Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για την ένταξη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στη λίστα με τις τρομοκρατικές οργανώσεις. Η απόφαση σηματοδοτεί τη σημαντικότερη σκλήρυνση της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στην Τεχεράνη εδώ και χρόνια, τοποθετώντας τους Φρουρούς στο ίδιο νομικό καθεστώς με οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος. Η Υπατη εκπρόσωπος της ΕΕ δήλωσε ότι υπουργοί Εξωτερικών «μόλις έκαναν το αποφασιστικό βήμα».
«Η καταστολή δεν μπορεί να μείνει αναπάντητη. Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ μόλις έκαναν το αποφασιστικό βήμα να χαρακτηρίσουν τους Φρούρους της Επανάστασης του Ιράν ως τρομοκρατική οργάνωση. Κάθε καθεστώς που σκοτώνει χιλιάδες από τους δικούς του πολίτες εργάζεται για την ίδια του την καταστροφή», δήλωσε η Κάλας.
Λίγο νωρίτερα η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε νέο πακέτο κυρώσεων κατά του Ιράν, στοχεύοντας φυσικά πρόσωπα και οντότητες που εμπλέκονται τόσο στη βίαιη καταστολή των ειρηνικών διαδηλώσεων κατά τις οποίες έχουν χάσει τη ζωή τους χιλιάδες άνθρωποι, όσο και στη στρατιωτική στήριξη της Τεχεράνης προς τη Ρωσία.
Η Κάλας είχε προϊδεάσει λέγοντας ότι «αν κάποιος δρα ως τρομοκράτης, θα πρέπει και να αντιμετωπίζεται ως τρομοκράτης».
Τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διευρύνει σημαντικά το καθεστώς κυρώσεων κατά του Ιράν, στοχοποιώντας πρόσωπα, οντότητες και θεσμικούς μηχανισμούς που συνδέονται με την εσωτερική καταστολή και τη γενικότερη αποσταθεροποιητική δράση της χώρας. Ωστόσο, όπως δήλωναν ευρωπαίοι αξιωματούχοι, τα μέτρα αυτά, παρά τη σωρευτική τους αυστηροποίηση, δεν θεωρούνταν από πολλούς επαρκή για να κλονίσουν ουσιαστικά το ίδιο το καθεστώς στην Τεχεράνη.
Της σημερινής απόφασης είχει προηγηθεί η αλλαγή στάσης της Γαλλίας και της Ιταλίας οι οποίες στο παρελθόν είχαν εκφράσει επιφυλάξεις.
Τώρα οι ανησυχίες της ΕΕ αφορούν πιθανά αντίποινα από την Τεχεράνη, η διακοπή των διαύλων επικοινωνίας, αλλά και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η απόφαση σε δυτικούς πολίτες που κρατούνται σε ιρανικές φυλακές.
Από την πλευρά της, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, επιχείρησε να καθησυχάσει αυτές τις ανησυχίες, εκτιμώντας ότι οι διπλωματικοί δίαυλοι μπορούν να παραμείνουν ανοικτοί ακόμη και σε περίπτωση ένταξης των Φρουρών της Επανάστασης στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων.
Παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Οσον αφορά στις σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν όσο και στη συνεχιζόμενη στρατιωτική στήριξη της Τεχεράνης προς τη Ρωσία στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας η ΕΕ προχώρησε σε νέες κυρώσεις.
Πιο ειδικά στο σκέλος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το Συμβούλιο αποφάσισε την επιβολή περιοριστικών μέτρων σε βάρος 15 φυσικών προσώπων και έξι οντοτήτων, οι οποίες, σύμφωνα με την ΕΕ, φέρουν ευθύνη για τη βίαιη καταστολή ειρηνικών διαδηλώσεων στο Ιράν. Οι παραβιάσεις περιλαμβάνουν χρήση υπέρμετρης βίας, αυθαίρετες συλλήψεις και συστηματικές πρακτικές εκφοβισμού από τις δυνάμεις ασφαλείας κατά διαδηλωτών, πολιτικών ακτιβιστών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μεταξύ των προσώπων που προστίθενται στον κατάλογο κυρώσεων περιλαμβάνονται ο Εσκαντάρ Μομενί, υπουργός Εσωτερικών του Ιράν και επικεφαλής του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς και ανώτατα στελέχη της ιρανικής δικαιοσύνης, όπως ο Μοχαμάντ Μοβαχεντί-Αζάντ, γενικός εισαγγελέας, και ο Ιμάν Αφσάρι, προεδρεύων δικαστής.
