Σε κλίμα γεωπολιτικής αβεβαιότητας και υπό το βάρος της αυξανόμενης αμφισβήτησης του διεθνούς δικαίου, η Κύπρος εγκαινίασε απόψε (7/1/2026) στη Λευκωσία την Προεδρία της στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επίσημη τελετή πραγματοποιήθηκε παρουσία αρχηγών κρατών και κορυφαίων ευρωπαίων αξιωματούχων και σημαδεύτηκε από σαφείς αναφορές στη Γροιλανδία, την Ουκρανία και τη διαιρεμένη Κύπρο, αποτυπώνοντας τις προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.
Χριστοδουλίδης: Η Κύπρος γνωρίζει «από πρώτο χέρι τι σημαίνει εισβολή και κατοχή»
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, χαρακτήρισε την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης «συλλογική εθνική αποστολή» και όχι απλώς θεσμικό ορόσημο, υπογραμμίζοντας ότι η Κύπρος αναλαμβάνει δημοσίως ευθύνη απέναντι στην Ευρώπη, στους πολίτες της και στις επόμενες γενιές. Μιλώντας από τη Λευκωσία, «την τελευταία υπό κατοχή πρωτεύουσα της ηπείρου μας», έθεσε τη διαιρεμένη Κύπρο στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού διακυβεύματος για ειρήνη, ασφάλεια και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε ότι η Κύπρος «κατανοεί βαθιά τη σημασία της ενοποιητικής ισχύος της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και επενδύει ουσιαστικά στο ευρωπαϊκό εγχείρημα ως μέρος της προσπάθειας για απελευθέρωση και επανένωση της χώρας. Όπως σημείωσε, μόνο μέσα από την ενότητα η Ευρώπη μπορεί να είναι πραγματικά ισχυρή ως άθροισμα κρατών, ως κοινότητα πολιτών και ως πολιτικός δρων στη διεθνή σκηνή. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, πρόσθεσε, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την ευκαιρία να αναδειχθεί πιο ισχυρή, πιο ενωμένη και πιο στρατηγικά αυτόνομη, προστατεύοντας τους πολίτες της, τα σύνορά της και τα συμφέροντά της.
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, ο Πρόεδρος επισήμανε ότι η αταλάντευτη πολιτική, οικονομική και ανθρωπιστική στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνεχιστεί και θα ενισχυθεί κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, στο πλαίσιο της υπεράσπισης της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής της ακεραιότητας. Όπως τόνισε, η Κύπρος γνωρίζει «από πρώτο χέρι τι σημαίνει εισβολή και κατοχή», καθώς και τις ανθρώπινες συνέπειές τους από τους πρόσφυγες και τους αγνοούμενους έως τις συστηματικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ενισχύσει καθοριστικά τη διπλωματική και πολιτική της ισχύ, προσφέροντας ιδιαίτερο πλεονέκτημα σε μια μικρή χώρα υπό κατοχή. Η Κυπριακή Προεδρία, σημείωσε, θα εργαστεί για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που συνδυάζει τη στρατηγική αυτονομία με τη διεθνή εξωστρέφεια, παραμένει πυλώνας ασφάλειας και σταθερότητας και στηρίζει με συνέπεια την πολυμέρεια και το διεθνές δίκαιο.
Φον ντερ Λάιεν: Ο νόμος πάνω από τη δύναμη, από την ΕΕ έως τη Γροιλανδία
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έδωσε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος στη διαιρεμένη Κύπρο, συνδέοντάς τη με τις ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση. «Συναντιόμαστε σε μια χώρα στην οποία η υπόσχεση της επανένωσης δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί», σημείωσε, τονίζοντας ότι λίγα μέρη στην ΕΕ κατανοούν τόσο βαθιά τι σημαίνει να ζει κανείς με τις συνέπειες της διαίρεσης και, ταυτόχρονα, να αρνείται να αφήσει τη διαίρεση να ορίσει το μέλλον.
Όπως υπογράμμισε, ακριβώς γι’ αυτό η ανάληψη της Προεδρίας από την Κύπρο είναι ιδιαίτερα εύγλωττη στη σημερινή συγκυρία. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπενθύμισε, γεννήθηκε μέσα από συγκρούσεις και, παρότι δεν είναι τέλεια, παραμένει μια υπόσχεση ότι η συνεργασία μπορεί να είναι ισχυρότερη από την αντιπαράθεση και ότι ο νόμος μπορεί να υπερισχύσει της δύναμης. «Αυτές οι αρχές», πρόσθεσε, «ισχύουν όχι μόνο για την Ευρωπαϊκή μας Ένωση, αλλά και για τη Γροιλανδία», σε μια σαφή αναφορά στις πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις και στην ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου.
