Μια ιστορική δικαστική απόφαση στις Ηνωμένες Πολιτείες έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα για τη λειτουργία και την ευθύνη των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, καθώς ενόρκοι στο Λος Άντζελες έκριναν τις Meta και Google υπεύθυνες για τη συμβολή τους στον εθισμό μιας νεαρής γυναίκας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα επακόλουθα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Η υπόθεση αφορά μια 20χρονη γυναίκα, γνωστή στη δικογραφία ως KGM, η οποία υποστήριξε ότι άρχισε να χρησιμοποιεί το YouTube από την ηλικία των 6 ετών και το Instagram από τα 9 της. Σύμφωνα με την κατάθεσή της, η συνεχής και ανεξέλεγκτη χρήση των πλατφορμών αυτών την οδήγησε σε σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, όπως άγχος, κατάθλιψη και διαταραχές εικόνας σώματος.
Οι ένορκοι αποφάσισαν ότι οι δύο τεχνολογικοί κολοσσοί ενήργησαν με αμέλεια στον σχεδιασμό και τη λειτουργία των πλατφορμών τους, κρίνοντας ότι τα χαρακτηριστικά τους συνέβαλαν ουσιαστικά στη βλάβη της ενάγουσας. Επιπλέον, έκριναν ότι οι εταιρείες απέτυχαν να προειδοποιήσουν επαρκώς τους χρήστες για τους πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με τη χρήση των υπηρεσιών τους.
Το δικαστήριο επιδίκασε αποζημίωση ύψους περίπου 3 εκατομμυρίων δολαρίων, με τη Meta να φέρει το 70% της ευθύνης και τη Google το υπόλοιπο 30%. Παράλληλα, αναμένεται και δεύτερη φάση της δίκης, όπου θα εξεταστεί η επιβολή επιπλέον ποινικών αποζημιώσεων (punitive damages), γεγονός που μπορεί να αυξήσει σημαντικά το συνολικό ποσό.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, οι δικηγόροι της ενάγουσας υποστήριξαν ότι οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης έχουν σχεδιαστεί σκόπιμα ώστε να δημιουργούν εθισμό, ιδιαίτερα σε ανήλικους χρήστες. Αναφέρθηκαν σε λειτουργίες όπως η ατελείωτη κύλιση (infinite scroll), τα αυτόματα βίντεο (autoplay) και οι συνεχείς ειδοποιήσεις, που κρατούν τους χρήστες διαρκώς συνδεδεμένους.
Από την άλλη πλευρά, οι εταιρείες αρνήθηκαν ότι ευθύνονται για τα προβλήματα ψυχικής υγείας της νεαρής γυναίκας, υποστηρίζοντας ότι τα ζητήματα αυτά είναι πολυπαραγοντικά και δεν μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά στη χρήση των social media. Παράλληλα, ανακοίνωσαν ότι σκοπεύουν να ασκήσουν έφεση κατά της απόφασης.
Η συγκεκριμένη υπόθεση θεωρείται ορόσημο, καθώς είναι από τις πρώτες που φτάνουν σε δικαστική απόφαση σχετικά με την ευθύνη των social media για την ψυχική υγεία των χρηστών, ιδιαίτερα των ανηλίκων. Νομικοί εκτιμούν ότι μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για χιλιάδες παρόμοιες αγωγές, καθώς ήδη εκκρεμούν πολλές υποθέσεις εναντίον μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
Μάλιστα, η υπόθεση έχει συγκριθεί με τις μεγάλες δικαστικές μάχες κατά της καπνοβιομηχανίας τη δεκαετία του 1990, όταν αποδείχθηκε ότι οι εταιρείες γνώριζαν τους κινδύνους των προϊόντων τους αλλά δεν ενημέρωναν επαρκώς το κοινό.
Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου αυξάνονται οι ανησυχίες διεθνώς για τις επιπτώσεις των social media στους νέους, ενώ κυβερνήσεις και οργανισμοί εξετάζουν αυστηρότερα μέτρα προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Σε κάθε περίπτωση, η ετυμηγορία σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή: για πρώτη φορά, ένα δικαστήριο αποδίδει ευθύνη σε τεχνολογικές πλατφόρμες όχι για το περιεχόμενο που φιλοξενούν, αλλά για τον ίδιο τον τρόπο που είναι σχεδιασμένες — ανοίγοντας έτσι ένα νέο κεφάλαιο στη ρύθμιση του ψηφιακού κόσμου.
Με πληροφορίες από BBC
