Η συζήτηση γύρω από τη Γροιλανδία και τις αμερικανικές απειλές για επιβολή δασμών βρέθηκε στο επίκεντρο της συνέντευξης Τύπου που ακολούθησε την πρώτη συνεδρίαση του Eurogroup για το 2026, με τον πρόεδρο της Ευρωομάδας Κυριάκος Πιερρακάκης να τοποθετείται στη γραμμή του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, της ευρωπαϊκής ενότητας και της ανάγκης αποφυγής μιας εμπορικής κλιμάκωσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών, υπογραμμίζοντας ότι ο διάλογος παραμένει καθοριστικός.
Το μήνυμα αυτό κινήθηκε στη γραμμή όσων είχε διαμηνύσει νωρίτερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία είχε καλέσει σε αυτοσυγκράτηση και διάλογο, χωρίς να αποκλείει ευρωπαϊκή αντίδραση σε περίπτωση που τεθούν σε κίνδυνο ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ξεκαθάρισε εξαρχής ότι «οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις σχετικά με τη Γροιλανδία δεν αποτέλεσαν επισήμως μέρος της ημερήσιας διάταξης του Eurogroup σήμερα». Όπως εξήγησε, αυτό ήταν «απολύτως φυσικό», καθώς «δεν συνεδριάσαμε σε σύνθεση Eurogroup inclusive» και «τίποτα δεν θα μπορούσε να συζητηθεί χωρίς την παρουσία του Βασιλείου της Δανίας στη συνεδρίαση».
Την ίδια στιγμή, αναγνώρισε ότι το θέμα βάρυνε το πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση. «Ήμασταν όλοι απολύτως ενήμεροι ότι η σημερινή συνεδρίαση πραγματοποιείται υπό το φως αυτών των πρόσφατων εξελίξεων», ανέφερε. Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι «η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για αρχές «ουσιώδεις για την Ευρώπη» αλλά και «για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της».
Ο πρόεδρος του Eurogroup προειδοποίησε για τις συνέπειες μιας εμπορικής κλιμάκωσης, δηλώνοντας ότι «οι δασμοί συνολικά θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα ενείχαν τον κίνδυνο μιας καθοδικής κλιμάκωσης». Όπως είπε, «ο διάλογος παραμένει καθοριστικός», προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει ενωμένη, συντονισμένη και προσηλωμένη στην προάσπιση της κυριαρχίας της». Υπενθύμισε, τέλος, ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να συνεδριάσει αργότερα αυτή την εβδομάδα για να αποτιμήσει την κατάσταση».
Ντομπρόβσκις: Εχουμε τα εργαλεία για να αντιδράσουμε όμως η καλύτερη λύση είναι η συνεργασία
Τη θέση της Επιτροπής ανέπτυξε στη συνέχεια ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος αρμόδιος για την οικονομία Βάλντις Ντομπρόβσκις, ο οποίος χαρακτήρισε «μη αποδεκτή» την αμερικανική απειλή επιβολής δασμών «στο πλαίσιο της Γροιλανδίας». Όπως ανέφερε, «αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές διαβουλεύσεις» για την ευρωπαϊκή απάντηση, επιβεβαιώνοντας ότι το ζήτημα θα τεθεί και σε έκτακτη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Ο Ντομπρόβσκις δήλωσε ότι η Επιτροπή «επιδιώκει τη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την εξεύρεση μιας εποικοδομητικής λύσης», ξεκαθαρίζοντας όμως ότι «εξετάζουμε και άλλες πιθανές απαντήσεις» και ότι «διαθέτουμε τα εργαλεία για να το πράξουμε». Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι «η λήψη μιας παύσης αυτή τη στιγμή, ενώ όλες αυτές οι εξελίξεις βρίσκονται σε εξέλιξη, μπορεί να είναι δικαιολογημένη».
Σε ερώτηση για το αν η Κομισιόν προετοιμάζει εναλλακτικά σενάρια, απάντησε ότι «γνωρίζουμε ότι υπάρχουν διαφορετικές επιλογές για το πώς μπορεί να προχωρήσει κανείς», προσθέτοντας ότι «η καλύτερη και οικονομικά καλύτερη επιλογή θα ήταν να βρεθεί μια εποικοδομητική λύση», καθώς «οι εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ είναι οι μεγαλύτερες στον κόσμο» και «διακυβεύονται πολλά, τόσο για την Ευρώπη όσο και για τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Σε άλλη ερώτηση, ο Ντομπρόβσκις ανέφερε ότι «βρισκόμαστε σε μια περίπλοκη γεωπολιτική κατάσταση», καθώς «βλέπουμε τόσο απειλές κατά της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας όσο και απειλές επιβολής δασμών, οι οποίες είναι απαράδεκτες». Όπως δήλωσε, «είμαστε έτοιμοι να αντιδράσουμε», προσθέτοντας ωστόσο ότι «είμαστε επίσης έτοιμοι να επιδιώξουμε συμβιβασμό, εποικοδομητική εμπλοκή και εποικοδομητικές λύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά στη βάση σαφών αρχών σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών μελών».
