ΑΠΟΣΤΟΛΗ – ΚΥΠΡΟΣ
Η Κυπριακή Δημοκρατία αναδεικνύεται σε κομβικό παράγοντα της ευρωπαϊκής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, επενδύοντας στη ναυτική της υποδομή και ενισχύοντας τον ρόλο της τόσο στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και μέσα από τη στενή συνεργασία της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλους διεθνείς εταίρους, σε αποστολές άμυνας, ανθρωπιστικού χαρακτήρα και διαχείρισης κρίσεων.
Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του Υπουργού Άμυνας Βασίλη Πάλμα, κατά τον χαιρετισμό του προς διαπιστευμένους ανταποκριτές ευρωπαϊκών και διεθνών μέσων ενημέρωσης στο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης στη Λάρνακα, στο πλαίσιο της ανάληψης της Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Κύπρο.
Ο κ. Πάλμας υπογράμμισε ότι η Κυπριακή Προεδρία ξεκινά σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, με την Ευρώπη να βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές και ταυτόχρονες προκλήσεις ασφάλειας. Σε αυτό το περιβάλλον, όπως σημείωσε, η άμυνα και η ασφάλεια δεν αποτελούν περιφερειακές πολιτικές, αλλά κεντρικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής συνοχής, της αξιοπιστίας και της στρατηγικής ανθεκτικότητας της Ένωσης.
Η αναβάθμιση της ναυτικής βάσης στο Μαρί και η ευρωπαϊκή στρατιωτική κινητικότητα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Ναυτική Βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί, τονίζοντας ότι η αναβάθμισή της εντάσσεται σε έναν ολιστικό και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την ενίσχυση της επιχειρησιακής ικανότητας της Εθνικής Φρουράς και της θαλάσσιας ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αναβάθμιση του Λιμανιού Λεμεσού – Ναυτικής Βάσης Μαρί, όπως είπε, αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας, καθώς ενισχύει τις δυνατότητες ελλιμενισμού, τη λογιστική και την επιχειρησιακή υποστήριξη ευρωπαϊκών και συμμαχικών δυνάμεων.
Το συνολικό κόστος του έργου αναμένεται να ξεπεράσει τα 200 εκατ. ευρώ, με χρονικό ορίζοντα υλοποίησης την περίοδο 2027–2031. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη διαβουλεύσεις με τις Βρυξέλλες και την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την εξασφάλιση ευρωπαϊκής συγχρηματοδότησης. Σύμφωνα με την παρουσίαση αξιωματικών του Ναυτικού, οι μελέτες αναμένεται να ολοκληρωθούν τον Φεβρουάριο του 2026, με την κατασκευαστική φάση να ξεκινά το 2027.
Η νέα βάση θα μπορεί να φιλοξενεί φρεγάτες, αντιτορπιλικά, υποβρύχια, πλοία υποστήριξης και περιπολικά ανοιχτής θαλάσσης, ενώ θα διαθέτει κέντρο ελέγχου λιμένα, υποδομές συντήρησης, αποθήκες καυσίμων και εξοπλισμού, καθώς και χώρους φιλοξενίας πληρωμάτων συμμαχικών χωρών.
ΗΠΑ, ελικοδρόμιο και επιχειρησιακή συνεργασία
Ερωτηθείς για τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Υπουργός Άμυνας ανέφερε ότι οι διμερείς σχέσεις Λευκωσίας–Ουάσιγκτον βρίσκονται σε άριστο επίπεδο. Όπως σημείωσε, βρίσκονται σε εξέλιξη προγράμματα εκσυγχρονισμού τόσο της ναυτικής βάσης στο Μαρί όσο και της αεροπορικής βάσης στην Πάφο, σε συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάπτυξη ελικοδρομίου στην περιοχή της βάσης, το οποίο, όπως εξήγησε, θα χρησιμοποιείται για ειρηνευτικές αποστολές, ανθρωπιστικές επιχειρήσεις και αποστολές πολιτικής προστασίας, ενισχύοντας περαιτέρω τον ρόλο της Κύπρου ως επιχειρησιακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Άμυνα, ανθρωπισμός και διαχείριση κρίσεων
Ο κ. Πάλμας τόνισε ότι οι αναβαθμισμένες υποδομές δεν εξυπηρετούν αποκλειστικά στρατιωτικές ανάγκες, αλλά μπορούν να στηρίξουν ανθρωπιστικές αποστολές, επιχειρήσεις πολιτικής προστασίας και δράσεις διαχείρισης κρίσεων. Υπενθύμισε ότι οι κυπριακοί λιμένες και αερολιμένες έχουν επανειλημμένα αξιοποιηθεί για επιχειρήσεις εκκένωσης πολιτών από εμπόλεμες περιοχές, ενισχύοντας την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προβάλλει σταθερότητα στη νότια γειτονιά της.