Στις καταχωρίσεις περιλαμβάνονται επίσης διοικητές και υψηλόβαθμοι αξιωματικοί του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, καθώς και στελέχη της αστυνομίας και των δυνάμεων επιβολής του νόμου, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με την καταστολή των κινητοποιήσεων.
Στον κατάλογο των οντοτήτων που τίθενται υπό κυρώσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η Ιρανική Ρυθμιστική Αρχή Οπτικοακουστικών Μέσων (SATRA), ο οργανισμός Seraj Cyberspace Organization, η Ομάδα Εργασίας για τον Προσδιορισμό Περιπτώσεων Εγκληματικού Περιεχομένου (WGDICC), καθώς και σειρά εταιρειών λογισμικού.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, οι οντότητες αυτές εμπλέκονται σε δραστηριότητες λογοκρισίας, οργανωμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και στην ανάπτυξη εργαλείων παρακολούθησης και καταστολής που συνέβαλαν στον περιορισμό ή τη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο.
Με τις νέες καταχωρίσεις, το καθεστώς κυρώσεων της ΕΕ για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν καλύπτει πλέον 247 άτομα και 50 οντότητες.
Τα μέτρα περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων, ταξιδιωτικές απαγορεύσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων στα καταχωρισμένα πρόσωπα και φορείς. Παράλληλα, παραμένει σε ισχύ η απαγόρευση εξαγωγής προς το Ιράν εξοπλισμού που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταστολή, συμπεριλαμβανομένων τεχνολογιών παρακολούθησης τηλεπικοινωνιών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στην ανακοίνωσή της, εκφράζει την αλληλεγγύη της προς τον ιρανικό λαό, αναγνωρίζοντας τις «νόμιμες προσδοκίες για ελευθερία και αξιοπρέπεια» και για ένα μέλλον όπου τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες θα γίνονται σεβαστές.
Για τη στήριξη της Ρωσίας στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας
Σε ξεχωριστό σκέλος, το Συμβούλιο υιοθέτησε νέες κυρώσεις στο πλαίσιο του ειδικού καθεστώτος που αφορά τη στρατιωτική στήριξη του Ιράν προς τη Ρωσία. Τα μέτρα στοχεύουν τέσσερα φυσικά πρόσωπα και έξι οντότητες, με επίκεντρο το κρατικά υποστηριζόμενο ιρανικό πρόγραμμα ανάπτυξης και παραγωγής μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Μεταξύ των οντοτήτων που προστίθενται στον κατάλογο περιλαμβάνεται η Khojir Missile Development and Production, βασικός φορέας του ιρανικού προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων, καθώς και η Sahara Thunder, εταιρεία εισαγωγών-εξαγωγών που, σύμφωνα με την ΕΕ, λειτουργεί ως εταιρεία-βιτρίνα για το ιρανικό υπουργείο Άμυνας και Υποστήριξης των Ενόπλων Δυνάμεων.
Κυρώσεις επιβάλλονται επίσης σε ιδιωτικές εταιρείες που προμηθεύουν κρίσιμα εξαρτήματα στο Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης ή διατηρούν δεσμούς με φορείς που εμπλέκονται στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν.
Στα φυσικά πρόσωπα που καταχωρίζονται περιλαμβάνονται επιχειρηματίες, διευθύνοντες σύμβουλοι και μέτοχοι εταιρειών που συμμετέχουν στην ανάπτυξη και παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, και οι οποίοι, σύμφωνα με το Συμβούλιο, εμπλέκονται άμεσα στο ιρανικό πυραυλικό ή UAV πρόγραμμα.
Με τις νέες αποφάσεις, ο συνολικός αριθμός των κυρώσεων στο συγκεκριμένο καθεστώς ανέρχεται πλέον σε 24 άτομα και 26 οντότητες, ενώ το καθεστώς έχει παραταθεί έως τις 27 Ιουλίου 2026.
Παράλληλα, το Συμβούλιο αποφάσισε την επέκταση της απαγόρευσης εξαγωγής από την ΕΕ προς το Ιράν πρόσθετων εξαρτημάτων και τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται στην ανάπτυξη και παραγωγή drones και πυραύλων, καλύπτοντας ειδικά υλικά, εξοπλισμό επεξεργασίας, ηλεκτρονικά συστήματα, υπολογιστές, τηλεπικοινωνίες, αισθητήρες, λέιζερ, συστήματα πλοήγησης, αεροδιαστημικά και προωθητικά συστήματα, καθώς και σχετική τεχνολογία.
