Στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Ανταγωνισμού οι τιμές στα καύσιμα στην Αττική

Ο έλεγχος, που αφορά στον υγιή ανταγωνισμό στην αγορά, εστιάστηκε κυρίως στην Αττική όπου εντοπίστηκαν ασυμμετρίες.
|
Gas pump on a gas station in Chania, Crete Island, Greece on July 21, 2022. (Photo by Nikolas Kokovlis/NurPhoto via Getty Images)
Gas pump on a gas station in Chania, Crete Island, Greece on July 21, 2022. (Photo by Nikolas Kokovlis/NurPhoto via Getty Images)
NurPhoto via Getty Images

Στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Ανταγωνισμού μπαίνει από σήμερα και για τους επόμενους τρεις μήνες ο κλάδος των πετρελαιοειδών, καθώς διαπιστώθηκαν «ασυμμετρίες» στην μετακύλιση των τιμών από τα διυλιστήρια, στα βενζινάδικα και στην πώληση καυσίμων στην αγορά.

Ο έλεγχος, που αφορά στον υγιή ανταγωνισμό στην αγορά, εστιάστηκε κυρίως στην Αττική, όπου είναι μεγαλύτερος και εντοπίστηκαν διαφορές από την χονδρική στη λιανική πώληση.

Να σημειωθεί οτι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ακριβότερες ευρωπαϊκές χώρες στις τιμές των υγρών καυσίμων προ φόρων (απλή αμόλυβδη βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης), η οποία σε συνδυασμό με την ύπαρξη ασυμμετρικής προσαρμογής στην αντλίας, ιδιαίτερα για βενζίνη 95 και το πετρέλαιο θέρμανσης, εκτοξευει την τελική του τιμή.

Για το λόγο αυτό η Επιτροπή Ανταγωνισμού ανακοίνωσε σήμερα οτι:

Η σημασία του κλάδου των πετρελαιοειδών για την ελληνική οικονομία και η διασύνδεσή τους με όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας της αλλά και άμεσα τους τελικούς καταναλωτές συνιστούν βασικούς παράγοντες ενεργοποίησης της κατ′ αρ.11 κανονιστικής αρμοδιότητας της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

Συγκεκριμένα, εξετάστηκε κυρίως το φαινόμενο της ασυμμετρικής προσαρμογής των τιμών των καυσίμων σε μεταβολές του κόστους κτήσης προϊόντος μεταξύ των τριών σταδίων παραγωγής και διανομής (αναφερόμενο και ως φαινόμενο της «ρουκέτας και του φτερού» ή Rockets & Feathers).

Η οικονομετρική ανάλυση εστίασε στο άμεσο αποτέλεσμα της μεταβολής του κόστους κτήσης προϊόντος στις τιμές.

Το τελικό πόρισμα της ανάλυσης, η οποία περιορίστηκε στο νομό Αττικής, αγορά όπου υπάρχει περισσότερη ανταγωνιστική ένταση, δείχνει την ύπαρξη ασυμμετρίας και για τα τρία προϊόντα και στα τρία στάδια της αλυσίδας παραγωγής και διάθεσης (διύλιση, εμπορία, λιανική διάθεση).

Από περαιτέρω οικονομετρική ανάλυση, φαίνεται πως για τα προϊόντα βενζίνη 95 και πετρέλαιο θέρμανσης υπάρχει ασύμμετρη μετακύλιση στις τιμές λιανικής (πρατηρίου) ύστερα από μια αλλαγή της τιμής των εταιρειών χονδρικής.

Για τα εν λόγω προϊόντα η ασυμμετρία εμφανίζεται ταυτόχρονα με την αλλαγή της τιμής χονδρικής (άμεσο αποτέλεσμα) και εξακολουθεί να υφίσταται σωρευτικά ύστερα από πέντε ημέρες (aggregate pass-through), παρόλο που βαίνει μειούμενη.

Περαιτέρω, η ΓΔΑ εξέτασε τον τρόπο τιμολόγησης των τριών προϊόντων και άλλα στοιχεία που ενδέχεται να συνδέονται με την παρατηρούμενη ασυμμετρία.

Ως προς τις συνθήκες ανταγωνισμού προκαταρκτικώς παρατηρούνται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

  • Υψηλός βαθμό συγκέντρωσης στην αγορά διύλισης. Μέτριο προς χαμηλό βαθμό συγκέντρωσης στην αγορά χονδρικής. Σημειώνεται ότι στην αγορά λιανικής λειτουργούν περί τα 5.000 πρατήρια στην Ελλάδα, ωστόσο ο ανταγωνισμός είναι τοπικός, επομένως το επίπεδο συγκέντρωσης ενδέχεται να διαφέρει ανά περιοχή και θα πρέπει να εξεταστεί ενδελεχώς.
  • Σημαντική αύξηση του κύκλου εργασιών και δεικτών κερδοφορίας των επιχειρήσεων διύλισης και χονδρικής εμπορίας το εξεταζόμενο διάστημα.
  • Εκ πρώτης όψεως, ιδιαίτερα αυξημένο περιθώριο κέρδους των εταιριών διύλισης το 2022 (σχεδόν διπλασιάζεται σε σχέση με το 2021), ωστόσο τα στοιχεία πρέπει να επιβεβαιωθούν με περαιτέρω έρευνα ανά προϊόν.
  • Αύξηση του περιθωρίου διύλισης όπως υπολογίζεται από τις εταιρίες παρά τις επιμέρους διακυμάνσεις που έλαβαν χώρα σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο χρήζει περαιτέρω διερεύνησης για λόγους συγκρισιμότητας με άλλες χώρες.
  • Εντόνως πτωτική πορεία των μέσων τιμών χονδρικής και στα τρία υπό ανάλυση προϊόντα κατά τα διαστήματα των περιοριστικών μέτρων του 2020 με αλλαγή σε ανοδική τροχιά από τον Ιούνιο 2020 και έπειτα, καταγράφοντας έντονα ανοδική τάση από τις αρχές του 2022 και μετά, ενδεχομένως εξαιτίας και του πολέμου στην Ουκρανία.
  • Αντίστοιχη τάση κατέγραψαν και οι μέσες λιανικές τιμές και των τριών προϊόντων. Ομοίως οι τιμές πώλησης προς τη χονδρική αγορά (αφαιρούμενων εκπτώσεων και πιστώσεων) ακολουθούν αντίστοιχη πορεία καταγράφοντας ανοδική τάση από τα μέσα του 2020 και μετά, ενώ παρατηρείται πολύ μεγάλη ταύτιση τιμών μεταξύ των δύο εταιρειών διύλισης τόσο ως προς την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων όσο και ως προς το πετρέλαιο κίνησης.

Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ

Πήγαινε στην αρχική σελίδα