Ως μια πρωτοφανή και εξαιρετικά επικίνδυνη κίνηση χαρακτηρίζει το BBC την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή δασμών ύψους 10% συν επιπλέον 15% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες — Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Νορβηγία, Ολλανδία, Σουηδία και Φινλανδία — οι οποίες έχουν αποστείλει στρατιωτικές δυνάμεις στη Γροιλανδία. Σύμφωνα με την ανάλυση του βρετανικού δικτύου, στόχος της κίνησης αυτής είναι να εξαναγκαστούν οι συγκεκριμένες χώρες να μην αντιταχθούν στα σχέδια της Ουάσινγκτον για την προσάρτηση της περιοχής.
«Τον τελευταίο χρόνο έχουμε ακούσει ορισμένες ασυνήθιστες και απροσδόκητες οικονομικές απειλές από τον πρόεδρο Τραμπ, όμως αυτή φαίνεται να ξεπερνά κάθε προηγούμενη και μας οδηγεί σε ένα σουρεαλιστικό και άκρως επικίνδυνο έδαφος», σημειώνει το BBC, κάνοντας λόγο για μια μορφή οικονομικού πολέμου που εξαπολύει ο Λευκός Οίκος εναντίον των στενότερων συμμάχων του. Όπως επισημαίνεται, η απειλή αφορά ένα εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα και θα μπορούσε να αποτελέσει τον καταλύτη για τη διάλυση τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της συνοχής της δυτικής συμμαχίας.
Η ανησυχία δεν εστιάζεται μόνο στο ύψος των δασμών, αλλά κυρίως στη λογική που τους συνοδεύει: την προσπάθεια κατάληψης εδάφους από έναν σύμμαχο και τον δημόσιο εξαναγκασμό άλλων συμμάχων μέσω οικονομικών πιέσεων. «Πώς θα αντιδρούσε η διεθνής κοινότητα αν η Κίνα ή η Ρωσία είχαν απευθύνει αντίστοιχη απειλή σε χώρες του δικού τους μπλοκ;» διερωτάται το BBC, υπενθυμίζοντας παράλληλα ότι την Τετάρτη ο Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός με τους ηγέτες των χωρών των οποίων τις οικονομίες μόλις απείλησε.
Στον αέρα η εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ
Από την πλευρά του, ο Guardian τονίζει ότι οι απειλές του Αμερικανού προέδρου συνιστούν «καταστροφικό πλήγμα» για τις συμφωνίες που είχαν συναφθεί με τις ευρωπαϊκές χώρες το περασμένο καλοκαίρι, εκτιμώντας πως πρόκειται για μια συνειδητή προσπάθεια διάσπασης της ευρωπαϊκής ενότητας και φίμωσης της ευρωπαϊκής αντίθεσης στα σχέδια για τη Γροιλανδία.
Ενδεικτική είναι η άμεση αντίδραση του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) και των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (S&D), οι οποίοι το βράδυ του Σαββάτου δήλωσαν ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, η εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ δεν μπορεί να εγκριθεί.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι απειλές Τραμπ αγνοούν το θεσμικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τα κράτη-μέλη δεν συνάπτουν διμερείς εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ. Όλες οι εμπορικές διαπραγματεύσεις διεξάγονται κεντρικά μέσω των Βρυξελλών, όπως συνέβη και το περασμένο καλοκαίρι. Ο Guardian υπενθυμίζει ότι, αν και η εμπορική συμφωνία έχει τεθεί σε εφαρμογή από αμερικανικής πλευράς, οι δασμοί 0% που υποσχέθηκε η ΕΕ δεν έχουν ακόμη επικυρωθεί νομικά.
Ο πρόεδρος του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Το ΕΛΚ στηρίζει την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, όμως υπό τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, η έγκριση δεν είναι δυνατή σε αυτό το στάδιο. Οι δασμοί 0% στα αμερικανικά προϊόντα πρέπει να ανασταλούν».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η αντιπρόεδρος των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών για θέματα εμπορίου, Καθλίν βαν Μπρέμπτ, δηλώνοντας ότι «δεν μπορεί να υπάρξει εμπορική συμφωνία υπό τις παρούσες συνθήκες», ενώ και η φιλελεύθερη κοινοβουλευτική ομάδα Renew ανακοίνωσε ότι θα συμμετάσχει στις προσπάθειες αναστολής της επικύρωσης της συμφωνίας.
Κατά τον Guardian, η τελευταία απειλή Τραμπ θα εκληφθεί ως ακόμη μία προσπάθεια ενός ηγέτη που άλλοτε εμφανίζεται ως σύμμαχος και άλλοτε ως αντίπαλος, να επιβάλει τη θέλησή του χρησιμοποιώντας ένα από τα αγαπημένα του εργαλεία. Παράλληλα, θεωρείται ότι στοχεύει στη διάσπαση της Ευρώπης και στην αποδυνάμωση της αντίστασής της στις φιλοδοξίες των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία. Η εξέλιξη αυτή, όπως σημειώνεται, αναδεικνύει την ασταθή φύση κάθε συμφωνίας με τον Τραμπ και φαίνεται να ανεβάζει περαιτέρω τη θερμοκρασία στις σχέσεις με την ΕΕ, την οποία πολλοί θεωρούν ευάλωτη απέναντι στις επαναλαμβανόμενες πιέσεις της Ουάσινγκτον.
Τέλος, ο ανώτερος ερευνητής του Δανικού Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών, Μίκελ Ρούνγκε Όλεσεν, εκτίμησε ότι η απειλή των δασμών αποτελεί ένδειξη πως η ευρωπαϊκή αντίσταση στα σχέδια για τη Γροιλανδία έχει αρχίσει να αποδίδει. «Πρόκειται για αντίδραση στην αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία. Αν εξετάσει κανείς τη λίστα των χωρών που πλήττονται από τους δασμούς, συμπίπτει με εκείνες που έστειλαν δυνάμεις», δήλωσε στο Sky News, προσθέτοντας ότι «δεν θα δούμε ποτέ αμερικανικά στρατεύματα στη Γροιλανδία — πρόκειται για μια τακτική διαπραγμάτευσης».