Τουρκία και αποτρεπτική ισχύς
Απαντώντας σε ερώτηση και απευθυνόμενος σε περίπου 60 δημοσιογράφους από μεγάλα διεθνή μέσα ενημέρωσης, ο Υπουργός Άμυνας ανέφερε ότι η Τουρκία αντιδρά υποκριτικά σε οτιδήποτε κάνει η Κύπρος. Τόνισε ότι στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου βρίσκονται περίπου 40.000 τουρκικά στρατεύματα και υπογράμμισε ότι, όσο δεν επιτυγχάνεται λύση του Κυπριακού, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι υποχρεωμένη να ενισχύει την άμυνά της και την αποτρεπτική της ισχύ.
ΝΑΤΟ, ρεαλισμός και στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης
Σε άλλη ερώτηση, σχετικά με τη συνεργασία με το ΝΑΤΟ, ο κ. Πάλμας σημείωσε ότι είναι γνωστή η διαχρονική θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η προσδοκία της για ένταξη στη Βορειοατλαντική Συμμαχία, επαναλαμβάνοντας ωστόσο το σταθερό βέτο που θέτει η Τουρκία. Όπως ανέφερε, προσεγγίζοντας το ζήτημα με ρεαλισμό, η Κύπρος επιδιώκει να υλοποιεί, να εφαρμόζει και να διαμορφώνει τις πολιτικές της με τρόπο που να της επιτρέπει να μαθαίνει και να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε κρίσεις, στη λογική και τα πρότυπα του ΝΑΤΟ, παρά τα υφιστάμενα πολιτικά εμπόδια.Την ίδια στιγμή, υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να προχωρήσει αποφασιστικά στη στρατηγική και στρατιωτική της αυτονομία στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας, καθώς δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στο ΝΑΤΟ εάν θέλει να αποκτήσει το γεωπολιτικό διαμέτρημα που της αναλογεί.
Η Πρωτοβουλία Amalthea και ο ρόλος της Σαμπός
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανθρωπιστική διάσταση του ρόλου της Κύπρου, μέσω της παρουσίασης της Πρέσβεως και Πολιτικής Διευθύντριας του Υπουργείου Εξωτερικών, Σελίνας Σαμπός, για την Πρωτοβουλία Amalthea. Όπως εξήγησε, μέσω της Amalthea η Κύπρος έχει εξελιχθεί σε κεντρικό κόμβο συλλογής, ελέγχου και αποστολής ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα, λειτουργώντας ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.
Η κ. Σαμπός τόνισε ότι η πρωτοβουλία βασίζεται στη διαφάνεια, στον αυστηρό έλεγχο των φορτίων και στη στενή συνεργασία με τον ΟΗΕ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνείς εταίρους. Από τον Αύγουστο έως τον Δεκέμβριο του 2025, μέσω του διαδρόμου Amalthea μεταφέρθηκαν πάνω από 5.000 τόνοι ανθρωπιστικής βοήθειας από την Κύπρο στη Γάζα.
Όπως σημείωσε, η Amalthea αποτελεί παράδειγμα του πώς μια μικρή χώρα μπορεί να διαδραματίσει δυσανάλογα μεγάλο ρόλο, συνδυάζοντας επιχειρησιακή ικανότητα, διεθνή συνεργασία και ανθρωπιστική ευθύνη.
«Μέρος της λύσης» σε μια κρίσιμη περιοχή
Κλείνοντας, ο Υπουργός Άμυνας υπογράμμισε ότι η Κύπρος επιδιώκει να αποτελεί μέρος της λύσης και παράγοντα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Τόνισε ότι, αναλαμβάνοντας την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Κυπριακή Δημοκρατία είναι έτοιμη να συμβάλει με υπευθυνότητα, σοβαρότητα και σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό στη διαμόρφωση μιας Ευρώπης πιο ασφαλούς, πιο ανθεκτικής και πιο ενωμένης.
