Τη νέα καθημερινότητα του πρώην ισχυρού άνδρα της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος πλέον ζει σε έναν μικρό χώρο κράτησης πίσω από βαριά μεταλλική πόρτα, περιγράφει σε αφιέρωμά της η ισπανική εφημερίδα ABC.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την κατάστασή του και επικαλείται το μέσο, οι νύχτες στη φυλακή συχνά διακόπτονται από τη φωνή του. Από το κελί του ακούγεται να φωνάζει:
«Εγώ είμαι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας! Πείτε στη χώρα μου ότι με έχουν απαγάγει και ότι εδώ μας κακομεταχειρίζονται».
Η συγκεκριμένη σκηνή δεν έχει καταγραφεί σε καμία επίσημη δικαστική διαδικασία. Ωστόσο, σύμφωνα με μαρτυρίες, πρόκειται για μια αφήγηση που κυκλοφορεί μέσα στο Μητροπολιτικό Κέντρο Κράτησης του Μπρούκλιν (Metropolitan Detention Center – MDC), την ομοσπονδιακή φυλακή όπου κρατείται από τις 3 Ιανουαρίου, όταν συνελήφθη και μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη.
Στο συγκεκριμένο σωφρονιστικό συγκρότημα, ένα από τα πιο αυστηρά του ομοσπονδιακού συστήματος στην περιοχή της Νέας Υόρκης, ξεκινά πλέον η ζωή στη φυλακή για έναν πολιτικό που για περισσότερο από μία δεκαετία συγκέντρωνε την εξουσία στη Βενεζουέλα.
«Η κόλαση στη γη»
Το MDC ξεχωρίζει ήδη από την πρώτη ματιά. Πρόκειται για έναν τεράστιο κύβο από σκυρόδεμα, χτισμένο σε βιομηχανική ζώνη του Μπρούκλιν, κοντά στον κόλπο. Η εξωτερική του όψη αποπνέει την αίσθηση του απόλυτου εγκλεισμού, ωστόσο όσοι έχουν βρεθεί στο εσωτερικό του επισημαίνουν ότι η πραγματικότητα εκεί είναι ακόμη πιο δύσκολη.
«Είναι η κόλαση στη γη», δηλώνει χαρακτηριστικά ο Σαμ Μάνγκελ, σύμβουλος σε θέματα σωφρονιστικού συστήματος που έχει εργαστεί για χρόνια με κρατουμένους σε ομοσπονδιακές φυλακές. Όπως αναφέρει, το MDC είναι γνωστό για τις σοβαρές ελλείψεις του.
«Βρίσκεται σε κατάσταση εγκατάλειψης, με περιορισμένη χρηματοδότηση και ανεπαρκές προσωπικό. Είναι ένα μέρος στο οποίο κανείς δεν θα ήθελε να περάσει ούτε ένα λεπτό», σημειώνει.
Πληροφορίες κάνουν επίσης λόγο για προβλήματα θέρμανσης σε προηγούμενους χειμώνες, παρουσία τρωκτικών και ελλείψεις στην ιατρική περίθαλψη. Τον Δεκέμβριο ένας κρατούμενος πέθανε ύστερα από καθυστερημένη διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα, σύμφωνα με δημόσια αρχεία, ενώ καταγγελίες για χαμηλές θερμοκρασίες και υγρασία εμφανίζονται συχνά.
Στο ίδιο κέντρο κράτησης φιλοξενούνται κατηγορούμενοι που περιμένουν τη δίκη τους ή την τελική τους καταδίκη. Από τα κελιά του έχουν περάσει πρόσωπα με μεγάλη δημοσιότητα, όπως ο ράπερ Σον «Ντίντι» Κομπς, η Γκισλέιν Μάξγουελ – σύντροφος του Τζέφρι Επστάιν που καταδικάστηκε για εμπορία ανθρώπων – ο πρώην πρόεδρος της Ονδούρας Χουάν Ορλάντο Ερνάντες και ο Ούγκο «Ελ Πόγιο» Καρβαχάλ, πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών του καθεστώτος Τσάβες. Εκεί έχουν κρατηθεί επίσης στελέχη διεθνών καρτέλ ναρκωτικών, όπως ο Ισμαέλ «Ελ Μάγιο» Ζαμπάδα.
Εκπρόσωπος της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Φυλακών των ΗΠΑ (Bureau of Prisons – BOP) αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες για τις συνθήκες κράτησης του Μαδούρο, δηλώνοντας ότι για λόγους ασφαλείας και προστασίας της ιδιωτικότητας δεν δημοσιοποιούνται πληροφορίες για κανέναν κρατούμενο.
Σε κελί 2 επί 3, βγαίνει τρεις φορές την εβδομάδα
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το καθεστώς κράτησής του, ο Μαδούρο έχει τοποθετηθεί στη Ειδική Μονάδα Στέγασης (Special Housing Unit – SHU), δηλαδή στο τμήμα απομόνωσης.
Η μονάδα αυτή χρησιμοποιείται επίσημα για πειθαρχικούς λόγους, για πρόληψη αυτοκτονιών ή για την προστασία κρατουμένων υψηλού προφίλ. Στην πράξη, όμως, σημαίνει σχεδόν πλήρη απομόνωση.
Το κελί του είναι ένας μικρός χώρος περίπου τρεις μέτρα μήκος και δύο μέτρα πλάτος, εξοπλισμένος με μεταλλικό κρεβάτι στερεωμένο στον τοίχο, τουαλέτα, νιπτήρα και ένα στενό παράθυρο που επιτρέπει ελάχιστο φυσικό φως.
