Ένας σχεδόν άγνωστος κόσμος αποκαλύφθηκε στα βαθιά νερά της Καραϊβικής, καθώς επιστήμονες πραγματοποίησαν μια από τις πιο εκτεταμένες εξερευνητικές αποστολές που έχουν γίνει ποτέ γύρω από τα βρετανικά υπερπόντια νησιά της περιοχής. Η αποστολή κατέγραψε χιλιάδες θαλάσσιους οργανισμούς, εντόπισε πιθανώς άγνωστα είδη και αποκάλυψε γεωλογικούς σχηματισμούς που μέχρι σήμερα δεν είχαν χαρτογραφηθεί.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στα νερά γύρω από τα νησιά Κέιμαν, την Ανγκουίλα και τα Τερκς και Κάικος, με τη συμμετοχή επιστημόνων από τις τοπικές κοινότητες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Για έξι εβδομάδες το ερευνητικό πλοίο RRS James Cook επιχειρούσε αδιάκοπα, επί 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, χρησιμοποιώντας ειδικές υποθαλάσσιες κάμερες και εξοπλισμό σχεδιασμένο να αντέχει τις τεράστιες πιέσεις σε βάθη έως και 6.000 μέτρων.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της αποστολής, Δρ Τζέιμς Μπελ, πρόκειται για μια εξερεύνηση σε περιοχές που οι άνθρωποι είτε δεν είχαν δει ποτέ είτε δεν γνώριζαν καν ότι υπάρχουν. Οι επιστήμονες βασίζονταν μέχρι σήμερα σε παλαιούς χάρτες δεκαετιών, οι οποίοι αποδείχθηκαν συχνά ανακριβείς ή ελλιπείς, αφήνοντας μεγάλα τμήματα του θαλάσσιου πυθμένα ουσιαστικά ανεξερεύνητα.
Τα πρώτα αποτελέσματα της αποστολής είναι εντυπωσιακά. Οι ερευνητές κατέγραψαν σχεδόν 14.000 θαλάσσιους οργανισμούς και περίπου 290 διαφορετικά είδη. Ορισμένα από αυτά ενδέχεται να είναι άγνωστα στην επιστήμη, αν και απαιτείται περαιτέρω ανάλυση για την επιβεβαίωση.
Μεταξύ των πιο εντυπωσιακών οργανισμών που καταγράφηκαν είναι ένα χέλι pelican με φωτεινή ροζ ουρά που αναβοσβήνει κόκκινο φως για να προσελκύει τροφή, ένα ψάρι barreleye με σωληνοειδή μάτια στραμμένα προς τα πάνω ώστε να εντοπίζει τη σκιά της λείας του, καθώς και ένα dragonfish που διαθέτει φωτεινή προεξοχή κάτω από το πηγούνι του. Οι κάμερες κατέγραψαν επίσης φωτεινά lanternfish και κεφαλόποδα με μορφές που οι ερευνητές περιγράφουν ως «εξωγήινες».
Μία από τις πιο αξιοσημείωτες στιγμές της αποστολής ήταν η ανακάλυψη ενός άγνωστου είδους θαλάσσιου αγγουριού που φαίνεται να κολυμπά, ένα φαινόμενο σχετικά σπάνιο για αυτά τα ζώα. Το είδος δεν έχει ακόμη ταυτοποιηθεί και βρίσκεται υπό μελέτη από τους επιστήμονες.
Πέρα από τα νέα είδη, η αποστολή αποκάλυψε και σημαντικούς γεωλογικούς σχηματισμούς. Βόρεια του νησιού Little Cayman εντοπίστηκε ένα άγνωστο υποθαλάσσιο βουνό, γνωστό ως Pickle Bank. Η κορυφή του ξεκινά από βάθος περίπου 2.500 μέτρων και φτάνει μόλις 20 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Οι εικόνες δείχνουν μια πλαγιά γεμάτη ζωή και έντονα χρώματα, με κοράλλια που σχηματίζουν πύργους και άλλα που θυμίζουν μεγάλους «εγκεφάλους». Ανάμεσά τους κινούνται ψάρια, ενώ παρατηρούνται κοράλλια gorgonian, πορτοκαλί σφουγγάρια και μαύρα κοράλλια. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πρόκειται για έναν από τους πιο υγιείς υφάλους της περιοχής, καθώς φαίνεται να έχει αποφύγει τη σοβαρή νόσο των κοραλλιών που έχει πλήξει μεγάλο μέρος της Καραϊβικής τα τελευταία χρόνια.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι λεγόμενοι βαθιοί ύφαλοι, γνωστοί ως mesophotic reefs. Αυτά τα οικοσυστήματα βρίσκονται σε μεγαλύτερα βάθη και συχνά προστατεύονται από τις υψηλές θερμοκρασίες των επιφανειακών νερών. Από το 2023 η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών έχει προκαλέσει μαζική καταστροφή κοραλλιών σε παγκόσμιο επίπεδο, ωστόσο οι βαθύτεροι αυτοί ύφαλοι φαίνεται να διατηρούνται σε καλύτερη κατάσταση.
Η αποστολή κατέγραψε επίσης μια εντυπωσιακή υποθαλάσσια οροσειρά ύψους περίπου 3.200 μέτρων, η οποία εκτείνεται για περίπου 70 χιλιόμετρα στον πυθμένα της θάλασσας κοντά στα Τερκς και Κάικος. Παράλληλα, 75 χιλιόμετρα νότια του Grand Turk οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια τεράστια «μπλε τρύπα» – ένα κατακόρυφο βυθισμένο σπήλαιο που δημιουργήθηκε από την κατάρρευση της οροφής μιας υπόγειας σπηλιάς.
Η τρύπα έχει διάμετρο περίπου 300 μέτρων και φτάνει σε βάθος περίπου 550 μέτρων, γεγονός που την καθιστά πιθανώς μία από τις βαθύτερες στην Καραϊβική. Αν και τέτοιοι σχηματισμοί συνήθως φιλοξενούν περιορισμένη ζωή, οι κάμερες κατέγραψαν σφουγγάρια, αχινούς και διάφορα είδη ψαριών.
Σημαντική ήταν και η επιβεβαίωση της ύπαρξης ενός υφάλου μήκους περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων βόρεια της Ανγκουίλα, τον οποίο είχαν υποψιαστεί τοπικοί ψαράδες όταν έβρισκαν κομμάτια κοραλλιών στα δίχτυα τους. Στην περιοχή εντοπίστηκαν και μαύρα κοράλλια που ενδέχεται να έχουν ηλικία χιλιάδων ετών.
Συνολικά, οι επιστήμονες χαρτογράφησαν περίπου 25.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου πυθμένα και συνέλεξαν περισσότερες από 20.000 φωτογραφίες. Τα δεδομένα θα χρησιμοποιηθούν για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και τη δημιουργία νέων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, συμβάλλοντας στον διεθνή στόχο για προστασία του 30% των ωκεανών έως το 2030.
Με πληροφορίες από το BBC