Σχετικά με το αν υπάρχει πραγματική πολιτική βούληση για αντίποινα, ο ίδιος ήταν κατηγορηματικός: «όλα τα εργαλεία βρίσκονται στο τραπέζι» και «δεν αποκλείουμε καμία δυνατότητα», επαναλαμβάνοντας ότι η Ένωση θα επιδιώξει λύση μέσω διαλόγου, «αλλά είναι έτοιμη να αντιδράσει και με άλλα μέσα, εάν αυτό δεν καταστεί δυνατό».
Το Ευρωκοινοβούλιο ανέστειλε την ψηφοφορία για την επικύρωση –ή μη– της συμφωνίας για τους δασμούς μεταξύ ΕΕ- ΗΠΑ- Κίνηση καλής θέλησης;
Οι εξελίξεις αποτυπώνονται και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου η ψηφοφορία για την επικύρωση –ή μη– της συμφωνίας για τους δασμούς που επιτεύχθηκε τον Ιούλιο μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών και ήταν προγραμματισμένη για την Ολομέλεια της Τετάρτης, αναβλήθηκε για μεταγενέστερη συνεδρίαση. Υπενθυμίζεται ότι ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Μάνφρεντ Βέμπερ είχε δηλώσει ότι η συμφωνία για μηδενικούς δασμούς «δεν θα έπρεπε να προχωρήσει υπό το βάρος των απειλών Τραμπ».
Αλλές προτεραιότητες του Eurogroup
Στο υπόλοιπο σκέλος της συνέντευξης Τύπου, ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε στις προτεραιότητες του Eurogroup για το 2026, τονίζοντας ότι απαιτείται εστίαση στη λεπτομέρεια των πολιτικών ώστε να υπάρξουν αποτελέσματα μέσα σε απαιτητικά χρονοδιαγράμματα. Μίλησε για την ανάγκη προόδου στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και στο ψηφιακό ευρώ, σημειώνοντας την ανάγκη μεγαλύτερης αίσθησης επείγοντος υπό το βάρος του διεθνούς οικονομικού και γεωπολιτικού περιβάλλοντος.
Συμφωνία για την υποψηφιότητα του Μπόρις Βούιτσιτς στη θέση του αντιπροέδρου της ΕΚΤ
Ο πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι θα στηριχθεί στις σταθερές βάσεις που άφησε ο προκάτοχός του Πασκάλ Ντόνοχιου, επιδιώκοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ανταλλαγή πολιτικών ιδεών και τη μετάφραση των γενικών προτεραιοτήτων σε συγκεκριμένα και εφαρμόσιμα βήματα. Ως παράδειγμα σύγκλισης, ανέφερε τη συμφωνία για την υποψηφιότητα του Μπόρις Βούιτσιτς στη θέση του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Συνολικά, η εικόνα που αποτυπώθηκε στη συνέντευξη Τύπου είναι εκείνη μιας ευρωζώνης που αναγνωρίζει την ανθεκτικότητά της, αλλά ταυτόχρονα τη θεωρεί ανεπαρκή ως μακροπρόθεσμη απάντηση στις αυξανόμενες γεωπολιτικές και οικονομικές πιέσεις. Όπως ανέφερε ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Πιερ Γκραμένια, «ενώ η οικονομία της ευρωζώνης έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η ανθεκτικότητα από μόνη της δεν αρκεί μακροπρόθεσμα» και ότι απαιτείται «επιστροφή σε μια πορεία βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και δυναμισμού».
Στο ίδιο πνεύμα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι το ζητούμενο για το επόμενο διάστημα δεν είναι απλώς η σύγκλιση σε γενικές προτεραιότητες, αλλά η μετάφρασή τους σε πολύ συγκεκριμένα και χειροπιαστά βήματα μέσα σε ιδιαίτερα απαιτητικά χρονοδιαγράμματα, σε ένα διεθνές περιβάλλον που παραμένει ασταθές τόσο οικονομικά όσο και γεωπολιτικά.
