«Εγώ είμαι αναλφάβητη, νιώθω σαν τυφλή. Εκείνη είχε τόσα όνειρα, αλλά δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ», ήταν τα λόγια της Καμίλα, μίας μητέρας από το Αφγανιστάν που παραδέχηκε με δάκρυα στα μάτια ότι ανάγκασε την κόρη της να παντρευτεί για να την προστατεύσει από τον στιγματισμό και τη στοχοποίηση των Ταλιμπάν.
Η τραγωδία των κοριτσιών στο Αφγανιστάν
Η 18χρονη Σάμα αν και ονειρευόταν να γίνει γιατρός, είναι σήμερα μητέρα δύο μικρών παιδιών και νιώθει εγκλωβισμένη. Οι συγκλονιστικές ιστορίες που ήρθαν στο φως μέσα από τις συνεντεύξεις γυναικών στο BBC φέρνουν στο προσκήνιο ένα ζήτημα που η διεθνής κοινότητα συχνά παραβλέπει: τον αποκλεισμό των κοριτσιών άνω των 12 ετών από την εκπαίδευση, ένα μέτρο που εφαρμόζεται από το 2021, όταν οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία του Αφγανιστάν.
Η Άλια –της οποίας το όνομα έχει αλλάξει για λόγους ασφαλείας– στάθηκε πιο τυχερή. Όπως αποκαλύπτει στο BBC, διένυσε εκατοντάδες χιλιόμετρα από το χωριό της έως την Καμπούλ για να ξεφύγει από έναν αναγκαστικό γάμο.
«Είπα στην οικογένειά μου ότι πηγαίνω να βρω φίλες μου, αλλά η αλήθεια είναι πως, αν έμενα στο Νταϊκούντι, θα με ανάγκαζαν να παντρευτώ», ομολογεί η 19χρονη, η οποία προσπαθεί να κρατήσει ζωντανά τα όνειρά της διδάσκοντας Αγγλικά.
Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν αισθάνονται σήμερα ότι ο κόσμος τις έχει εγκαταλείψει. Η Άλια, παλεύοντας με την απόγνωση, δηλώνει: «Αν δεν μας είχαν ξεχάσει, κάποια κίνηση θα είχε γίνει».
Η σιωπή των Ταλιμπάν και η διεθνής απομόνωση
Παρά τις επανειλημμένες ερωτήσεις της διεθνούς κοινότητας και του BBC, η κυβέρνηση των Ταλιμπάν αποφεύγει να δώσει σαφή απάντηση για το πότε θα ανοίξουν τα σχολεία. Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος, Χαμντουλάχ Φιτράτ, περιορίζεται στο να δηλώνει πως «περιμένουν τις αποφάσεις της ηγεσίας».
Την ίδια στιγμή, οι νέοι νόμοι περί ηθικής φαίνεται να νομιμοποιούν τον παιδικό γάμο, ερμηνεύοντας τη σιωπή ενός ανήλικου κοριτσιού ως συγκατάθεση.
«Μας έχουν ξεχάσει»
Το μήνυμα της Καμίλα προς τις μητέρες όλου του κόσμου είναι μια κραυγή αγωνίας: «Σε έναν κόσμο όπου οι κόρες σας έχουν δικαίωμα στη μόρφωση και την εργασία, αφήστε τις να ανθίσουν. Αφήστε τις να γίνουν ανεξάρτητες. Εδώ, στο Αφγανιστάν, για εμάς όλα έχουν τελειώσει».
Ο αποκλεισμός των γυναικών από τις εκπαιδευτικές βαθμίδες
Έχουν περάσει σχεδόν πέντε χρόνια από τότε που οι Ταλιμπάν απαγόρευσαν στα κορίτσια άνω των 12 ετών την πρόσβαση στην εκπαίδευση. Σήμερα, η μόνη εναλλακτική για όσες έχουν την οικονομική δυνατότητα είναι τα ιδιωτικά σεμινάρια ή τα θρησκευτικά σχολεία (μεντρεσέδες), που όμως δεν υποκαθιστούν τη συστηματική μόρφωση.
Η UNICEF αναφέρει ότι, κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών, τουλάχιστον 1 εκατομμύριο κορίτσια έχουν επηρεαστεί άμεσα από τους περιορισμούς στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, προειδοποιώντας ότι αν τα τρέχοντα διατάγματα των Ταλιμπάν παραμείνουν σε ισχύ, ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 2 εκατομμύρια έως το 2030.
Σύμφωνα με τη νέα έρευνα της UNICEF με τίτλο «Το κόστος της αδράνειας στην εκπαίδευση των κοριτσιών και τη συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό στο Αφγανιστάν», περισσότερα από ένα εκατομμύριο κορίτσια έχουν στερηθεί το δικαίωμα στη μάθηση από τότε που επιβλήθηκε η απαγόρευση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης το 2021.
Επιπλεόν, η UNICEF «κρούει» τον κώδωνα του κινδύνου για τους περιορισμούς στην εκπαίδευση των κοριτσιών και την απασχόληση των γυναικών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλεια πάνω από 25.000 γυναικών εκπαιδευτικών και εργαζομένων στον τομέα της υγείας έως το 2030 στη χώρα της Μέσης Ανατολής.
Ο οργανισμός του ΟΗΕ διαπίστωσε ότι η εκπροσώπηση των γυναικών στις δημόσιες υπηρεσίες μειώθηκε από 21% σε 17,7% μεταξύ 2023 και 2025, και προειδοποιεί ότι ο μειούμενος αριθμός εκπαιδευμένων γυναικών επαγγελματιών σε σχολεία και νοσοκομεία θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τη μάθηση των παιδιών, τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας και τις μελλοντικές ευκαιρίες.
Επομένως, για εκατομμύρια κορίτσια στο Αφγανιστάν, η πόρτα της καριέρας έχει κλείσει οριστικά, αφήνοντάς τα με μια οδυνηρή επιλογή: τον γάμο.
