Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε λόγο για «πραγματική και απτή πρόοδο» προς μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία, μετά τη συνάντηση υψηλού επιπέδου που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας στο Βερολίνο, με πρωτοβουλία του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς. Όπως δήλωσε, η πρόοδος αυτή κατέστη δυνατή χάρη στη σύγκλιση μεταξύ Ουκρανίας, Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών.
Σε δήλωσή της μετά τη συνάντηση, η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να εργάζεται στενά με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, με στόχο την επίτευξη μιας ειρήνης που θα διασφαλίζει την κυριαρχία της Ουκρανίας και θα ενισχύει την ασφάλειά της.
Η τοποθέτηση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήρθε σε συνέχεια του κοινού ανακοινωθέντος που υιοθετήθηκε το βράδυ της Δευτέρας από Ευρωπαίους ηγέτες, στο οποίο παρουσιάζεται ένα αναλυτικό πλαίσιο έξι σημείων για τις εγγυήσεις ασφάλειας προς την Ουκρανία, με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Στο κείμενο αυτό περιγράφονται δεσμεύσεις που εκτείνονται από τη διαρκή στρατιωτική στήριξη και τη συγκρότηση πολυεθνικής δύναμης υπό ευρωπαϊκή ηγεσία έως μηχανισμούς παρακολούθησης της κατάπαυσης του πυρός, νομικά δεσμευτικές υποχρεώσεις ασφάλειας, την οικονομική ανάκαμψη και τη στήριξη της ευρωπαϊκής πορείας της Ουκρανίας.
Διαρκής κατάπαυση του πυρός και πίεση προς τη Ρωσία
Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν, το πρώτο και αναγκαίο βήμα προς την ειρήνη είναι μια διαρκής κατάπαυση του πυρός. Όπως υπογράμμισε, ο δρόμος για να επιτευχθεί είναι γνωστός και περνά μέσα από τη διατήρηση ουσιαστικής και διαρκούς πίεσης προς τη Ρωσία, ώστε να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις με στόχο συγκεκριμένα αποτελέσματα και όχι προσχηματικές συνομιλίες.
Στο πλαίσιο αυτό, η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει νέο πακέτο κυρώσεων, ενώ υπενθύμισε ότι τα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία στην ΕΕ έχουν ακινητοποιηθεί σε μακροπρόθεσμη βάση, στο πλαίσιο της αύξησης του κόστους του πολέμου για τη Μόσχα.
Ισχυρές εγγυήσεις ασφάλειας και ρόλος ΗΠΑ–ΕΕ
Δεύτερος πυλώνας της ευρωπαϊκής προσέγγισης, όπως ανέφερε, είναι οι ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφάλειας. Η φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν θετικά το ενδεχόμενο παροχής στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία, σημειώνοντας ότι και η Ευρώπη θα συνεχίσει να στηρίζει την ενίσχυση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, με στόχο την υπεράσπιση του εδάφους της χώρας και την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι μία από τις ισχυρότερες και πιο ξεκάθαρες μακροπρόθεσμες εγγυήσεις ασφάλειας είναι η πορεία της Ουκρανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, συνδέοντας ευθέως τη διαδικασία ένταξης με τη σταθερότητα και την ασφάλεια της χώρας στο μέλλον.
Αρχές και κόκκινες γραμμές
Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι οι εγγυήσεις ασφάλειας πρέπει να εδράζονται σε σαφείς και σταθερές αρχές. Όπως δήλωσε, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα σεβαστεί πλήρως τις αποφάσεις που λαμβάνει η ίδια η Ουκρανία για το μέλλον της, ξεκαθαρίζοντας ότι οι αποφάσεις που αφορούν τα εδαφικά ζητήματα ανήκουν αποκλειστικά στο Κίεβο.
Παράλληλα, επισήμανε ότι ζητήματα που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ θα συζητούνται αντίστοιχα μεταξύ των κρατών-μελών τους, συνοψίζοντας τη θέση αυτή με τη φράση: «τίποτα για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία, τίποτα για την ΕΕ χωρίς την ΕΕ, τίποτα για το ΝΑΤΟ χωρίς το ΝΑΤΟ».
Οικονομική ανάκαμψη και μελλοντική ευημερία
Τρίτος πυλώνας της ευρωπαϊκής στρατηγικής είναι η οικονομική ανάκαμψη της Ουκρανίας. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι οι ανάγκες της χώρας είναι ταυτόχρονα τεράστιες και επείγουσες, τονίζοντας τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης τόσο για την ανοικοδόμηση όσο και για τη μακροπρόθεσμη ευημερία της.
Όπως ανέφερε, η Κομισιόν έχει προτείνει η ΕΕ να καλύψει περίπου τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο έτη, ποσό που ανέρχεται σε περίπου 90 δισ. ευρώ, προσθέτοντας ότι οι σχετικές συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αυτής της εβδομάδας θα είναι καθοριστικής σημασίας.
«Μια ειρήνη αντάξια του θάρρους τους»
Κλείνοντας τη δήλωσή της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνώρισε ότι η Ευρώπη δεν θα μπορέσει ποτέ να ανταποκριθεί πλήρως στις θυσίες του ουκρανικού λαού, δεσμεύτηκε ωστόσο ότι η στήριξη θα συνεχιστεί «για όσο χρειαστεί». Υπενθύμισε ότι πριν από 34 χρόνια οι Ουκρανοί ψήφισαν συντριπτικά υπέρ της ανεξαρτησίας τους από τη Ρωσία, μια επιλογή που, όπως είπε, παραμένει αδιατάρακτη και υπερασπίζεται καθημερινά στο πεδίο της μάχης.
«Αξίζουν μια ειρήνη αντάξια του θάρρους τους», κατέληξε.