Η φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για τη «μοναδική ηθική εξουσία» που κομίζει η Κύπρος στην Προεδρία της, ως χώρα που βρίσκεται στο σταυροδρόμι ηπείρων, πολιτισμών και κρίσεων και κατανοεί τη στρατηγική σημασία της ειρήνης και της σταθερότητας στη γειτονία της Ευρώπης, την επιτακτική ανάγκη για ασφάλεια σε έναν αβέβαιο κόσμο και τη διαρκή αξία του διεθνούς δικαίου.
Αναφερόμενη στο Κυπριακό, επανέλαβε ότι για την Ευρωπαϊκή Ένωση η συνολική, δίκαιη και διαρκής διευθέτηση παραμένει απόλυτη προτεραιότητα, υπενθυμίζοντας τον διορισμό του πρώην επιτρόπου Γιοχάνες Χαν ως απεσταλμένου της ΕΕ για την Κύπρο και διαβεβαιώνοντας ότι η Ένωση θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την επιτυχία της διαδικασίας υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Κόστα: Η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, σημείωσε ότι η Κύπρος αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ σε μια «πολύ δύσκολη στιγμή», κατά την οποία η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες δέχεται επιθέσεις, υπονομεύοντας τον πολυμερισμό, το δίκαιο εμπόριο και τις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Όπως τόνισε, η ίδια η ιστορία της Κύπρου, με την κατοχή και τον διαχωρισμό, της έχει προσδώσει μια ιδιαίτερη κατανόηση της κρίσιμης αξίας του διεθνούς δικαίου για την ειρήνη και τη σταθερότητα.
Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι η Ευρώπη δεν είναι απλώς μια γεωγραφική αναφορά αλλά μια κοινότητα αξιών και ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αποδεχθεί παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου «είτε στην Κύπρο, είτε στη Γροιλανδία, είτε στην Ουκρανία, είτε αλλού». Αναφερόμενος ειδικά στη Γροιλανδία, ήταν κατηγορηματικός ότι «η Γροιλανδία ανήκει στον λαό της» και ότι τίποτα δεν μπορεί να αποφασιστεί χωρίς τη Δανία και τους ίδιους τους κατοίκους της, διαβεβαιώνοντας για την πλήρη στήριξη και αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, χαρακτήρισε τη ρωσική εισβολή κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και επανέλαβε την αταλάντευτη υποστήριξη της ΕΕ προς το Κίεβο, τόσο σε πολιτικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Τόνισε ότι η Κυπριακή Προεδρία θα αποτελέσει κρίσιμη στιγμή για τη συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία, αλλά και για την αποφασιστική πρόοδο προς την ευρωπαϊκή της ολοκλήρωση.
Κλείνοντας, ανέδειξε τον ρόλο της Κύπρου ως γέφυρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας τη συμβολή της τόσο στην ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Γάζα όσο και στην ενίσχυση των σχέσεων της ΕΕ με την ευρύτερη περιοχή.
Ζελένσκι: Η Ουκρανία αξίζει, όπως και η Κύπρος, να αποτελεί ισότιμο μέλος της ΕΕ
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντιμίρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι η Ουκρανία αξίζει, όπως και η Κύπρος, να αποτελεί ισότιμο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εξέφρασε την προσδοκία ότι η Κυπριακή Προεδρία θα συμβάλει ουσιαστικά στην προώθηση της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας του. Χαιρέτισε τη στάση της Λευκωσίας και χαρακτήρισε σημαντικό το γεγονός ότι η Ουκρανία περιλαμβάνεται στις προτεραιότητες της Προεδρίας.
Ο Ζελένσκι σημείωσε ότι οι ειρηνευτικές προσπάθειες έχουν εισέλθει σε νέο στάδιο και εξέφρασε την ελπίδα ότι «είναι δυνατό αυτός ο πόλεμος να τελειώσει κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας», υπό την προϋπόθεση άσκησης επαρκούς πίεσης προς τη Ρωσία. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των κυρώσεων, αναφέροντας ότι ετοιμάζεται νέο πακέτο που θα στοχεύει, μεταξύ άλλων, τον «σκιώδη στόλο» της Μόσχας.
