Μετά από την τακτική των σκληρών απειλών, που έφερε τα πάνω κάτω στην Ευρώπη και διακινδύνεψε τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, ο Τραμπ ανακοίνωσε ένα προσχέδιο συμφωνίας με το ΝΑΤΟ στη συνάντηση που είχε με τον γενικό γραμματέα Μαρκ Ρούτε.
Βάση των δηλώσεων του Αμερικανού προέδρου στο CNBC «η συμφωνία αυτή θα είναι για πάντα» ενώ για το περίφημο πρόγραμμα «Χρυσός Θόλος» ανέφερε ότι «οι ευρωπαίοι σύμμαχοι θα έχουν ρόλο τόσο στο πρόγραμμα όσο και στα δικαιώματα εξόρυξης ορυκτών στη Γροιλανδία».
Όπως είπε, είναι μια «πολύ καλή συμφωνία για τις ΗΠΑ, αλλά και για τα μέλη του ΝΑΤΟ» και μένει πια να βρεθούν στο τραπέζι οι λεπτομέρειες του κειμένου, αναγνωρίζοντας πως η περίπτωση «είναι λίγο περίπλοκη».
Σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους στο Νταβός, ο Τραμπ είπε ότι «η συμφωνία θα παρουσιαστεί σχετικά σύντομα», προσθέτοντας ότι «είναι ακόμη σε εξέλιξη, αλλά αρκετά προχωρημένη και μας δίνει όλα όσα χρειαζόμασταν».
Οι συζητήσεις με τους Ευρωπαίους έχουν ξεκινήσει ήδη ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, ο υπουργός Εξωτερικών, ο ειδικός απεσταλμένος και άλλα κυβερνητικά στελέχη, τα οποία θα λογοδοτούν απευθείας στον Τραμπ.
Το Πλαίσιο για Γροιλανδία και Αρκτική
Μετά τη συνάντηση με τον Μαρκ Ρούτε στο Νταβός, ο Τραμπ ανακοίνωσε το προσχέδιο της συμφωνίας μέσω Truth Social λέγοντας, ότι κάνει ένα βήμα πίσω στο θέμα των δασμών που είχε επιβάλλει πριν από λίγες ημέρες σε 8 Ευρωπαίκά κράτη που έστειλαν στρατεύματα στη Γροιλανδία και αναμένονταν να τεθούν σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου.
Το προσχέδιο σύμφωνα με τις ανακοινώσεις Τραμπ, αφορά την άμυνα, τον ορυκτό πλούτο του νησιού ενώ επιτρέπει στις ΗΠΑ να ελέγχει για πάντα την Αρκτική κάτι που αναλυτές εκτιμούν ότι θα αποτελέσει σημείο τριβής με την Κοπεγχάγη και θα διαταρράξει τις ισορροπίες εντός του ΝΑΤΟ.
Σε δηλώσεις του στο Αμερικανικό δίκτυο Fox News, ο γενικός γραμματέας του NATO Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι το ζήτημα της κυριαρχίας της Γροιλανδίας και το εάν θα παραμείνει αυτόνομη περιοχή της Δανίας δεν εθίγη στις συνομιλίες που είχε με τον Τραμπ χθες Τετάρτη.
Όπως τόνισε, η συζήτηση «επικεντρώθηκε στο τι πρέπει να κάνουμε για να προστατεύσουμε αυτή την τεράστια αρκτική περιοχή, όπου βρίσκονται σε εξέλιξη αλλαγές, όπου οι Κινέζοι και οι Ρώσοι είναι ολοένα περισσότερο ενεργοί», είπε ο πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας.
Σχέδιο αλα Κύπρο
Η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ, δήλωσε σε ανακοίνωσή της ότι «οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και Ηνωμένων Πολιτειών θα προχωρήσουν με στόχο να διασφαλιστεί ότι η Ρωσία και η Κίνα δεν θα αποκτήσουν ποτέ έρεισμα – οικονομικό ή στρατιωτικό – στη Γροιλανδία».
