσταση του σημαντικού σωζόμενου έργου του αρχιτέκτονα Σινάν, του τεμένους και του μαυσωλείου ΟσμάνΣαχ, ενισχύει τη διατήρηση και ανάδειξη της πολυεπίπεδης πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης. Στόχος μας είναι να προστατεύσουμε, να αποκαταστήσουμε και να αναδείξουμε τα σημαντικότερα μνημεία των Τρικάλων, δημιουργώντας ένα σύγχρονο δίκτυο πολιτιστικών υποδομών, το οποίο θα συνδέει δημιουργικά όλες τις ιστορικές περιόδους της πόλης, προσφέροντας νέες δυνατότητες έρευνας, εκπαίδευσης και ποιοτικής εμπειρίας στους επισκέπτες».
Προστασία και ανάδειξη των διαχρονικών αρχαιοτήτων – Ψηφιδωτό Λυκούργου στην Αρχαία Τρίκκη
Το έργο, προϋπολογισμού 2.400.000 ευρώ, το οποίο χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027», αφορά στην προστασία και ανάδειξη των σημαντικότερων αρχαιολογικών χώρων της πόλης των Τρικάλων, της Αρχαίας Τρίκκης και του Βυζαντινού Κάστρου. Στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Τρίκκης (Ασκληπιείο) υλοποιούνται εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης των σωζόμενων καταλοίπων, με στόχο τη δημιουργία ενός πλήρως επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου. Παράλληλα, στο Βυζαντινό Κάστρο βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες αποκατάστασης τμήματος του δυτικού τείχους που είχε καταρρεύσει, και στερέωσης των αποδιοργανωμένων περιοχών του μνημείου. Το Ασκληπιείο της Αρχαίας Τρίκκης, ένας από τους σημαντικότερους χώρους λατρείας και θεραπείας της αρχαιότητας, βρίσκεται στον πυρήνα της σύγχρονης πόλης των Τρικάλων, μεταξύ των οδών Σαράφη και 25ης Μαρτίου. Οι ανασκαφικές έρευνες του 20ού αι. αποκάλυψαν τμήματα ρωμαϊκού λουτρού, γυμνασίου, μεσοβυζαντινού ναού και κτηρίου με εξαιρετικά ψηφιδωτά δάπεδα, που απεικονίζουν σκηνές του διονυσιακού κύκλου. Το 1995, οι επιμέρους ανασκαφικοί χώροι ενοποιήθηκαν, διαμορφώνοντας τον σημερινό αρχαιολογικό χώρο.
Στο έργο εντάσσεται και η μελέτη συντήρησης, αποκατάστασης και επανατοποθέτησης του περίφημου Ψηφιδωτού του Λυκούργου, το οποίο κοσμούσε κτήριο της Αρχαίας Τρίκκης. Αποκαλύφθηκε, το 1958, από τον Δημήτριο Θεοχάρη και χρονολογείται στον 3ο αι. μ.Χ. Η σύνθεσή του αναπτύσσεται γύρω από κεντρική παράσταση του μύθου του Λυκούργου, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα δείγματα ρωμαϊκής ψηφιδογραφίας στη Θεσσαλία. Το ψηφιδωτό αποσπάστηκε κατά την περίοδο 1978-1979, για λόγους προστασίας και συντήρησης, και σήμερα διατηρείται σε επιμέρους τμήματα. Την μελέτη αποκατάστασης και επανατοποθέτησής του εκπόνησε η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Διαχρονικό Μουσείο Τρικάλων
Το κτήριο της πρώην Ταξιαρχίας Υποστήριξης (ΤΑΞΥΠ) του Ελληνικού Στρατού, στους πρόποδες του λόφου του Προφήτη Ηλία, παραχωρήθηκε, το 2020, στο Υπουργείο Πολιτισμού, με στόχο την αποκατάσταση, τον εκσυγχρονισμό και τη μετατροπή του, σε Διαχρονικό Μουσείο. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 12.000.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» και περιλαμβάνει τόσο την αποκατάσταση του κτηρίου, όσο και την οργάνωση και υλοποίηση της μόνιμης έκθεσης. Το σύνολο των απαιτούμενων μελετών για τη μετατροπή του σε μουσείο, προϋπολογισμού 500.000 ευρώ περίπου, χρηματοδοτήθηκε από εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το έργο προβλέπει την αποκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό του ιστορικού κτηρίου, ώστε να λειτουργήσει ως ένα σύγχρονο μουσείο, με υποδομές εξυπηρέτησης των επισκεπτών, κατάλληλους χώρους για τη φύλαξη και τη συντήρηση των αρχαιοτήτων, καθώς και μόνιμη έκθεση στον πρώτο όροφο. Το έργο βρίσκεται στο στάδιο των εργασιών αποκατάστασης του κτηρίου από τη Διεύθυνση Μελετών και Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων του Υπουργείου Πολιτισμού, ενώ με την ολοκλήρωση των κτηριακών έργων, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Τρικάλων έχει την ευθύνη για τη δημιουργία της μόνιμης έκθεσης, καθώς και για τον εξοπλισμό των εργαστηρίων συντήρησης και των αποθηκών.
Συγκρότημα Οσμάν Σαχ
Σύμφωνα πάντα με την ίδια ανακοίνωση, η αποκατάσταση του μνημειακού συνόλου του τεμένους και του μαυσωλείου Οσμάν Σαχ, προϋπολογισμού 1.950.000 ευρώ, με χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027», βρίσκεται στο στάδιο των πρόδρομων εργασιών. Το έργο περιλαμβάνει την αρχιτεκτονική και στατική αποκατάσταση του τεμένους και του μαυσωλείου, με στόχο την πλήρη προστασία και ανάδειξη του μνημείου, το οποίο αποτελεί το μοναδικό σωζόμενο έργο του σημαντικού Οθωμανού αρχιτέκτονα Σινάν στην Ελλάδα. Σε αυτό περιλαμβάνονται η μολυβδοκάλυψη των θόλων του τεμένους και του μαυσωλείου, η εγκατάσταση φωτισμού ανάδειξης, η δημιουργία μόνιμης έκθεσης στο εσωτερικό του τεμένους, καθώς και η ολοκλήρωση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Τα προηγούμενα χρόνια υλοποιήθηκαν εργασίες στερέωσης, συντήρησης, αντιμετώπισης της υγρασίας και καθαρισμού, ενώ εκπονήθηκαν και οι απαραίτητες μουσειογραφικές μελέτες.