Οι κρατούμενοι στη μονάδα SHU επιτρέπεται να βγαίνουν από το κελί τρεις φορές την εβδομάδα για μία ώρα. Κατά τη διάρκεια αυτής της εξόδου φορούν χειροπέδες και δεσμά στα πόδια και συνοδεύονται από δύο σωφρονιστικούς υπαλλήλους.
Σε αυτό το διάστημα μπορούν να κάνουν ντους, να χρησιμοποιήσουν το τηλέφωνο – με περιορισμό στον συνολικό χρόνο κάθε μήνα – να στείλουν ηλεκτρονικά μηνύματα υπό επιτήρηση ή να βγουν σε έναν μικρό υπαίθριο χώρο που περιβάλλεται από κάγκελα.
Πολλοί γνωστοί κρατούμενοι περνούν αρχικά από τη μονάδα απομόνωσης για λόγους πρόληψης αυτοκτονίας, συνήθως για διάστημα από 72 ώρες έως μία εβδομάδα. Στην περίπτωση του Μαδούρο, όμως, οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η παραμονή του εκεί σχετίζεται με μακροχρόνια μέτρα ασφαλείας, καθώς θεωρείται πιθανότατα ο πιο υψηλού προφίλ κρατούμενος που έχει περάσει από το συγκεκριμένο κέντρο κράτησης.
Σε δύο επίπεδα η υπόθεση Μαδούρο
Η δικαστική διαδικασία ξεκίνησε επίσημα στις 5 Ιανουαρίου, όταν εμφανίστηκε ενώπιον του δικαστή Άλβιν Χέλερσταϊν στο Μανχάταν.
Κατά την ακρόαση δήλωσε ότι είναι «πρόεδρος της Δημοκρατίας της Βενεζουέλας», υποστηρίζοντας ότι έχει «απαχθεί» και ότι συνελήφθη στο σπίτι του στο Καράκας. Ο δικαστής απάντησε ότι θα υπάρξει «κατάλληλος χρόνος και τόπος» για να εξεταστεί η νομιμότητα της σύλληψης.
Στη συνέχεια του γνωστοποιήθηκαν τα δικαιώματά του, τα οποία δήλωσε ότι δεν γνώριζε μέχρι εκείνη τη στιγμή. Αρνήθηκε τις κατηγορίες και παρέμεινε υπό κράτηση μέχρι τη δίκη.
Η υπόθεση εξελίσσεται πλέον σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι το δικαστικό, όπου αντιμετωπίζει κατηγορίες για ναρκοτρομοκρατία, συνωμοσία για εισαγωγή κοκαΐνης στις Ηνωμένες Πολιτείες και χρήση ή κατοχή βαρέων όπλων και εκρηκτικών μηχανισμών. Η υπεράσπισή του έχει προαναγγείλει μια «εκτενή και σύνθετη» νομική μάχη, αμφισβητώντας τη σύλληψη και χαρακτηρίζοντάς την «στρατιωτική απαγωγή».
Το δεύτερο επίπεδο αφορά την καθημερινότητά του στη φυλακή. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, περνά πολλές νύχτες φωνάζοντας από το κελί του στα ισπανικά ότι έχει απαχθεί, ζητώντας να μεταφερθούν μηνύματα στην οικογένειά του και σε άλλους κρατούμενους από τη Βενεζουέλα.
Η εικόνα αυτή απέχει πολύ από τη δημόσια παρουσία που είχε μέχρι πρόσφατα: τον πολιτικό που εμφανιζόταν σε τηλεοπτικές εκπομπές, μιλούσε από τα μπαλκόνια του προεδρικού μεγάρου Μιραφλόρες και συμμετείχε σε μεγάλες συγκεντρώσεις. Σήμερα, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, πρόκειται για μια φωνή που αντηχεί σε έναν μεταλλικό διάδρομο φυλακής στο Μπρούκλιν.
Στον δικαστικό φάκελο υπάρχει επίσης αναφορά σε ζητήματα υγείας. Κατά την πρώτη ακρόαση, ο συνήγορός του ενημέρωσε τον δικαστή ότι υπάρχουν ιατρικά θέματα που απαιτούν προσοχή και ζήτησε να εξασφαλιστεί η παροχή κατάλληλης θεραπείας κατά τη διάρκεια της προφυλάκισης, χωρίς όμως να διευκρινιστούν οι ακριβείς παθήσεις.
Παράλληλα, τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγός του Σίλια Φλόρες ζήτησαν να πραγματοποιηθεί προξενική επίσκεψη από τη Βενεζουέλα. Το αίτημα εγκρίθηκε και η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στις 30 Ιανουαρίου, αποτελώντας μία από τις ελάχιστες επίσημες επαφές του κατά τη διάρκεια της απομόνωσης.
Καθώς η δικαστική διαδικασία συνεχίζεται, η καθημερινότητα στο κελί παραμένει αυστηρά καθορισμένη: συνεχείς καταμετρήσεις κρατουμένων, φώτα που δεν σβήνουν ποτέ εντελώς, μεταλλικές πόρτες που ανοίγουν και κλείνουν σύμφωνα με το πρόγραμμα της φυλακής και φωνές κρατουμένων που αντηχούν στους διαδρόμους κατά τη διάρκεια της νύχτας.