Ωστόσο, μία από τους δύο Γροιλανδούς βουλευτές στο δανικό κοινοβούλιο αμφισβήτησε το γιατί το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να έχει οποιονδήποτε λόγο στον ορυκτό πλούτο του νησιού. «Το ΝΑΤΟ σε καμία περίπτωση δεν έχει το δικαίωμα να διαπραγματεύεται οτιδήποτε χωρίς εμάς, τη Γροιλανδία. Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς», δήλωσε η Άαγια Τσένμιτς.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, αναφέρουν ότι το σχέδιο αυτό θα έδινε τη δυνατότητα στις ΗΠΑ να κατασκευάσουν περισσότερες στρατιωτικές βάσεις στο έδαφος της Γροιλανδίας ενώ αξιωματούχοι που συμμετείχαν στη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ δήλωσαν στους New York Times ότι η σχεδιαζόμενη συμφωνία θα μπορούσε να είναι παρόμοια με τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, οι οποίες αποτελούν μέρος των Βρετανικών Υπερπόντιων Εδαφών.
Βάσει των υφιστάμενων συμφωνιών με τη Δανία από τη δεκαετία του 1990, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να αναπτύσσουν στη Γροιλανδία όσες στρατιωτικές δυνάμεις επιθυμούν. Ήδη διαθέτουν περισσότερα από 100 στρατιωτικά στελέχη που σταθμεύουν μόνιμα στη βάση Pituffik, στο βορειοδυτικό άκρο της περιοχής.
Αντιδράσεις σε Γροιλανδία και Δανία
Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ περί «πλαισίου συμφωνίας» για την Γροιλανδία εξόργισε τους κατοίκους του νησιού που σε δηλώσεις τους στο Γαλλικό Πρακτορείο στη Νούουκ, θεωρούν ότι όλα αυτά είναι ψέματα «Δεν πιστεύω τίποτα απ’ όσα λέει–και νομίζω πως δεν είμαι ο μόνος», δήλωσε κάτοικος της Γροιλανδίας.
«Η Γροιλανδία είναι η χώρα των Γροιλανδών. Δεν γίνεται να την αποκτήσεις έτσι, για οποιονδήποτε λόγο. Οπωσδήποτε όχι αν είσαι ο Τραμπ», ανέφερε μια άλλη πολίτης.
Παρόμοια ήταν η αντίδραση του Μίκι, ο οποίος ζήτησε να μη μεταδοθεί το επώνυμό του.
«Λέει κάτι και, δυο λεπτά αργότερα, λέει το αντίθετο. Είναι δύσκολο να τον πιστέψεις», εξήγησε ο άνδρας 31 ετών.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που μεταδόθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το 85% των Γροιλανδών απορρίπτει την ιδέα η Γροιλανδία να μετατραπεί σε έδαφος των ΗΠΑ. Μόλις το 6% θα αντιμετώπιζε θετικά το ενδεχόμενο.
Αντιδράσεις προκάλεσε η ανακοίνωση και στη Δανία, με τον υπουργό Εξωτερικών να φέρεται να απέρριψε κάθε συζήτηση περί απόκτησης της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε ότι δεν του αρέσει να ενημερώνεται «από δεύτερο χέρι» και ότι, αν υπάρχει διαφωνία, θα προτιμούσε να του ειπωθεί απευθείας.
Ερωτηθείς πότε θα συζητήσει το θέμα με τη Δανία, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα μιλήσει με τον Μαρκ Ρούτε, προσθέτοντας με νόημα: «Είναι, ειλικρινά, πιο σημαντικός».
αντιμετωπίστηκε με έντονο σκεπτικισμό στην αυτόνομη νήσο, τμήμα της Δανίας, την οποία έχει καταστήσει σαφές ότι ορέγεται ο αμερικανός πρόεδρος.
την πρωτεύουσα, φάνηκαν να διατηρούν τις επιφυλάξεις τους μαθαίνοντας την είδηση, ή είπαν πως δεν πιστεύουν τον ρεπουμπλικάνο δισεκατομμυριούχο.